از حماسهسازی تا حماسهخوانی
آرمان - 29 اردیبهشت ۱۳۹۶ را هرگز نمیتوان از خاطرهها زدود. در این روز تاریخساز مردم فهیم و موقعیتشناس ایران بار دیگر عزم و اراده پولادین خود را در دفاع عقلانی و مدبرانه از اصلجمهوری اسلامی به نمایش گذاشتند. ملت ایران در این فضای پرتلاطم منطقه و کشور، راهی را برگزید که راه خردمندی، تجربه، و معنویت و اخلاق است. در این روز حماسهساز مردم بار دیگر به صحنه آمدند و از بین نمایندگان دو گرایش سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی شخصی را برگزیدند که نماد عقلانیت، اعتدال، بهبودخواهی و تدبیروامید است. حضور ملت در پای صندوقهای رأی و نه گفتن به گروههای تندرو و دلواپس انتخاباتی، نشانه رشد سیاسی و آیندهنگری در ایران است. انتخابات ۲۹ اردیبهشت را میتوان جشن بلوغجمهوری اسلامی ایران نامید. نظامی که با وجود قرائتهای گوناگون گاه هزینههای سنگینی ایجاد کرده بود. ۲۹ اردیبهشت روز کوبیدن مهر ابطال بر همه قرائتهای خشک و متحجر از قانون اساسیجمهوری اسلامی بود. از اینرو، نهادهای سیاسی حاکم باید خوانش خود از مفاهیمی مانند اقتدار را مورد بازبینی قرار داده و رویکردهای سیاسی خود را به واقعیات و مطالبات ملموس جامعه نزدیکتر نمایند. اما در این میان انصاف و اخلاق حکم میکند که از نقش تضمین کنندهای که مقام معظم رهبری ایفا کردند، غافل نشد. بیتردید، تاکیدات مکرر ایشان به نهادهای گوناگون مبنی بر مامون و حقالناس دانستن رأی مردم نقش بارزی در سرکوب امیال نامشروع افراد قانونستیز و زیادهطلب داشت. دیروز روز حماسهسازی بود و اینک روز حماسهخوانی است. حماسهساز اصلی ۲۹ اردیبهشت ۹۶ ملت نجیب و غیرتمند ایران بود. اما حماسهخوان اصلی کیست؟ علاوه بر احزاب و جریانهای سیاسی، همه نهادها باید درسهای لازم را از این حماسه بزرگ بگیرند. به گمان راقم این سطور، مهمترین درس سیاسی ۲۹ اردیبهشت این بود که برخی نهادها که جایگاه ارزشمندی در بین مردم دارند و آن ارزش مستقل از دیدگاههای سیاسی آن نهاد است، باید بیطرفی خود را در انتخابات حفظ کنند. خرج کردن از اعتبار چنین نهادهایی برای مناقشات و رقابتهای زودگذر سیاسی آسیب بزرگی است که باید مورد عنایت قرار گیرد. کمترین پیامد منفی بیتوجهی به این نکته آن است که انتخاب نشدن داوطلب مورد حمایت این نهادها ممکن است به منزله فاصله گرفتن مردم از آنها تلقی شود. نکته دیگر آن است که در دموکراسی شکست معنا ندارد. نفس مشارکت و رقابت خود نوعی پیروزی محسوب میشود. در نظام مردمسالار همه با هم کامیاب میشوند. صرف نظر از اینکه چه کسی پیروز انتخابات است، مهم آن است که از فردای پیروزی دلها را در راستای خدمت به ایران عزیز صاف کنیم و دست به دست دهیم به مهر و میهن خویش را کنیم آباد. اگر پیروزی دکتر روحانی ۲۴میلیونی است پیروزی رقیب اصلی او هم ۱۶ میلیونی است. از این رو، اعتباری که ملت ایران در ۲۹ اردیبهشت ۹۶ به حجتالاسلام رئیسی اعطا کرد، کمتر از اعتبار یک رئیسجمهور نیست. آقای رئیسی باید قدر این اعتبار را بداند و آستین همت را بالا بزند و به ایجاد یک جریان اصیل، متدین و خردگرا در طیف مدعی اصولگرایی بپردازد. هم اینک، خط اعتباری ۱۶ میلیونی ملت ایران در دست ایشان است. اگر با هوشمندی و درایت برخورد کند و از پیله احساسات و نگاههای غیرعقلایی و نامتقارن بیرون آید، میتواند در آینده ایران سهم بزرگی داشته باشد. نکته پایانی این نوشتار خطاب به دکتر روحانی عزیز است. روحانی سیاستمدار بیبدیلی است که در مکتب انقلاب وجمهوری اسلامی با مذاق آیتا... هاشمی رفسنجانی بزرگ شده است و از هوشمندی لازم برای حفظ کیان دولت و ملت ایران برخوردار است. اما نباید فراموش کرد که:
پیش صاحبنظران ملک سلیمان بادست
بلکه آنست سلیمان که ز ملک آزادست
آنکه گویند که برآب نهادست جهان
مشنو ای خواجه که چون درنگری بر بادست
بدیهی است، رئیسجمهور منتخب و دولت دوازدهم خواهند کوشید تا به قدر وسع به وعدههای انتخاباتی خود عمل کنند، اما نکتهای که بسیار راهبردی است و توجه فوری میطلبد مساله اجرای قانون اساسی و تضمین عملی منشور حقوق شهروندی است. بیتردید، اجرای منشور میتواند بسترساز تحقق دیگر برنامههای دولت دوازدهم باشد. کوشش دکتر روحانی برای تحقق دولت قانونمدار در معنای تمام عیار آن میتواند آینده نظامجمهوری اسلامی و جریان اعتدالگرایی را تضمین کند.
