پدر تئاتر ایران نباید دولت باشد
آرمان - نخستین نشست «آسیبشناسی جشنواره بینالمللی تئاترفجر» با سه عنوان «جایگاه، ضرورت، هویت و اهداف»، «نقش تئاتر استانها» و «داوری»، در سالن مشاهیر تئاترشهر برگزار شد.نخستین جلسه نشست با موضوع «جایگاه، ضرورت، هویت و اهداف» و باحضور مهرداد رایانیمخصوص، شهرام کرمی، مدیر کل هنرهای نمایشی و نادر برهانیمرند، دبیر سیوهشتمین جشنواره بینالمللی تئاتر فجر، رضا کیانیان ، محمدعلی خبری و احسان زیورعالم برگزار شد.فارس نوشت؛ در ابتدای نشست رضا کیانیان عنوان کرد: در شرایط فعلی تئاتر ما حالتی دوگانهسوز دارد. یعنی نه دولتی کامل است و نه خصوصی کامل. هر دو است و هیچ کدام نیست. از یکسو تئاتر خصوصی در طی این چند سال رشد کرده و ما هم در آن کار کردهایم و از سوی دیگر ماجرای نظارت و تقسیم پولی که دولت انجام میدهد همچنان پابرجاست و ضمن عذرخواهی بابت به کاربردن این کلمه، گونهای از ریزهخواری و گداپروری در جریان است.این بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون با اشاره به گرایشش به تئاتر خصوصی، گفت: بههر حال در جهان دو حالت بیشتر وجود ندارد. یا تئاتر دست مردم باشد و دولت از
آن حمایت کند، مانند بیشتر جاهای دنیا یا دولتی باشد مثل شوروی سابق و کرهشمالی و جاهایی که دیگر وجود خارجی ندارند. بهنظر من کار اشتباه دولت این است که در همه چیز دخالت میکند و برای همین است که اگر بادی تند میآید مردم به دولت ناسزا میگویند. چرا!؟ چون خودش میخواهد! چون خودش در همهچیز دخالت میکند و این تصدیگری کاریکاتوری کمدی میآفریند. کاریکاتوری که ظاهرش کمدی است و باطنش تراژدی.وی با اشاره به این شکستخوردگی تئاتر دولتی، اظهار داشت: سادهترین راه این است که ما از تعریفی که پیش از این انجام شده است، بیاموزیم. ولی ما میخواهیم کاری انجام دهیم که هیچکس انجام نداده است. میخواهیم شکل مخصوص خودمان را درست کنیم و نمیشود! تئاتر یا باید دست دولت باشد که نمیشود و شکست خورده است یا دست مردم باشد و دولت با مالیات یا با همان پول نفت از آن حمایت کند.کیانیان با اشاره به تجربیات شخصیاش ، گفت: من بدون اینکه به وزارت ارشاد یا به اداره کل هنرهای نمایشی بگویم گاهی در شهرستانها ورکشاپ برگزار میکنم. مثلا سفری از شیراز تا بندرعباس داشتم و همه شهرهای کوچکش را چرخیدم. در همین ورکشاپها میگفتم فرض کنید دولتی نیست
که بخواهد پولی بدهد و از ما حمایت کند و هیچ سالن دولتیای هم وجود ندارد. آیا تئاتر کار میکنید یا نه؟ در نتیجه به این نکته میرسیدیم که هزار راه نرفته برای اجرای تئاتر وجود دارد و میتوانیم کشور را تبدیل به صحنه تئاتر کنیم بدون اینکه کسی مزاحممان شود.محمدعلی خبری کارشناس کمیسیون هنر شورایعالی انقلاب فرهنگی نیز اظهار داشت: ما نمیتوانیم جشنواره را بدون مدیریت بالاتر و بدون مدیریت دولتی بررسی کنیم. آیا ما توان دیدن این تابلو را بهصورت کامل داریم تا بعد از آن بتوانیم بگوییم یک قسمت از آن جشنواره است؟ و جایگاه اداره کل هنرهای نمایشی در این میان شفاف است یا مبهم؟ وی با اشاره به تبدیلشدن مرکز هنرهای نمایشی به اداره کل هنرهای نمایشی و کوچک شدن آن، ادامه داد: ما پیشتر مرکز هنرهای نمایشی داشتیم و بعد ازآن اداره کل هنرهای نمایشی. در حالیکه باید سازمان بزرگتر میشد، نه کوچکتر. زمانی که اداره کل شدیم کوچک شدیم. ما باید به این پرسش پاسخ دهیم که آیا اداره کل هنرهای نمایشی پدر تئاتر کشور است؟ آیا نهادهای دیگری نیستند؟ همین سوالات و مبهم بودن برای خود ما هم که مسئول هستیم کاملا مشخص است. اینها باید شفاف باشد تا
اگر هر قطعه را برداشتیم تصویرمان بههم بریزد. مدیران ما خیلی زود خسته میشوند و بهدنبال کار خود میروند. عدم شفافسازی فرصتها را تبدیل به تهدید میکند.
