آرمان - «عمر حسن البشیر» رئیسجمهور سودان در پی تظاهرات و اعتراضهای مستمر و گسترده مردم روز پنجشنبه با کودتای نظامی توسط ارتش، دوران زمامداری 30ساله وی به پایان رسید. به گزارش ایرنا، تظاهرات مردم سودان علیه عمر البشیر از 19دسامبر 2018(آذر- دی 97) ابتدا بهخاطر افزایش قیمت نان آغاز شد، اما بهسرعت رنگ و بوی سیاسی به خود گرفت و تظاهرکنندگان خواستار سرنگونی دولت البشیر شدند و سرانجام حکومت وی سرنگون شد.وی که با 30 سال حکومت، بیشترین دوران زمامداری را در سودان داشته، یکی از فرماندهان ارتش و مسئولان عملیات مقابله با «جان گرنگ» رهبر شورشی در جنوب سودان بود که آن زمان با دولت سودان یک حکومت واحد را تشکیل میداد. البشیر در سال 1989 با یک کودتای نظامی علیه دولت «صادق المهدی» دولت سودان به حکومت رسید، رئیس شورای فرماندهان «انقلاب نجات ملی» و نخستوزیری و ریاستجمهوری را همزمان در دست گرفت. از آن کودتا تاکنون، سودان تنها یکبار در سال 2010 شاهد برگزاری انتخابات بود که با تحریم احزاب همراه بوده است.
توافق صلح
عمر البشیر سال 2005 با «جان گرنگ» فرمانده جنبش مردمی آزادیبخش سودان توافقنامهای موسوم به «نیواشا» را امضا کرد و دوطرف تصمیم گرفتند، جنگ داخلی 21ساله را که نزدیک به دومیلیون قربانی گرفت، پایان دهند.
تشکیل دو کشور
سودان در پی بروز اختلافات و درگیریهای دامنهدار سرانجام در سال 2011 تجزیه شد و بخش اعظم مناطق جنوبی سودان که سهچهارم منابع نفتی را در اختیار از دولت خارطوم جدا شد و کشور مسیحی «سودان جنوبی» شکل گرفت.
اعتراضات و سقوط
در سال 2013 اعتراضات و تظاهرات سراسری ضددولتی سودان را فراگرفت تظاهراتی که از سوی مجامع جهانی مورد حمایت قرار گرفت و البشیر با هدف آرامکردن مردم سودان اعلام کرد که در انتخابات سال 2015 نامزد انتخابات نخواهد شد، وعدهای که هرگز به آن عمل نکرد.از آن سال این کشور شاهد درگیری و تظاهرات متعددی بود و در سال جاری به اوج رسید و پس از چهارماه سرانجام پنجشنبه(23فروردین) نیروهای ارتش کاخ ریاستجمهوری را اشغال کردند و ارتشبد «عوض بن عوف» وزیر دفاع این کشور با صدور بیانیهای برکناری البشیر را اعلام کرد و در پی آن سه ماه حالت فوقالعاده و یکماه محدودیت رفتوآمد در این کشور برقرار شد.ساعاتی پس از انتشار بیانیه برکناری البشیر، وزیر دفاع سودان بهعنوان رئیس شورای نظامی انتقالی این کشور سوگند خورد تا رسما بار دیگر دولت به کنترل نظامیان درآید.پس از عوف، «کمال عبدالمعروف» رئیس ستاد ارتش سودان نیز بهعنوان معاون رئیس شورای نظامی انتقالی انتخاب شد. شورای نظامی انتقالی سودان دارای 12 عضو متشکل از 6 افسر ارتش، 2 نیروی امنیتی، 2 افسر پلیس و 2 نیروی واکنش سریع است و مقرر شد که این شورا، بهمدت 2 سال اداره امور سودان را در اختیار گیرد. بن عوف با بیان اینکه البشیر دستگیر و در یک مکان امن از وی حفاظت میشود، اعلام کرد، تمامی زندانیان سیاسی بهزودی آزاد میشوند و بهمدت یک ماه در سراسر کشور از 10 شب تا 4 صبح محدودیت رفتوآمد برقرار میشود.