آرمان - سوسن یحیی پور: هرساله در موسم عید مردم زیادی برای تامین کالاهای مورد نیاز شب عیدشان مثل پوشاک، آجیل، خشکبار، کیف و کفش و ... روانه نمایشگاههای بهاره میشوند. براساس اطلاعات منتشر شده، میانگین حضور مردم تهران در نمایشگاهها، روزانه ۵۵ تا ۶۰هزار نفر است و کل خرید آنها از نمایشگاهها حدود ۵/۵ تا ششدرصد مجموع خرید عید آنهاست. کالاهای عرضه شده هم ۱۵ تا ۲۰درصد تخفیف دارند که البته این تخفیفها شامل حال همه کالاها نمیشود. البته آنچه در این بین گلایه فروشندگان و تولیدکنندگان را بههمراه داشته، گرانی اجاره غرفههای حاضر در نمایشگاههاست که براساس آماری که در سال گذشته منتشر شده، اجاره غرفه در نمایشگاههای بهاره برای دوره ۱۰ روزه مبلغ دومیلیون و ۶۰۰هزار تا سهمیلیون و ۶۰۰ هزارتومان است. همین امر سبب شده برخی از تولیدکنندگان کالاهای گرانتر یا بنجل عرضه کنند تا درنهایت برای آنها صرفه اقتصادی داشته باشد و آنهایی هم که از عهده پرداخت اجاره غرفه برنمیآیند ترجیح میدهند بساط خود را در کنار خیابانها و پیادهروها پهن کنند.
هفتم اسفند، معاون استانداری تهران از آغاز 20 نمایشگاه بهاره استان تهران از 9 اسفندماه خبر داد و گفت: «از این تعداد پنج نمایشگاه در تهران و 15 نمایشگاه در 15 شهرستان استان تهران برپا خواهد شد». به گزارش ایسنا، محمد امامی درباره زمان شروع نمایشگاههای بهاره، افزود: «نمایشگاههای بهاره بخشی از فرهنگ خرید عید مردم شده است و امسال نیز همانند سالهای قبل از 9 اسفند این نمایشگاهها شروع و تا 20 اسفند ادامه خواهد داشت. این نمایشگاهها از ساعت 9 صبح فعالیت خود را آغاز خواهند کرد.» او ادامه داد: «در استان تهران حدود 20 نمایشگاه برگزار خواهد شد که از این تعداد 15 نمایشگاه در شهرستانهای استان تهران و پنج نمایشگاه در شهر تهران برپا خواهد شد. واحدهای صنفی 12 ماه از سال اجاره پرداخت میکنند و هزینههای ثابت دارند. بنابراین از این نمایشگاهها و از این فرصت برای فروش اجناس خود استفاده میکنند. این نمایشگاهها در راستای تنظیم بازار است. تنظیم بازار بخشی از سیاست عرضه را در بازار بهعهده میگیرد، بنابراین تعداد نمایشگاهها در پنج نقطه از شهر تهران برای رفع نیاز مردم کفایت میکند.» امامی گفت: «بر اساس سیاستهای کلان این نمایشگاهها عرضه مستقیم کالا از تولید به مصرف است و در این نمایشگاهها فقط کالاهای ایرانی عرضه میشود.» او تصریح کرد: «اتاق اصناف، سازمان صنعت معدن و تجارت بر عملکرد کار نمایشگاه نظارت کافی دارند. در طی سالهایی که نمایشگاهها برگزار شده است تلاش شده که سطح رضایتمندی بیشتر شود.» امامی همچنین درباره محل برپایی نمایشگاهها، گفت: «نمایشگاه مصلی تهران، حکیمه، خاوران، پارک ارم و بوستان ولایت پنج نمایشگاه تهران هستند و به جز این مناطق نمایشگاه دیگری نداریم. کسانی که میخواهند در نمایشگاه شرکت کنند حتما باید مجوز فعالیت داشته باشند.»
جزئیات نمایشگاههای بهاره
آنطور که رئیس اتاق اصناف اعلام کرده «در نمایشگاههای بهاره غالبا کالاهای مورد نیاز شب عید مردم مانند، پوشاک، صنایع چرم، آجیل و خشکبار و ... عرضه میشود، در کنار این محصولات بر اساس مذاکراتی که با وزارت جهاد کشاورزی صورت گرفته است، مقرر شد تا از کالاهای سبد خوراکی مورد نیاز مردم مانند برنج، تخممرغ، گوشت، میوه و ... نیز عرضه شود.» همچنین، علی فاضلی درمورد چگونگی نظارت بر نمایشگاههای بهاره برای عدم عرضه محصولات خارجی و قاچاق، تاکید کرد: «بازرسان اتاق اصناف بهشدت بر نمایشگاههای بهاره نظارت میکنند و به محض رویت و مشاهده کالای خارجی مجاز یا غیرمجاز علاوه بر ضبط محصول خارجی، عرضهکننده آن نیز بازداشت خواهد شد و در این زمینه با هیچکس تعارف نداریم و رحمی نخواهیم کرد.» او ادامه داد: «تمهیدات لازم برای عرضه برندهای بهتر در نمایشگاه بهاره امسال صورت گرفته است که کیفیت محصولات نمایشگاه بهاره نسبت به سالهای گذشته ارتقا پیدا کند.» همچنین، معاون استانداری تهران در رابطه با چند و چون این نمایشگاهها، گفت: «فرهنگ خرید دغدغه جدی خانوادههای ایرانی بوده است. چانه زنی در فرهنگ ایرانی مرسوم است. بنابراین واحدهای صنفی در فروش اجناس اقدام به فروش فوق العاده میکنند و حرفهای تر شدهاند؛ تخفیفات ویژه نیز دارند که این امر موجب استقبال بیشتر خواهد شد.» امامی ادامه داد: «نمایشگاه بهاره بخشی از فرهنگ خرید عید مردم شده است، چون خانوادهها در یک روز در این نمایشگاهها میتوانند اقلام مورد نیاز خود در زمینههای مختلف را خریداری کنند.» او خاطرنشان کرد: «این نمایشگاه تا زمانی که مطالبه مردم است برگزار میشود و این نشاندهنده این است که بازار هنوز نتوانسته مطالبات مردم را برطرف کند و زمانی که به این نقطه برسیم که بازار نیاز مردم را برطرف کند و از این نمایشگاهها استقبال نشود، حذف خواهند شد.»
