آرمان - یک کشور نمیتواند به تنهایی برجام را نقض کند. یک کشور میتواند مستقلا تحریمهایی علیه ایران وضع کند و به کشورهای دیگر که در مساله برجام ذینفع هستند فشار وارد کند. اما با رویهای که به نظر میرسد در کشورهای اروپایی وجود دارد، بعید است که مسائل برجام تحت تاثیر تحرکات آمریکا قرار گیرد. اگر برجام از طرف آمریکا نقض شود ما متضرر نمیشویم. از طرفی ما باید خونسردی و آرامش خود را حفظ کنیم و با عمل به برجام نشان دهیم که ناقض تعهدات خود نیستیم. در اروپا مطلقا نشانهای از نارضایتی یا نقض برجام دیده نمیشود، سرمایهگذاریها در ایران ادامه دارد و حتی مذاکراتی برای از بین بردن مشکلات بانکی مطرح شده است که در نهایت بر بهبود اقتصاد ایران تاثیرگذار است. بنابراین در چنین شرایطی ما نباید هیجانزده عمل کنیم که منجر به تاثیرات منفی در روابط ما با کشورهای حامی برجام دیده شود. مهمترین دستاورد برجام، فراتر از جذب سرمایه خارجی، دسترسی ما به داراییها و منابع سرمایهای بلوکهشده ایران در خارج از کشور بود. بزرگترین منبع درآمد ما یعنی نفت در دوران تحریم، تقاضای محدودی داشت و حتی در صورت فروختن آن، با شکلهای پردردسر و مسیرهای غیر رسمی قادر به دریافت پول آن بودیم. در بسیاری از کشورها برای فروختن اقلام حیاتی ما محدودیتهایی وجود داشت، از جمله فروش قطعات و هواپیما برای نوسازی ناوگان هوایی کشور. در بهترین شرایط جذب سرمایهگذاری خارجی به سهمیلیارد یورو میرسید. اکنون اگر این سرمایهگذاری به پنجمیلیارد یورو برسد، باز هم در اقتصاد 80 میلیاردی ما ناچیز است. با این همه، بعد از برجام قراردادهای زیادی امضا شده است. مهمترین عاملی که بهرغم استقبال اولیه، باعث کند شدن سرمایهگذاری در کشور است بحث سوئیفت است. تا وقتی تبادل پول به راحتی انجام نشود، سرمایهگذار خارجی نمیتواند پول را به کشور بفرستد، حتی اگر به ایران اعتماد کند. اگر این مشکل باقی بماند نهایتا منجر به بیاعتمادی سرمایهگذاران هم میشود. با مذاکراتی که اخیرا صورت گرفته به نظر میرسد که مشکلات بانکی ما با کشورهای مختلف گام به گام در حال مرتفع شدن است. بنابراین نگرانی برای جذب سرمایه وجود ندارد و شاهد تمایل سرمایهگذاری شرکتهای خارجی در ایران هستیم که ناشی از توجیه سودآوری سرمایهگذاری در ایران در مقابل شرایط رکود در اروپا است. با توجه به تمام این شرایط، و آسودگی خاطر نسبت به روابط کشور با اروپا، باید تنها به فکر ضربهگیرهایی برای مقابله با تحریمهای آمریکا باشیم. بهترین ضربهگیر برای ایران صبوری، بردباری، جلوگیری از عصبیت و حفظ و گسترش ارتباط با کشورهای دیگر به ویژه کشورهای اروپایی است. به تدریج آمریکا هم به این نتیجه خواهد رسید که برجام یک سناریوی برد-برد بوده است. اکنون هم عملا اتفاق خاصی از طرف آمریکا رخ نداده و جز توصیه و مصوبه کنگره و اقداماتی از این دست، اتفاقی نیفتاده که بر اقتصاد ما اثرگذار باشد. ما به آنچه میخواستیم مثل خرید هواپیما، فروش نفت، جذب سرمایهگذاری و شراکت با شرکتهایی چون توتال، رسیدهایم. بنابراین باید از برخوردهای تند و بهانهساز پرهیز شود.