وزیر دفاع سودان همچنین با بیان اینکه از این پس به قانون اساسی عمل نمیشود، از انحلال شورای وزیران، شوراهای قانونگذاری استانها و شورای ملی این کشور خبر داد.با وجود هشدار ارتش به شهروندان سودانی برای پایبندی به حکومت نظامی، اما تظاهرات در خیابانهای خارطوم پایتخت همچنان ادامه دارد و رئیس شورای نظامی انتقالی در نطقی تلویزیونی از مردم خواست به مقررات حکومت نظامی پایبند باشند و از ساعت 22 تا 4 بامداد از منزل خارج نشوند، اما با وجود هشدار ارتش، سندیکای کارگری سودانیها و نیروهای آزادی و تغییر، خواستار شکستهشدن حکومت نظامی در سودان شدند.این سندیکا در بیانیهای اعلام کرد که هرگز پا پس نخواهد کشید و تا سرنگونی کامل این رژیم و تحویل قدرت به یک دولت انتقالی غیرنظامی، اعتراضات و حضور در خیابانها ادامه خواهد داشت.از سوی دیگر «محمد حمدان دقلو» فرمانده نیروهای واکنش سریع در یک اطلاعیه رسمی که بامداد دیروز قرائت شد، از رهبران مردم معترض خواست که باب گفتوگو و مذاکره را برای جلوگیری از بروز ناآرامی و خشونت و رسیدن به یک راهحل مسالمتآمیز بازکنند.
البشیر به دادگاه کیفری تحویل داده نمیشود
همچنین شورای نظامی انتقالی در سودان(دیروز) کنفرانس خبری را برای تشریح مواضع خود برگزار کرد.به گزارش ایسنا، به نقل از اسکای نیوز، شورای نظامی انتقالی در سودان اعلام کرد: ما هیچ راهحلی را بر شهروندان دیکته نخواهیم کرد و مأموریت اساسی ما تأمین شرایطی برای گفتوگوی متمدنانه و مسالمتآمیز است. شورای نظامی انتقالی در سودان تاکید کرد: تحصنکنندگان و احزاب سیاسی راهحلهای سیاسی را ارائه میدهند. این شورا اعلام کرد: مأموریت اساسی ما حفظ امنیت و ثبات کشور است و ما اجازه به بازی گرفتهشدن امنیت کشور را نخواهیم داد. شورای نظامی انتقالی در سودان تاکید کرد: اولویت همان امنیت و ثبات است. ما مدت حداکثر دوساله را برای مرحله انتقالی بنا به تجارب پیشین تعیین کردهایم. ما راهحلهایی برای وضعیت اقتصادی که از ۳۰ سال قبل نابسامان است، در اختیار نداریم. شورای نظامی انتقالی در سودان تصریح کرد: اگر امنیت و ثبات در مدتی کمتر از دوسال محقق شود، دوره مرحله انتقالی کوتاه خواهد شد. کمیته سیاسی مدیریت گفتوگو با گروههای داخلی و خارجی را برعهده خواهد داشت. شورای نظامی انتقالی در سودان اعلام کرد: مردم در مقابل فرماندهی ارتش تظاهرات کردند تا از ما بخواهند قدرت را تحویل بگیریم و ما این کار را کردیم. این شورا تاکید کرد: کسانی که به تظاهرکنندگان شلیک کردهاند، به دستگاه قضائی تحویل داده خواهند شد. گروههای سیاسی قبل از تغییر تمایلی به گفتوگو نداشتند به همین دلیل ما در این مسیر حرکت کردیم. شورای نظامی تشریح کرد: شورای نظامی مامور به اعلام اسامی شخصیتهای برجسته نظام که بازداشت شدهاند یا بازداشت خواهند شد، است. این شورا تاکید کرد: گفتوگویی با گروههای سیاسی برای فراهمکردن فضا برگزار میکنیم. این شورا اعلام کرد که عمر البشیر به دادگاه کیفری بینالمللی تحویل داده نخواهد شد.شورای نظامی تصریح کرد: ما دست به کودتا نزدهایم بلکه به خواسته تظاهرکنندگان عمل کردهایم.