آرمان - گروه اجتماعی: فرزندخواندگی در ایران با سختیها و دشواریهای بسیاری همراه است که متاسفانه این مهم باعث شده تا برخی از افراد نتوانند در این کار موفق باشند و از راههای دیگر به فرزندخواندگی مبادرت به ورزند که این خود میتواند مشکلات عدیدهای را ایجاد کند.
گفتنی است امروزه مراحل پذیرش فرزند ١٦ مرحله میباشد که این خود شاید برای پدر و مادری که قصد دارند کودکی را به فرزندی بگیرند بسیار سخت و خسته کننده میباشد اما باید در نظر داشت که متاسفانه به رغم این سخت گیریها باز هم شاهد بروز مشکلاتی برای فرزند پس از انجام این روند هستیم.آنچه مسلم است کودکان بی سرپرست فارغ از اینکه در چه رده سنی قرار دارند متاسفانه با مشکلاتی مواجه هستند که البته بسیاری از این مشکلات شامل مشکلات روحی و روانی میشود، به گونهای که این دسته از کودکان بیشتر از سایرین در جامعه پذیری با مشکل مواجه هستند که این خود در صورت بروز مساله و یا مشکل بعد از فرزندخواندگی به مراتب بیشتر نیز خواهد شد، چراکه باید به خاطر داشت باید این فرزندان پس از فرزندخواندگی به مانند فرزند خود افراد متقاضی با آنها برخورد شود، چراکه در غیر این صورت صدمات روحی و روانی بسیاری متوجه کودکان خواهند شد. پر واضح است که افرادی که برای فرزندخواندگی ثبتنام میکنند، معمولا از طولانی بودن و سختی مراحل گلایه دارند که البته شاید اصلی ترین دلایل این مهم تامین شرایط مناسب برای کودک باشد، هر چند نباید در این بین کاغذبازیها پیچیده
اداری را نیز نادیده گرفت که این خود در طولانی شدن روند فرزندخواندگی بسیار موثر میباشد.با نگاهی گذرا بر قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بیسرپرست و بدسرپرست مصوب سال ۱۳۵۳ پس از سالها کشاکش در سال ۱۳۹۲ مورد بازبینی قرار گرفت و شرایط سرپرستی تغییر کرد به گونهای که اتباع ایرانی مقیم خارج از کشور، میتوانند تقاضای سرپرستی بدهند. زن و شوهرهایی که از ازدواج آنها ۵ سال گذشته و بچه دار نشدند و سن یکی از آنها بالای ۳۰ سال است مشمول این قانون شدند. همچنین زنان بدون شوهر و دخترانی که بالای ۳۰ سال باشند، میتوانند کودک دختر به فرزندخواندگی بگیرند.
فسخ مهم ترین چالش پیش روی فرزندخواندگی
باید در نظر داشت که یکی از مهم ترین آسیبهای پیش روی فرزندخواندگی فسخ آن میباشد که این خود میتواند برای کودک بسیار بد و آزار دهنده باشد.متاسفانه بر اساس آمار موجود نزدیک به ٣ تا ٥درصد موارد فرزندخواندگی ممکن است به فسخ بینجامد، این آمار در نوجوانان تا ٢٥درصد هم میرسد. بچههایی که رابطه فرزندخواندگیشان فسخ میشود با مشکلات عدیدهای مواجه میشوند به گونهای که ممکن است اعتمادشان را دیگر از دست بدهند و احتمال اینکه بار بعدی هم فرزندخواندگیشان شکست بخورد بیشتر است، هرچند در این مجال باید اذعان داشت که بازگشت فرزندانی که از بهزیستی برای سرپرستی به خانوادهها میروند چالشی است که در تمام دنیا وجود دارد و این امر تنها مختص به کشور ما نیست. به عبارت ساده تر شکست در فرزندپذیری در همه دنیا یک چالش میباشد اما این در حالی است که بعضی از کشورها توانستهاند با راهکارهایی موارد شکست را تا حد زیادی کاهش دهند.
