انعقاد توافق‌نامه راهکار خروج از بن‌بست

آرمان ملی - قطعا همه کشورها با يکديگر انواع موافقت‌نامه‌هاي تجاري را منعقد مي‌کنند، اما متاسفانه ما شاهد کمترين توافقنامه‌هاي تجاري بين کشورهاي منطقه خاورميانه هستيم. انعقاد چند موافقتنامه با سازمان‌هايي از قبيل اکو يا کنفرانس اسلامي هم چندان نتوانسته گره‌گشاي مسائل تجاري کشورها باشد و اين موضوع خودش يکي از عوامل بروز بحران در منطقه خاورميانه است. چون کشورهاي اين منطقه کمتر توانسته‌اند در زمينه‌هاي اقتصادي شبکه‌هاي ارتباطي را تقويت کنند و امنيت خودشان را به هم وابسته سازند، به راحتي امکان شروع جنگ در منطقه وجود دارد و ما هر روز شاهد يک بحران هستيم. حجم واردات کشورهاي همسايه ما چيزي حدود هزار و 250 ميليارد دلار است، اما سهم ما 1/2 درصد است و در بهترين حالت توانسته‌ايم 24ميليارد دلار صادرات به اين کشورها داشته باشيم که اين امر نشان‌دهنده ضعف ما است. دليل آن هم نبود همين موافقتنامه‌هاي گمرکي و تجاري است که سبب شده ترجيح کشورهاي منطقه اين باشد که از ديگر کشورها وارداتشان را انجام دهند. يکي از موانع ورود ما به بازار کشور روسيه که بازار بسيار بزرگي است و خودش به تنهايي چيزي حدود 250ميليارد دلار واردات دارد يا حتي کشور ترکيه که البته جزو اوراسيا نيست اما مي‌تواند بازار بزرگي براي ما محسوب شود، نبود چنين سازوکارهايي است که آن هم باعث بالارفتن تعرفه‌هاي گمرکي شده است. البته اگر ما عضو WTO بوديم شايد تا اين حد تعرفه‌هاي گمرکي براي ما آزاردهنده نبود. يعني در چنين شرايطي تعرفه‌هاي ما در قياس با کشورهاي همسايه بالاست و امکان فعاليتمان را در بازارهاي کشورهاي اوراسيا کم مي‌کند. توافق‌نامه اوراسيا مي‌تواند کمک کند تا حداقل قدرت رقابتي ايران در منطقه افزايش پيدا کند و پيوندهاي تجاري و گمرکي ارتقا يابد. چون يک موازنه تجاري شکل گرفته، قطعا ايران از پيوستن به موافقت‌نامه اوراسيا متضرر نمي‌شود. بنابراين اين توافق‌نامه مي‌تواند به نفع ما باشد و راه حضور فعالان اقتصادي ايراني را در بازارهاي منطقه باز کند. از طرف ديگر، مي‌تواند ما را تشويق کند که بخشي از نيازهايمان را از کشورهاي حوزه اوراسيا تامين کنيم. افزون بر اين، با پيوستن به اوراسيا، مراودات ايران با کشورهاي عضو بر مبناي پول ملي شکل مي‌گيرد يا حتي بانک‌هاي ايراني با کشورهاي عضو اين اتحاديه مي‌توانند فعاليت مشترک داشته باشند. قطعا سوئيفت روسي هم در اين رابطه به درد مي‌خورد. در شرايطي که آمريکا با اعمال تحريم‌ها و فشارهايي که به ديگر کشورها وارد مي‌کند تا ايران را منزوي کند و عليه کشورمان در دنيا اجماع‌سازي نمايد، هرچقدر بتوانيم در جهت توسعه روابطمان با کشورهاي ديگر اقدام کنيم و نگذاريم اجماع‌سازي صورت گيرد، موفق خواهيم بود. قبلا آمريکا در ابتدا دست به اقناع مي‌زد، بعد اجماع و در نهايت اقدام مي‌کرد، اما دونالد ترامپ از همان ابتدا دست به اقدام زد و الان درصدد اين است که کشورهاي دنيا را عليه ما اقناع و اجماع‌سازي کند. قطعا انعقاد چنين توافقنامه‌هايي يا حتي حل و فصل موضوع با عربستان سعودي و کشورهاي حاشيه خليج فارس، مي‌تواند به ما در جريان مقابله با تحريم‌ها کمک و اقتصاد ايران را از بن‌بست‌هاي فعلي خارج کند.