سکه همچنان نامتعادل

در ماه‌های گذشته شاهد روند رو به رشد قیمت سکه در بازار بودیم که این موضوع از شهریورماه به اوج خود رسید و رشد سکه رکورد زد،‌ به گونه‌ای که در آذر سال جاری سکه تمام بهار آزادی در بازار یک‌میلیون و ۳۸۰‌هزار تومان به فروش رسید که قیمتی بی‌سابقه برای این کالا محسوب می‌شود. درنهایت بانک مرکزی با هدف تعدیل قیمت در بازار تصمیم به حراج سکه از طریق بانک کارگشایی به عنوان زیرمجموعه بانک ملی گرفت. در همین راستا، حدود ۱۴ جلسه حراج سکه برگزار شده و در آن بسته‌های ۲۰، ۵۰ و ۱۰۰تایی سکه نیم و تمام بهار آزاد فروش رفته است. این حراجی در روزهای شنبه، دوشنبه و چهارشنبه برگزار می‌شود. قیمت‌های اولیه نیز از سوی بانک مرکزی اعلام می‌شود، ولی به هر صورت از قیمت فعلی بازار پایین‌تر خواهد بود. متقاضیان برای شرکت در این حراجی با در دست داشتن کارت ملی و کارت پرداخت به سالن حراج بانک کارگشایی که در خیابان مولوی قرار دارد، مراجعه می‌کنند. بر اساس آخرین آمار، در این ۱۴ حراجی برگزار شده در مجموع حدود ۹۳‌هزار و ۶۲۰ قطعه سکه فروش رفته که تا ۵۴‌هزار و ۹۰۰ قطعه تمام و ۴۱‌هزار و ۱۳۰ قطعه نیز نیم بها بوده است. پیش‌تر نیز در تیر سال 95، به دنبال افزایش قیمتی که در بازار رخ داد، بانک کارگشایی اقدام به حراجی سکه کرد؛ در آن زمان بانک ملی بخشی از سکه‌های یادبود خود و تعدادی از سکه‌های 5/2 و پنج بهار را به حراج گذاشت. البته در سال‌های ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ نیز شاهد بودیم که در آشفتگی بازار سکه و ارز و افزایش قیمت‌ها محمود بهمنی، رئیس کل بانک مرکزی دولت دهم دستور عرضه سکه‌ در بانک‌ها را صادر کرد و در آن زمان صف طویلی از مردم برای گرفتن سکه شبانه روز پشت درهای بانک‌ها منتظر می‌مانند.

روند حراج سکه

بانک کارگشایی که مامور حراج سکه در راستای تعدیل بازار توسط بانک مرکزی است، 14 حراجی برگزار کرده که در این جلسات، در مجموع حدود ۹۳‌هزار و ۶۲۰ قطعه سکه فروش رفته که تا ۵۴‌هزار و ۹۰۰ قطعه تمام و ۴۱‌هزار و ۱۳۰ قطعه نیز نیم بها بوده است. با این حال روند جلسات متفاوت بوده و در 10 جلسه اول شاهد استقبال قابل توجه مردم بودیم، اما به تدریج این استقبال کم شد و درنهایت از شور و شوق اولیه افتاد. در این راستا سلیمانی، مدیرعامل بانک کارگشایی اعلام کرده است که در ابتدای شروع حراجی قیمت سکه حدود ۲۰۰‌هزار تومان حباب داشت، ولی در ادامه این حراجی‌ها بی‌تاثیر نبود و تا حد زیادی از حباب آن را تخلیه کرد طوری که اکنون به کمتر از ۱۰۰‌هزار تومان رسیده است. هر چند که قیمت نهایی سکه تمام تفاوت چندانی با روزهای ابتدایی حراجی ندارد.

