یک راه حل برای دو معضل

آرمان - درحال حاضر با توجه به کم شدن درآمدهای ارزی کشور از یک طرف و هزینه پرداخت یارانه روزانه 1000 میلیارد تومانی برای بنزین از سوی دیگر، نشان‌دهنده دو معضل در کشور است. گران‌شدن بنزین و محدودیت فروش ارز برای حل مساله که از طرف برخی از دست‌اندرکاران اقتصاد مطرح شده، به نظر نگارنده هم راه حلی رسیده که به نظر می‌رسد به حل هر دو معضل کمک می‌کند. روزانه 100 میلیون لیتر بنزین در کشور مصرف می‌شود که اگر دولت تصمیم بگیرد روزانه به هر ایرانی یک لیتر بنزین مجانی بدهد و البته آن را روی کارت مخصوصی برای آنها شارژ کند، به صورتی که هر شخصی بتواند با مراجعه به پایگاه‌های مخصوصی (مثلا پمپ‌های بنزین) مقداری از بنزین موجود در کارت خود را بفروشد یا اگر بخواهد مقداری از بنزین را در خودرویش دریافت کند و اگر هم بخواهد بتواند مقداری بنزین با قیمت روز خریداری و در کارتش وارد کند، قیمت بنزین هم بنا به مصرف، عرضه و تقاضاهای احتیاطی که سوداگران و بورس‌بازان انجام داده و داخل کارت خود می‌ریزند، در بازار نرخ‌گذاری می‌شود. در این صورت احتمالا قیمت بنزین بالا خواهد رفت، ولی هر چقدر بنزین گران‌تر شود پول آن مستقیم به جیب مردمی که ماهانه 30 لیتر درآمد بنزینی دارند می‌رود. ضمن اینکه روزانه 20 میلیون لیتر از 100 میلیون لیتر بنزین (که فعلا مصرف نشان می‌دهد) هم برای دولت می‌ماند که می‌تواند آن را با قیمت بورس عرضه کند و هم با آن تا اندازه‌ای از تلاطم و نوسانات احتمالی در بازار بورس بنزین کم کند. بالطبع این بازار و بورس عرضه و تقاضایی که برای بنزین رقم می‌خورد، باعث می شود که علاقه‌مندان به بورس‌بازی از بازار ارز به بازار بنزین کوچ کنند که خود این موجب می‌شود که مقدار زیادی از تقاضاهای بورس‌بازانه و سوداگرانه از بازار ارز خارج شوند. در حال حاضر برآورد می‌شود که ده‌ها میلیارد دلار اسکناس نقد از ارز دلار و یورو و سایر ارزهای معتبر در خانه‌ها و صندق امانات بانک‌ها اسیر شده‌اند که دلیل آن هم یا حفظ ارزش دارایی و یا بورس‌بازی است. (که به نظر نمی‌رسد هیج یک از دو دسته قابل سرزنش باشند). این کار یعنی بورسی‌شدن بنزین؛ احتمال دارد رقم عظیمی از آن دلارها به بازار عرضه شود که در این شرایط به اقتصاد کشور کمک شایان توجهی می‌کند. ضمن اینکه پرداخت یارانه ماهانه 30 لیتر بنزین برای طبقاتی از مردم بسیار کمک‌کننده است. این کار باعث قطع قاچاق بنزین و اصلاح رفتار بسیاری از مصرف‌کنندگان اسراف‌گر می‌شود و همین طور با کم شدن مصرف بنزین به تمیزی هوا در شهرهای بزرگ و مقابله با آلودگی دود و گرد و غبار کمک می‌شود،. این بار به جای اینکه دولت و شهرداری‌ها هزینه‌ای را صرف مبارزه با این آلودگی کنند، از طریق پیشگیری حتی بر درآمدهای خود می‌افزایند. دولت هم با فروش 20 میلیون لیتر روزانه حتما می‌تواند بیش از پولی که هم‌اکنون از فروش 100 میلیون لیتر به دست می‌آورد تحصیل کند که سیاستی دو سر برد است.