کوچ سرمایهگذاران رایانه به چین
آرمان - نوشین ایزدپناه: ابزارها و دستگاههای کامپیوتری شخصی که در این سالها محصولاتی مفید برای اغلب کاربران بودهاند، این روزها بازار چندان داغ و پررونقی ندارند و بازار فناوریاطلاعات از ابتدای سال۹۶ تاکنون در رکود بهسر میبرد. این درحالی است که بهگفته رئیس اتحادیه فناوران رایانه، دولت چین آنقدر به تولیدکنندگان و صادرکنندگان امتیاز میدهد که برخی از فعالان صنف ما درحال سرمایهگذاری و ایجاد واحدهای تولیدی در این کشور هستند تا تولیدات خود را علاوه بر ایران در سایر کشورها به فروش برسانند.
ابزارها و دستگاههای کامپیوتری شخصی که در این سالها محصولاتی مفید برای اغلب کاربران بودهاند، این روزها بازار چندان داغ و پررونقی ندارند. در واقع گویا کاربران منتظر ورود محصولات و ابزارهای جدیدی به این بازار هستند. جدیدترین بررسیهای انجامشده از سوی موسسه تحقیقاتی IDC نشان میدهد صادرات جهانی انواع دستگاههای کامپیوتری شخصی شامل کامپیوترهای شخصی سنتی (کامپیوترهای رومیزی، نوتبوکها و ورکاستیشنها) و تبلتها (ساده و جداشدنی) همچنان تا سال2021 به روند نزولی ادامه خواهد داد. بر اساس این بررسیها صادرات جهانی این محصولات از 1/435میلیون دستگاه در سال2016 به 3/398میلیون دستگاه در سال2021 خواهد رسید و این نشان از متوسط نرخ رشد سالانه منفی7/1درصدی خواهد داشت، درحالی که در هیچبخشی از این پیشبینی، انتظار رشدی هرچند کوچک هم وجود ندارد. چندی پیش رئیس اتحادیه صنف رایانه وضعیت بازار کالاهای فناوریاطلاعات را نابسامان توصیف کرد و گفت: بهدلیل عدممراجعه کاربران به بازارهای کامپیوتری، فروشندگان برای ترغیب مردم به التماس روی آوردهاند. سیدمهدی میرمهدی افزود: بازار فناوریاطلاعات از ابتدای سال۹۶ تاکنون در رکود بهسر میبرد. او ازجمله دلایل رکود بازار فناوریاطلاعات را عدمخرید محصولات کامپیوتری از سوی دستگاههای دولتی عنوان کرد و گفت: متاسفانه بازار کامپیوتر با شرایط خوبی مواجه نیست و اغلب واحدهای صنفی حتی یک فاکتور هم از دستگاههای دولتی ندارند. رئیس اتحادیه صنف فناوران رایانه با اشاره به اینکه تا پیش از این بخشمهمی از خریدهای این بازار به خرید سازمانهای دولتی و زیرمجموعه آنها مربوط میشد، افزود: بهدلیل عدمتمایل سازمانها برای خرید اقلام کامپیوتری، پولی به بازار تزریق نمیشود و بههمیندلیل بازار با رکود همراه است. میرمهدی خاطرنشان کرد: با اینکه انواع و اقسام کالا بهرغم بالابودن نرخ ارز در بازار دیجیتال وجود دارد، اما رغبتی ازسوی کاربران خانگی و سازمانها برای خرید دیده نمیشود. رئیس اتحادیه صنفرایانه با اشاره به اینکه فناوریاطلاعات بهدلیل مشکلات اقتصادی، دیگر در سبد هزینههای خانوار نیست، گفت: خانوادهایرانی توان تامین نیازهای فناوریاطلاعات را ندارد و به همین دلیل خرید این محصولات از سبد هزینه خانوار خط خورده است. او با بیان اینکه ماندن کالاهای فناوریاطلاعات در انبار بهدلیل رشد بیش از حد فناوریاطلاعات در دنیا بهمعنای ضرر و ورشکستگی صنف است، تصریح کرد: این فناوری بهسرعت بهروزرسانی شده و روزانه کالاهای جدید جایگزین کالاهای قبلی میشود. میرمهدی اظهار داشت: اگرچه نمیتوان گفت که هریک از محصولات کامپیوتری با کاهش قیمت چنددرصدی مواجه شدهاند، اما بهدلیل ترغیب خریداران، بازار بهنوعی التماسی شده است و فروشندگان حاضرند با کاهش قیمت چشمگیری، کالای خود را به فروش برسانند. او برآورد کرد که در برخی از اقلام کامپیوتری، فروشندگان برای ترغیب مشتری، بیش از ۱۰درصد نیز تخفیف میدهند. بهگفته وی یکی دیگر از مشکلات صنف فناوریاطلاعات مربوط به اعمال قانونجدید برای مودیان مالیاتی است کهباعث شده واحدهای صنفی برای اظهارنامه مالیاتی، ملزم به ارائه برگه قطعی صادرشده مربوط به سهسال قبل باشند.