تئاتر ایران باید مستقل باشد
کیانیان در بخش دیگری از صحبتهایش گفت: آقای خبری گفتند سازمان تئاتر میخواهیم، اما من میگویم این به ضرر تئاتر است. ما سازمان سینمایی داریم جایی که بودجه مستقلی از مجلس میگیرد و آن را تقسیم میکند. در دوران احمدینژاد میگفتند پولش را میدهیم و میگوییم چه بساز! ما به سازمان احتیاج نداریم به یک معاونت احتیاج داریم. من بارها با وزرای ارشاد و مدیران سازمان سینمایی صحبت کردهام و گفتهام این سازمان را منحل کنید. ما این همه کارمند میخواهیم چه کنیم؟! پدر تئاتر ایران نباید دولت باشد. تئاتر ایران باید مستقل باشد و خودش برای خودش پدری کند.وی با اشاره به پیشنهاد زیورعالم برای تعطیلی جشنواره تئاتر فجر، ادامه داد: در این مملکت هر چیزی تعطیل شود دیگر سرپا نخواهد شد. میگویند دیدید تعطیل شد و هیچ اتفاقی هم نیفتاد! پس بگذارید تعطیل بماند. من پیشنهادی دارم. در سینما دیدیم که جشنواره ملی از جشنواره بینالمللی جدا شد و این به نفع سینما بود. در حالی که پیش از آن بینالمللیاش زیر سایه ملیاش بود و در واقع هیچ چیز نبود. از زمانی که جشنواره بینالمللی جدا شد اتفاقاتی رخ داد. اگر در مورد تئاتر هم این اتفاق بیفتد بسیار بهتر
خواهد شد. الان منطقه ما بهلحاظ فرهنگی بیصاحب است و ما میتوانیم صاحبش شویم. آیا صدور انقلاب جز این است؟! ما میتوانیم پاتوق سینما و تئاتر منطقه شویم.کیانیان با اشاره به اینکه معتقد است نمایشهای حاضر در جشنواره باید در قالب مرور آثار بررسی شوند، گفت: اما در مورد جشنواره ملی. معیار جشنواره ملی باید شبیه مراسم اسکار باشد. تئاترهایی که اجرا شدهاند در پایان سال جمعبندی شوند و بهترینهایشان جایزه بگیرند. چه کسی این کار را انجام دهد؟ خانه تئاتر.همچنان که جشنواره فیلم باید توسط خانه سینما برگزار شود. الان برعکس است. ما به شهرستانها میرویم و از آنجا تئاتر به تهران میآوریم، تئاترهایی که معلوم نیست در آن شهرستان اجرا شدهاند یا نه اما اگر تنها تئاترهایی بتوانند به جشنواره بیایند که اجرا شدهاند موتور تئاتر در شهرستانها هم روشن میشود. وی در پایان صحبتهایش تاکید کرد: جشنواره تئاتر فجر باید در همان ایام انقلاب برگزار شود اما بخش بینالمللیاش در زمان دیگری باشد. جشنواره ملیمان باید تبدیل به مکانی برای مرور آثار اجرا شده شود و خانه تئاتر برگزارش کند.
