برنامه‌های منتخب سیمای ملی در پاییز؛ از بازگشت مهران مدیری تا پخش سریال‌های پرطرفدار

آرمان ملی: تغییر ذائقه مخاطبان تلویزیون در سال‌های اخیر و گسترش استفاده از رسانه‌های اینترنتی، برنامه‌ریزی برای تولید و پخش آثار نمایشی را با شرایط متفاوتی روبه‌رو کرده است. در چنین وضعیتی، مدیران شبکه‌های تلویزیونی بیش از گذشته با ضرورت توجه به کیفیت داستان، انتخاب بازیگران و تنوع موضوعی مواجه هستند. بررسی برنامه‌های منتخب سیمای ملی در پاییز نشان می‌دهد که مجموعه‌های طنز و خانوادگی همچنان جایگاه مهمی در میان تولیدات تلویزیونی دارند و بازگشت چهره‌های شناخته‌شده به قاب تلویزیون می‌تواند توجه بخشی از مخاطبان را به برنامه‌های جدید جلب کند.

در این میان، شبکه سه سیما که طی سال‌های گذشته تجربه پخش مجموعه‌های طنز پرمخاطبی را داشته، با سریال مرد سه هزار چهره بار دیگر نام مهران مدیری را در میان آثار کمدی تلویزیون مطرح کرده است. سریال مرد سه هزار چهره که از شبکه سه پخش می‌شود، تازه‌ترین بازگشت این کارگردان و بازیگر به فضای طنز موقعیت به شمار می‌رود. داستان مجموعه ادامه‌ای بر جهان شخصیت مسعود شصتچی است؛ شخصیتی که پیش‌تر با گرفتار شدن در موقعیت‌های غیرمنتظره و سوءتفاهم‌های پی‌درپی، بخش مهمی از طنز آثار مدیری را شکل داده بود. بازگشت این شخصیت، علاوه بر یادآوری مجموعه‌های گذشته، فرصتی برای پرداختن به موقعیت‌های تازه اجتماعی در قالب داستانی طنز فراهم می‌کند.

اهمیت این مجموعه را باید در سابقه حضور شخصیت مسعود شصتچی در حافظه مخاطبان تلویزیون جست‌وجو کرد. مهران مدیری در آثار پیشین خود بارها از تضاد میان رفتار شخصیت‌ها و موقعیت‌های اجتماعی برای شکل دادن به داستان استفاده کرده است. اکنون نیز انتظار می‌رود روایت تازه این شخصیت، ضمن حفظ ویژگی‌های آشنای مجموعه‌های قبلی، با مسائل و مناسبات اجتماعی امروز ارتباط برقرار کند. البته میزان موفقیت چنین آثاری بیش از هر چیز به کیفیت فیلمنامه و توانایی سازندگان در پرهیز از تکرار موقعیت‌های گذشته بستگی دارد.

در سوی دیگر، شبکه یک سیما نیز با توجه به جایگاه خود به‌عنوان یکی از شبکه‌های اصلی تلویزیون، همچنان بر پخش مجموعه‌های نمایشی با محوریت روابط انسانی و مسائل خانوادگی تمرکز دارد. سریال اسباب زحمت از جمله آثار نمایشی این شبکه است که در کنار سایر برنامه‌های سرگرم‌کننده، بخشی از جدول پخش شبکه یک را تشکیل می‌دهد. حضور چنین مجموعه‌هایی در برنامه‌های تلویزیونی از آن جهت اهمیت دارد که داستان‌های مرتبط با زندگی روزمره، روابط میان افراد و مشکلات اجتماعی، ظرفیت مناسبی برای ارتباط با طیف گسترده‌ای از بینندگان دارند. شبکه یک نیز در سال‌های گذشته تلاش کرده است میان تولیدات نمایشی و برنامه‌های اجتماعی و خانوادگی تعادل برقرار کند.

با این حال، رقابت میان شبکه‌های تلویزیونی تنها به تولید مجموعه‌های جدید محدود نمی‌شود. تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که بسیاری از مخاطبان همچنان به تماشای دوباره سریال‌هایی علاقه دارند که پیش‌تر از شبکه‌های مختلف پخش شده‌اند. این موضوع به‌ویژه درباره مجموعه‌های طنز و آثار خانوادگی بیشتر به چشم می‌خورد؛ آثاری که حتی پس از گذشت چند سال، همچنان برای بخشی از بینندگان جذابیت دارند.

در همین ارتباط، شبکه آی فیلم با باز پخش سریال های پرطرفدار سیمای ملی نقش متفاوتی در میان شبکه‌های تلویزیونی ایفا می‌کند. این شبکه با تمرکز بر نمایش دوباره مجموعه‌های نمایشی ایرانی، امکان تماشای آثار قدیمی و جدید را برای مخاطبان فراهم کرده است. سریال‌های طنز، مجموعه‌های تاریخی، آثار خانوادگی و تولیدات مناسبتی از جمله بخش‌های مهم جدول پخش آی‌فیلم هستند. پخش سریال‌هایی مانند پایتخت، مختارنامه، خانه به دوش و متهم گریخت در دوره‌های مختلف، نشان‌دهنده تنوع آثاری است که در آرشیو نمایشی تلویزیون جای دارند.

یکی دیگر از ویژگی‌های آی‌فیلم، توجه به مخاطبانی است که به دلایل مختلف موفق به تماشای مجموعه‌ها در زمان پخش اولیه نشده‌اند. بازپخش آثار نمایشی در ساعت‌های متفاوت، فرصت بیشتری برای دنبال کردن داستان‌ها ایجاد می‌کند. همچنین برنامه‌های مرتبط با سینما و تلویزیون، معرفی بازیگران و مرور آثار نمایشی از دیگر زمینه‌های فعالیت این شبکه به شمار می‌روند.

در کنار مجموعه‌های نمایشی، برنامه‌های گفت‌وگومحور، مسابقات سرگرمی، تولیدات فرهنگی و برنامه‌های آموزشی نیز بخشی از جدول پاییزی شبکه‌های صداوسیما را تشکیل می‌دهند. شبکه دو با توجه به مخاطبان خانوادگی و کودک، شبکه چهار با برنامه‌های علمی و فرهنگی و شبکه نسیم با تولیدات سرگرم‌کننده، هرکدام گروه مشخصی از بینندگان را هدف قرار می‌دهند.

با وجود تنوع برنامه‌ها، آنچه می‌تواند در حفظ مخاطبان تلویزیون تأثیرگذار باشد، استمرار کیفیت تولیدات و توجه به انتظارات بینندگان است. بازگشت چهره‌های شناخته‌شده، تولید داستان‌های تازه و استفاده از ظرفیت آرشیو مجموعه‌های پرطرفدار، سه مسیر مهم پیش روی شبکه‌های تلویزیونی محسوب می‌شوند. در نهایت، استقبال مخاطبان از برنامه‌های پاییزی مشخص خواهد کرد که سیمای ملی تا چه اندازه توانسته است میان سرگرمی، محتوای اجتماعی و نیازهای خانواده‌های ایرانی ارتباط برقرار کند.