فصل رکورد‌زنی در صادرات لبنیات

رشد و توسعه اقتصادی هر کشور از صادرات انواع محصولات غیر نفتی و نفت و مشتقات آن ناشی می‌شود. در همین راستا تولید لبنیات با کیفیت ایرانی با بسته بندی خوب و جذاب در سال‌های اخیر توانسته تایید کشورهای دیگر را برای افزایش صادرات گرفته و به این رشد اقتصادی دامن بزند. در ماه‌های اخیر شاهد اعطای یارانه به محصولات لبنیاتی بودیم که این کار می‌تواند تولید این محصولات پر سود را افزایش دهد. در نتیجه این افزایش تولید، صادرات لبنیات نیز افزایش خواهد یافت. در همین زمینه همراه با اعطای یارانه‌های این محصولات، دولت اقدام به اعطای تسهیلات به کارخانه‌های تولید محصولات لبنی کرده است. به عقیده بسیاری از مسئولان ایران می‌تواند با اعطای این طرح‌های تشویقی به تولیدکنندگان لبنیات و در پی آن افزایش صادرات، بازارهایی را که کشورهای اروپایی در زمینه صادرات لبنیات از ما گرفته باز پس گیرد و شواهد حاکی از آن است که صادرات محصولات لبنی به ویژه پنیر به آمریکا با افزایش رو به رو شده است. همچنین بسیاری از مسئولان مربوطه اعلام کرده اند که ایران به میزان صادراتی که در زمینه محصولات لبنی در سال ۹۵ پیش‌بینی شده بود رسیده است. طبق پیش‌بینی‌ها در این سال باید صادرات شیر خام به بیش از یک‌میلیون تن می‌رسید که این امر محقق شده است. طبق آمارهای سازمان توسعه تجارت ایران، صادرات محصولات لبنی که شامل شیر، خامه، کره، پنیر، ماست، دوغ و بستنی می‌شود، در سال ۱۳۹۴ در مجموع از نظر ارزشی ۶۲۰‌میلیون دلار و از نظر حجمی ۳۹۶ هزارتن بوده که در مقایسه با رقم ۷۷۴‌میلیون دلار و حجم ۴۳۴ هزارتن صادرات در سال ۹۵ با افزایش چشمگیری رو به رو بودیم. این در حالی است که بیشترین میزان صادرات در سال های ۹۴ و ۹۵ به ماست و دوغ تعلق گرفته است. وزیر جهاد کشاورزی نیز از هدفگذاری برای صادرات یک‌میلیارد دلار فراورده‌های لبنی در سال ۱۳۹۶ خبر داده است. محمود حجتی یادآوری کرد: در گذشته واردکننده لبنیات، مرغ و گندم بودیم، اما امروز افزون بر تامین نیاز داخلی به صادرکننده این محصولات تبدیل شده‌ایم. همچنین آمارهای گمرک کشور نشان می‌دهند که بیشترین صادرات محصولات لبنی به ترتیب به کشورهای عراق، افغانستان، پاکستان، سوریه، روسیه، امارات، گرجستان، ترکمنستان، آذربایجان، تاجیکستان و سایر کشورها صورت گرفته است. از جمله مشکلاتی که می‌تواند در صادرات محصولات لبنی ایجاد شود می‌توان به تمرکز بیش از حد روی بازار عراق، افزایش قیمت خوراک دامی، عدم وجود مدیریت بر روی کالاهای صادراتی و کیفیت آنها، افزایش تعرفه‌های واردات کالاهای ایرانی به عراق و کاهش تولید جو اشاره کرد.

رکورد جدید در صادرات لبنیات

با توجه به اینکه تراز تجاری ایران در زمینه صادرات محصولات لبنی در طول عمر دولت یازدهم حدود پنج‌میلیارد دلار افزایش یافته است، امید آن می‌رود که این محصولات که قیمت خوبی را در بین کالاهای صادراتی کشور دارند، با افزایش چشمگیر صادرات، در پی بازاریابی بهتر و بیشتر در بازارهای جهانی رو به رو شود. معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی در مورد صادرات فراورده‌های لبنی گفته است: سال گذشته 5/8‌درصد از فراورده‌های شیر کشور در قالب 30 نوع فراورده لبنی از قبیل انواع پنیر، خامه، دوغ، ماست و شیر با طعم‌های مختلف و با کیفیت بالا در سبد صادراتی قرار گرفت. حسن رکنی با پیش‌بینی اینکه امسال نزدیک 10‌میلیون تن شیر در کشور تولید و به فراورده‌های مختلف و متنوع تبدیل می‌شود اظهارداشت: میزان تولید شیر در سال گذشته 9‌میلیون و 650 هزارتن است. او با اشاره به اختصاص 200‌میلیارد تومان مشوق صادراتی محصولات لبنی تصریح کرد: اعتبار مربوط به بسته مشوق صادراتی محصولات لبنی در سال گذشته به صورت کامل پرداخت نشده و امیدواریم مابقی این مشوق در سال 96 جذب شود. معاون وزیر جهاد کشاورزی عامل افزایش تولید شیرخام سال گذشته را افزایش صادرات فراورده‌های لبنی دانست و افزود: شیر خشک و انواع خامه قابلیت صادراتی دارند، بنابراین حجم صادرات این دو محصول طی سال گذشته در میزان تولید شیرخام تاثیر داشت.