تخفیف ۱۵ تا ۲۰درصدی
طبق گفته مسئولان امر، کالاهای عرضه شده در نمایشگاههای بهاره 15 تا 20درصد تخفیف دارند که البته رئیس اتاق اصناف در اینباره، معتقد است: «همه محصولاتی که در نمایشگاههای بهاره عرضه میشوند، تخفیف ۱۵ تا ۲۰درصدی ندارند، چراکه در برخی از کالاها نمیتوان با این شیوه سودی نصیب تولیدکنندگان و عرضهکنندگان آن کالا کرد. بهعنوان مثال آجیل و خشکبار ضریب سودی بین هشت تا ۱۰درصد دارد و نمیتوان سود ۱۵ تا ۲۰درصدی برای آنها مانند دیگر محصولات اعمال کرد.»
تامین ۶درصدی مایحتاج شب عید
براساس اطلاعات منتشر شده، میانگین حضور مردم تهران در نمایشگاهها بهعنوان کلانشهری که بیشترین خرید در آن انجام میشود، روزانه ۵۵ تا ۶۰هزار نفر است؛ هرچند که تمام این بازدیدکنندهها نیاز شب عید خود را از این نمایشگاههای بهاره خریداری نمیکنند. همچنین، فاضلی در پاسخ به پرسش خبرگزاری ایرنا مبنی بر اینکه «آیا برگزاری چنین نمایشگاههایی موجب متضررشدن واحدهای صنفی نمیشود؟» گفت: بر اساس آمارها، کل خرید مردم از نمایشگاهها حدود 5/5 تا ششدرصد مجموع خرید عید آنهاست.
گلایه از اجارهبهای غرفهها
سال گذشته بود که رئیس اتحادیه کفاشان دستدوز از افزایش قیمت غرفههای نمایشگاه گلایه کرد و گفت: «دلیل افزایش قیمت غرفههای نمایشگاههای بهاره باید روشن شود. در این نمایشگاهها هیچکس به جز اجارهدهندگان غرفه به مقصد نمیرسد.» رسول شجری افزود: «سال 94 قیمت هر غرفه حدود دومیلیون و ۷۵۰هزار تومان بود، اما امسال (سال 95) تا سهمیلیون و ۶۰۰هزار تومان افزایش داشته است.» او با اشاره به نواقص این نمایشگاهها، ادامه داد: «در این نمایشگاهها اینکه چه کسی بخرد و چه کسی بفروشد و کیفیت چگونه باشد برای اجارهدهندگان غرفه اهمیتی ندارد. آنها تنها میخواهند پول غرفه را از فروشنده و دستفروش دریافت کنند.» شجری با انتقاد از اجاره غرفهها در نمایشگاههای بهاره، اظهار کرد: «تولیدکنندگان تنها از سرناچاری در این نمایشگاهها شرکت میکنند تا بتوانند امرار معاش کنند و غرفهها نیز با بیرحمی به آنها اجاره داده میشوند. فروشندگانی که خارج از این نمایشگاهها فعالیت میکنند نیز میگویند وضعیت فروش خوبی ندارند.» براساس آماری که سال گذشته منتشر شده، اجاره غرفه در نمایشگاههای بهاره برای دوره 10 روزه مبلغ دومیلیون و 600هزار تا سهمیلیون و 600 هزارتومان است. تمام این موارد درنهایت سبب میشود که تولیدکنندگان حاضر در نمایشگاهها از سر ناچاری کالاهای خود را گران تر بفروشند یا جنسهای بنجل عرضه کنند تا برای آنها صرفه اقتصادی داشته باشد. همچنین، ممکن است عدهای از فروشندگان بهدستفروشی روی بیاورند تا هزینه اجاره غرفه از دوش آنها برداشته شود. در همین راستا، دبیرکل کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران رواج «بساط گستری» را کمک به خرج خانه و تامین هزینههای زندگی میداند و در اینباره معتقد است: «بیشتر دستفروشان برای امرار معاش، ناچارند اجناس خود را با قیمتی پایینتر از فروشگاهها و مغازهها عرضه کنند و از طرفی قدرت پرداخت اجاره غرفه یا مغازه در بازارچهها را ندارند، در نتیجه ترجیح میدهند کنار خیابانها و پیادهروها بساط کنند.» ابوی یکی از علل استقبال از اجناس خرده فروشی و بساطگستری را پایین آمدن قدرت خرید مردم عنوان کرد و افزود: «متاسفانه بخش اعظمی از اقشار جامعه را گروههای کم درآمد و ضعیف تشکیل میدهند که طبیعی است بهدنبال اجناس ارزان قیمت باشند هرچند که ممکن است کیفیت کالا فدای ارزانبودن آن شود.»