سرمایهگذاری در چین
چین از کشورهای هدف برای کالاها و محصولات صادراتی است. بهگفته رئیس اتحادیه فناوران رایانه دولت چین آنقدر به تولیدکنندگان و صادرکنندگان امتیاز میدهد که برخی از فعالان این صنف درحال سرمایهگذاری و ایجاد واحدهای تولید در این کشور هستند تا تولیدات خود را علاوه بر ایران در سایر کشورها به فروش برسانند. همچنین علاوه بر قوانین و مشوقهای صادراتی، ارزانبودن کارگر و مواد اولیه سبب شده تولید در این کشور صرفه اقتصادی داشته باشد. متین کمیجانی در مورد آخرین وضعیت اعضای این اتحادیه گفت: اتحادیه ما شامل فروشندگان رایانه، ماشینهای اداری و شبکه است. متاسفانه رکود در تمام بخشهای اقتصادی کشور حاکم شده و صنف ما نیز بهتبع همین سکون بازار با مشکلات زیادی روبهرو شده، بهطوری که امسال بدترین شرایط را نسبت به سالهای گذشته داشتهایم. او افزود: در ابتدای سال بحث انتخابات مطرح بود و حرف این بود که بعد از انتخابات شرایط بهتر خواهد شد و شرکتها و سازمانها بعد از آن شروع به فعالیت خواهند کرد. بعد از آن بحث کابینه مطرح شد و معینشدن وزرا، اما حالا با اینکه تمام این مراحل را پشت سر گذاشتهایم، هنوز تغییری در وضعیت بازار ایجاد نشده است. رئیس اتحادیه فناوران رایانه ادامه داد: در هیچکجای دنیا وضعیت خریدوفروش اینقدر وابسته به آمدن یا رفتن افراد و مسئولان نیست. هر چند قبل از این هم وضعیت راضیکننده نبود. ادارات و سازمانها خرید خود را به حداقل رساندهاند. بهطورمثال سازمانی که قبلا بهطور معمول فاکتور 50 لپتاپ داشت الان فقط دو دستگاه خرید میکند و بنا بهگفته خودشان فقط در صورت اضطرار اقدام به خرید محصولات آی.تی میکنند، زیرا پولی وجود ندارد.
حرکت بازار به سمت کالاهای دستدوم
بازار کالاهای کامپیوتری با رکودی که بر آن حاکم شده، به روزهایی که تخلفات فروش کالای غیراصل و بدون گارانتی در آن روی میداد، بازگشته است. خریداران حالا در بازار با کالاهایی مواجهند که اغلب از چین وارد شدهاند، شرکتهای سازنده ناشناخته و بینام هستند و کالای بدون گارانتی و خدمات پس از فروش بهوفور یافت میشود. همچنین تفاوت قیمت این کالاها با اجناسی که از طریق شرکتهای دارای نمایندگی وارد میشوند و خدمات مناسب ارائه میدهند، باعث شده مصرفکنندگان نیز خرید کالاهای غیراصل را به کالای گرانتر ترجیح دهند. این اتفاق میتواند ناشی از هزینههایی باشد که واردکردن کالا از خارج از کشور بر دوش فروشنده و واردکننده رسمی میگذارد. رقابتی نابرابر بین واردکننده رسمی و قاچاقچی وجود دارد. درحالی که این موضوع بارها عنوان شده، اما وضعیت تغییری نکرده است و مشخص نیست فروشندگان باید با هزینههای گزاف و پرداخت مالیات و تعرفهها چه کنند. رئیس اتحادیه فناوران رایانه در اینباره با اشاره به تغییر مدل خریدوفروش در این صنف گفت: با توجه به اینکه در چندسال اخیر وضعیت اقتصادی مردم درحال ضعیفشدن است، بهتبع آن مدل خریدوفروش در بازار نیز تغییر کرده و اکنون بیشتر مراکز خصوصی و دولتی بهدنبال تهیه کالاهای استوک و دستدوم هستند. از طرف دیگر فعالان این حوزه نیز بهتبع این تغییرات اقدام به واردات کالاهای استوک میکنند که سود بیشتری برای آنها دارد، چون دیگر شامل پرداخت تعرفه و سایر عوارضگمرکی نمیشود. کمیجانی افزود: 90درصد بازار آی.تی، 100درصد بازار ماشینهای اداری و 95درصد بازار شبکه در اختیار چین است و حتی برندهای اروپایی و آمریکایی سفارشهای خود را به کارخانجات چینی میدهند.