منصرف کردن متقاضیان
آنچه مسلم است کارشناسها در قدم نخست تلاش میکنند خدمات و کمکهایی به خانواده ارائه دهند که شاید آنها از این تصمیم منصرف شوند. خانوادهها باید مستنداتی برای ادعایشان داشته باشند. کارشناسان به والدین میگویند همه بچهها این مشکلات را دارند و خیلیها دلشان نمیخواهد به مدرسه بروند یا مطابق میل پدر و مادرشان رفتار کنند. اولویت اول احوال کودک است و جلوگیری از اینکه با جابهجا شدن در خانوادهها و بهزیستی آسیب ببینند. اما درنهایت اگر خانوادهای روی فسخ فرزندخواندگی پافشاری کند چارهای نمیماند و کودک دوباره به شیرخوارگاه یا مرکز نگهداری برمیگردد.از سوی دیگر باید یادآور شد که غربالگری والدین پیش از فرزندخواندگی باعث خواهد شد که فرآیند هماهنگی والدین و فرزندان بهتر انجام شود که این خود میتواند برگ برنده فرزند خواندگی باشد.
سالهای پر چالش فرزند پذیری
بسیاری از کارشناسان بر این باور هستند که یک سال اول و دوره نوجوانی زمانهای پرچالش فرزندپذیری است و بیشتر شکستها در این دوران اتفاق میافتد.پر واضح است که دوره بلوغ یک دوره هویتی میباشد که برای بعضی از بچهها به آرامی طی میشود و برای بعضی بچهها با بحران همراه است. برای بچههایی که سابقهای از جدایی و آسیب را داشتهاند، این بحران بیشتر خواهد بود و احتمال اینکه دوره بلوغ را با استرس طی کنند، بیشتر است، از این رو باید در این سن بیشتر مراقب کودکان آسیب دیده بود، چرا که در صورت عدم مراقبت و همچنین ارائه مشاورههای لازم میتواند با چالشها و مشکلات بسیاری مواجه باشد.
راه اندازی سایت فرزندخواندگی؟
همانگونه که میدانیم چندی پیش خبری مبنی بر راه اندازی سایت فرزند خواندگی منتشر شد که این خود میتواند نویدی برای کوتاه تر شدن روند فرزندخواندگی و همچنین دقت بیشتر برای انجام این کار باشد اما این در حالی است که باید دید تا چه میزان این سایت میتواند مشکلات پیش روی روند فرزندخواندگی را مرتفع سازد و یا اینکه خود مشکلاتی بر اجرای این مهم ایجاد میکند.
سوالات کلیشهای برای فرزندخواندگی
متاسفانه امروزه بهرغم طولانی بودن روند فرزندخواندگی شاهد پرسیدن یکسری سوالات بسیار کلیشهای از سوی مسئولان امر هستیم که این خود جای بسی تامل دارد، چرا که به عنوان میزان درآمد افراد ثابت نمیتواند بماند اما این در حالی است که پرسش و یا کنکاش در رابطه با مسائل روانی افراد متقاضی بسیار مهم تر از برخی سوالات کلیشهای میباشد، چرا که والدینی که از نظر روحی و روانی با مشکل مواجه هستند چگونه میتوانند زندگی سالمی را برای کودک به ارمغان بیاورند، چرا که این کودکان بسیار حساس هستند، از این رو کوچک ترین مساله و یا مشکل میتواند تاثیرات بدی را روی آنها بر جای بگذارد.در پایان باید خاطرنشان کرد امروزه متاسفانه روند فرزندخواندگی در ایران نیازمند برخی بازنگریها میباشد، چراکه کودکان بی سرپرست و بد سرپرست نباید تنها به دلیل قوانین کهنه و نخ نما شده بار دیگر مورد آسیب قرار بگیرند.