دلایل عدم تغییر قیمت سکه

ظاهرا افزایش قیمت طلا در بازار جهانی، رشد دلار در بازار ایران و البته رفتار برخی دلالان از جمله دلایلی هستند که موجب شده اند با وجود خالی شدن حباب سکه، قیمت آن تغییر چندانی نکند. البته به گفته مدیرعامل بانک کارگشایی، اگر حراجی برگزار نشده بود و در این باره اقدام نمی‌شد حتما در حال حاضر قیمت سکه بالاتر از قیمت کنونی بود. در همین راستا،‌ طلا در معاملات روز پنج شنبه (هفته گذشته) بازار جهانی به دنبال سقوط ارزش دلار، به بالاترین قیمت یک ماه گذشته صعود کرد. هر اونس طلا برای تحویل فوری در معاملات روز پنجشنبه بازار سنگاپور 2/0‌درصد افزایش یافت و به 10/1289 دلار رسید، در حالی که در ساعات ابتدایی معاملات تا سطح 92/1289 دلار صعود کرده بود. در بازار آمریکا، هر اونس طلا برای تحویل در فوریه 1/0‌درصد افزایش یافت و به 20/1292 دلار رسید. این فلز زرد برای نهمین روز متوالی افزایش قیمت داشت و در مسیر ثبت بیش از یک‌درصد رشد قیمت در دسامبر و حدود ۱۲‌درصد رشد قیمت برای سال ۲۰۱۷ است. بر اساس گزارش رویترز، دلار در معاملات روز پنجشنبه تحت تاثیر افت بازده اوراق قرضه ۱۰‌ساله آمریکا، در معرض فشار نزولی قرار گرفت. ارزش این ارز پس از اینکه بانک مرکزی آمریکا دورنمای خود برای سه دور افزایش نرخ‌های بهره در سال ۲۰۱۸ را تغییر نداد و سرمایه‌گذاران درباره تاثیر اصلاحات مالیاتی آمریکا بر رشد اقتصادی این کشور دچار دودستگی شدند، ضعیف شد و کمک کرد طلا از سطح 92/1235 دلار که پایین‌ترین قیمت پنج ماه گذشته بود، صعود کند. ضعیف شدن دلار، معاملات طلا را که به این ارز قیمت گذاری می‌شود برای خریداران غیرآمریکایی ارزان‌تر می‌کند. طلا همچنین در شرایط ابهام سیاسی و اقتصادی به عنوان یک سرمایه‌گذاری جایگزین مورد استفاده قرار می‌گیرد. در بازار سایر فلزات ارزشمند، هر اونس نقره برای تحویل فوری به 71/16 دلار رسید. هر اونس پالادیم برای تحویل فوری 1/0درصد کاهش یافت و در 49/1059 دلار معامله شد. هر اونس پلاتین برای تحویل فوری 6/0‌درصد رشد کرد و به 60/922 دلار رسید. علاوه بر این، قیمت سکه، طلا و دلار روز گذشته (جمعه) در بازار تهران افزایش پیدا کرد. هر قطعه سکه تمام بهار آزادی در بازار با افزایش پنج‌هزار تومانی روبه‌رو شد؛ این در شرایطی است که قیمت نیم‌سکه و ربع‌سکه نیز پنج‌هزار تومان بالا رفت. به این ترتیب، در بازار تهران هر قطعه سکه تمام بهار آزادی با قیمت یک‌میلیون و 381‌هزار تومان، نیم‌سکه 697‌هزار تومان، ربع‌سکه 412‌هزار و700 تومان و یک‌گرمی 271‌هزار تومان فروش رفت. از سوی دیگر، روند قیمتی طلا در بازار نیز صعودی بود؛ طوری که هر گرم طلای 18عیار در بازار 131‌هزار و 570 تومان قیمت داشت. هر مثقال طلا نیز 569‌هزار و 900 تومان بود. در همین حال، قیمت انواع ارزها روز گذشته در بازار بر مدار صعودی بود. قیمت دلار 14 تومان، یورو 35 تومان، پوند 11 تومان، درهم امارات چهار تومان، لیر ترکیه و یوان چین یک تومان بالا رفت. بر این اساس، روز گذشته در بازار هر دلار آمریکا با قیمت 4203 تومان، یورو 5068 تومان، پوند 5721 تومان، درهم امارات 1162 تومان، لیر ترکیه 1125 تومان و یوان چین 655 تومان بود. آن‌طور که مدیرعامل بانک کارگشایی اعلام کرده است رفتار برخی دلالان در بازار در افزایش قیمت سکه بی‌تاثیر نیست، هر چند که این نمی‌تواند دلیل اصلی برای افزایش قیمت سکه باشد و عمده آن به همان بالا بودن قیمت طلای جهانی و دلار در بازار ایران برمی‌گردد. درواقع دلالان با افزایش قیمت سکه‌درصدد حفظ وضع موجود هستند و می‌خواهند جریان را به نفع خود پیش ببرند. البته سلیمانی معتقد است که این جریان کاملا تایید شده نیست، ولی قابل تامل است.

مشتریان حراجی چه کسانی هستند؟

آن‌طور که اعلام شده است در بین مشتریان حراجی سکه که در خیابان مولوی برگزار می‌شود، افرادی هستند که ممکن است در هر حراجی تکرار شوند اعم از خانم‌ها و آقایان و البته در میان آنها دلالان نیز حضور دارند. مشتریان با اهداف مختلفی اقدام به خرید سکه در حراجی می‌کنند، خرید و فروش، سرمایه‌گذاری یا نگه داشتن آن نزد خودشان. عده‌ای نیز برای مصارف خانگی اقدام به خرید می‌کنند که این برای مثال، شامل افرادی می‌شود که سکه برای مهریه خریداری می‌کنند.