آرمان - مراسم تنفیذ و تحلیف به پایان رسید. ترجیعبند هر دو مراسم، اهمیتدادن به «ساماندهی اقتصاد» و «بهبود مناسبات» و «تعامل گسترده با جهان» بود. هم رهبری توصیه کردند و هم رئیسجمهوری بر آن صحه گذاشتند. با این توصیه و این تاکید، دولت دوازدهم میتواند آغاز یک فصل جدید باشد؛ فصلی مهم و تعیینکننده. مساله ساده است اما تصمیمهای سخت میخواهد. اقتصاد ایران مشکل اشتغال دارد. این مشکل در حال تبدیلشدن به یک مساله اجتماعی و امنیتی است. برای ایجاد شغل نیاز به سرمایهگذاری و بازارگشایی داریم. اما به دلیل نامناسببودن فضای کسبوکار و عدم اطمینان بخش خصوصی، نه میتوانیم این سرمایه را از داخل تامین کنیم و نه تولیدمان قدرت رقابت در بازارهای جهانی را دارد. باید نگاهی هم به بیرون داشته باشیم. برخی میگویند 50 میلیارد دلار و برخی معتقدند به 100 میلیارد دلار سرمایه نیاز داریم. فرقی نمیکند، مهم این است که فضا و امنیت لازم را برای ورود حتی یک دلار فراهم کنیم. اقتصاد ما با تکیه بر داشتههای فعلی خود، توان ایجاد تحرک را ندارد. عوامل درونی اقتصاد ایران، توان اثرگذاری بیش از این را بر رشد اقتصادی ندارند. مشخص است که به عارضه کمتقاضایی در داخل و ناتوانی در رقابت با بازارهای جهانی دچار شدهایم. تولید میکنیم و در انبارها میخوابانیم و قدرت صادرات هم نداریم. طرفه آنکه از میان 20 اقتصاد بزرگتر جهان، تنها اقتصادی هستیم که به بازارهای جهانی نپیوستهایم. تنها اقتصاد بزرگی هستیم که هنوز تکلیفمان را با WTO روشن نکردهایم. حداقل پاداشی که «تعامل مثبت» برایمان دارد، صادرات به کشورهای همسایه است. همسایگان ما 300 میلیون نفرند؛ بازاری 300میلیون نفری که میتواند اقتصاد ما را تکان دهد. اظهارات رئیسجمهوری در مراسم تنفیذ و تحلیف امیدوارکننده بود. توصیه رهبری به تعامل گسترده با جهان خیلی مهم است. رئیسجمهور روحانی هم به درستی بر آن تاکید دارد، اما واقعیت این است که هنوز بخشهایی از نیروهای سیاسی جامعه، ظرفیت چنین تحولی را ندارند. درحال حاضر هیچ اجماعی درباره این مساله که برونگرایی دقیقا چگونه سیاستی است، وجود ندارد. عدهای برونگرایی و تعامل مثبت با جهان را راه نجات و عدهای آن را راه نفوذ میدانند. باید یکبار برای همیشه در اینباره چارچوبهای مشخصی ترسیم شود.