تاثیر صادرات بر قیمت لبنیات

صادرات محصولات لبنی، یکی از مواردی است که می‌تواند در افزایش خرید شیرخام و در نتیجه بالا رفتن قیمت این محصول موثر باشد، مساله‌ای که هنوز بین دامداران و صنایع لبنی، لاینحل باقی مانده است. بدون شک، به شرط تداوم صادرات و حفظ مشتریان خارجی، تقاضای کارخانه‌ها برای خرید شیرخام افزایش یافته و این موضوع بر قیمت خرید این محصول از دامداران تاثیر مثبت خواهد گذاشت. در بسیاری از موارد دیده شده کاهش یا افزایش صادرات بر بازار داخلی محصول تاثیرگذار است. برای مثال، اخیرا این موضوع را در بازار پیاز شاهد هستیم. در حالی که طی ماه‌های گذشته قیمت پیاز همچنان روند افزایشی خود را ادامه داده است، آمار رسمی گمرک نشان می‌دهد صادرات این محصول گرچه با کاهش محسوس همراه شده، اما همچنان با همان نرخ سابق که بیش از 4/6 برابر ارزان‌تر از بازار داخلی است، ادامه دارد. از سوی دیگر چند هفته پیش رئیس سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان اعلام کرد: قیمت هیچ‌یک از محصولات و فراورده‌های لبنی افزایش نداشته و سازمان حمایت نیز افزایش قیمتی در این زمینه تصویب نکرده است. بنابراین کارخانه‌ها موظفند محصولاتشان را به قیمت‌های مصوب عرضه کنند. محمود نوابی افزود: توليدكنندگان تقاضاي خود را مبني بر افزايش قيمت‌‌ها مطرح كردند كه اين تقاضا به خاطر افزايش قيمت مواد اوليه مانند شير خام نبوده است، چراكه نه تنها در اين محصول، بلكه در هيچ كدام از خوراك دام و امثال آنها نيز افزايش قيمتي وجود نداشته، بلكه اين تقاضا بر اساس مواردي مانند محصولات پتروشيمي در توليد بسته‌بندي‌هاست كه نياز به بررسي دقيق و محاسبه سهم آن در قيمت تمام شده محصولات لبني دارد. اين فرايند هم‌اكنون در سازمان حمايت از مصرف‌كنندگان و توليدكنندگان در حال پيگيري است. البته نوابي در ادامه هم از ثبت دو مورد تخلف، افزايش قيمت در بازار محصولات لبني و پيگيري پرونده ‌هاي آن خبر داده بود. اين اظهارات در حالي مطرح شده است كه دبير انجمن صنفي صنايع لبني در اين باره گفت: صنايع لبني درخواست افزايش قيمت محصولات خود براي سال جاري را به سازمان حمايت نداده ‌اند، بلكه مقصود ما اين است كه پرونده‌ هاي تخلف ثبت شده تعزيراتي براي صنايع لبني مورد بررسي قرار گيرد تا صحت و سقم آن مشخص شود. رضا باكري ادامه داد: پرونده‌ هاي تعزيراتي بسياري براي صنايع لبني در زمينه افزايش قيمت بازار ثبت شده و ما مي ‌خواهيم كه بر اساس دستور العمل قيمت‌گذاري كالا هاي توليد داخلي مصوب ۲۵ مرداد ۱۳۸۹ قيمت‌ هاي فعلي موجود در بازار مورد بررسي قرار گيرد تا تكليف اين پرونده‌ها مشخص شود. او تاكيد كرد: صنايع لبني هم مانند سازمان حمايت معتقد است كه اگر هر يك از كارخانه‌‌ها بر اساس اين دستورالعمل اقدام به گران فروشي كرده بايد با آن برخورد شود و اگر قيمت‌هاي كنوني بر اساس آن دستور العمل در بازار عرضه شده است، پرونده ‌هاي تعزيراتي تشكيل شده تعيين تكليف شوند.