مجموعه 30 میلیونی شاملو کمی گران نیست؟
هادی حسینینژاد، روزنامهنگار نوشت: انتشارات چشمه، یکی از ناشران شاخص و تراز اول کشور در حوزه نشر آثار ادبی، مطابق با برنامهای از پیش تعیین شده قصد داشت ۱۷ جلد از آثار زندهیاد احمد شاملو -به مناسبت صدمین سالروز تولد شاعر- را در یک مجموعه و با عنوان کلی «فریادهای عاصی آذرخش» -بخشی از مهمترین نوشتههای منتشرنشده و آثار پراکنده او- رونمایی کند؛ اتفاقی که محقق نشد. با این همه، چاپ اول این مجموعهی نفیس از سوی ناشر، انتشار و روانه بازار کتاب شده، اما موضوعی که در روزهای اخیر در فضای مجازی و شبکههای اجتماعی از سوی چهرههای مختلف جریان دارد، همانا قیمت بالای آن است: ۳۰ میلیون تومان.
واقعا این قیمت گران است؟ مطابق با اطلاعات منتشر شده در سایت ناشر، «فریادهای عاصی آذرخش» شامل ۴۰۰۰ صفحه در قطع رقعی است و با یک محاسبهی سرانگشتی، مشخص میشود که صفحهای ۷۵۰۰ تومان قیمتگذاری شده. خب؛ کتابها با جلد گالینگور و در یک قاب چوبی شکیل و نفیس آماده و عرضه میشوند، اما این مبلغ، در شرایطی که میانگین قیمتگذاری کتابهای قطور در حال حاضر، صفحهای دو تا سه هزار تومان است، چه توضیح و توجیهی میتواند داشته باشد؟ برای مستند شدن این محاسبات، سری به سایت چند ناشر تراز اول دیگر و جدیدترین کتابهای گالینگور آنها میزنیم.
• نشر نگاه کتاب پژوهشی «تاریخ مذکر» رضا براهنی را در نوبت دوم چاپ با قیمت ۸۲۵ هزارتومان روی سایت خود عرضه کرده است. این کتاب ۳۷۵ صفحه دارد و این یعنی هر صفحه تنها ۲۲۰۰ تومان قیمتگذاری شده است.
• «فرهنگ مفاهیم و جامعه هند و اروپایی» ۶۲۲ صفحهای هم که یک کتاب پژوهشی است در سایت نشر ثالث، یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان قیمتگذاری شده، یعنی صفحهای ۲۴۱۲ تومان.
• چاپ نهم کتاب پژوهشی تاریخی «تاریخ ایران (پژوهش آکسفورد)» در سایت نشر ققنوس با قیمت یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان عرضه شده است و این رقم برای یک کتاب ۴۸۸ صفحهای ما را به بهای ۲۶۶۴ تومان در ازای هر صفحه میرساند.
• نشر نیلوفر نیز «در جستجوی زمان از دسترفته» مارسل پروست را در ۹۴۹ صفحه با قیمت دو میلیون و ۷۵۰ هزار تومان بهفروش گذاشته است؛ یعنی صفحهای تقریبا ۲۹۰۰ تومان
هر چهار کتاب مورد اشاره در این نوشته، در سال جاری منتشر شدهاند، قطعشان رقعی و جلدشان گالینگور با کیفیت بالا است. پس حکایت تفاوت قیمت چهار-پنج هزار تومانی آنها در هر صفحه، با مجموعهی «فریادهای عاصی آذرخش» چیست؟ حالا دوباره بپرسیم: آیا این مجموعه، گران است؟ -قطعا گران است! این توضیح از ناشر، البته قابل سمع است که ارزش مجموعه، با توجه به اینکه نگارندهی آن احمد شاملو بوده و برای اولین بار با کوشش و حمایت چشمه منتشر شده، بسیار بالا و چهبسا با عدد و رقم قابل محاسبه نباشد. اما در نهایت ما داریم دربارهی کالایی صحبت میکنیم که یکی میفروشد و یکی قرار است بخرد.
شاید ناشر بگوید: ما با این قیمت چاپ کردهایم و مشتری هم با همین قیمت خریده است؛ کمااینکه همین حالا (به تاریخ نگارش و انتشار این یادداشت) سایت نشر چشمه تنها ۲ سری از این مجموعه را برای فروش، موجود دارد و باقی نسخهها را فروخته است. این توضیح، شاید در یک نظام اقتصادی کاملا آزاد پذیرفته شده باشد، اما با توجه به موقعیت اقتصادی خرد و کلان اینروزهای کشورمان و قدرت خرید تقلیلرفتهی علاقهمندان به ادبیات و آثار زندهیاد شاملو، آنهم در شرایطی که ما داریم از یک کسبوکار و کالای فرهنگی صحبت میکنیم، چنین توضیحی، پذیرفتنی است؟ این سوالها را میشود در شرایط مناسبتر و سروقت از زوایای دیگری هم بررسی کرد. شاید هم جوابهای قانعکنندهتری پس این سوال باشد، اما علیایحال... دست کوتاه علاقهمندان به شاملو و خرمای ۳۰ میلیونی بر نخیل.
