پيام تهران به واشنگتن با سفر روحاني به بغداد

آرمان - ایران و عراق دو کشوری هستند که متغیرهای داخلی دو کشور به طور طبیعی بر دیگر کشورهای منطقه اثر می‌گذارد، اتفاقی که در عراق رخ بدهد اثر خود را در جامعه ایران باقی می‌گذارد، به همین دلیل از سال 2003 یعنی پس از سرنگونی رژیم صدام تاکنون که حدود 16 سال می‌گذرد، ایران همواره سعی داشته که نقش مثبتی در امنیت عراق داشته باشد. هم آمریکا و هم برخی کشورهای پیرامونی عراق مخصوصا عربستان سعودی، امارات و اردن بارها درصدد بودند که با دخالت در مسائل داخلی عراق و گسترش ناامنی‌ها و ایجاد شکاف بین گروه‌های مختلف عراقی به نوعی مشکل ایجاد کرده و از ایجاد یک نظام دموکراتیک در عراق جلوگیری کنند که موفقیتی نصیب آنها نشد. در راستای تحکیم روابط میان دو کشور، روز گذشته حسن روحانی به دعوت رسمی رئیس‌جمهور و نخست وزیر عراق در صدر یک هیات عالیرتبه سیاسی و اقتصادی وارد بغداد شد. رئیس‌جمهور کشورمان در یک سفر بی‌سابقه، برای اولین بار به بغداد رفت، این سفر بازتاب بسیار گسترده‌ای در رسانه‌های خبری دنیا و اخبار منطقه و جهان عرب داشته است. این سفر پیام‌هایی را هم برای آمریکا دارد چنانکه روزنامه فرامنطقه‌ای عربی «الجدید» در یادداشتی سفر رئیس‌جمهور کشورمان به عراق را نشان دهنده این می‌داند که تهران به کشورهای دیگر به ویژه آمریکا می‌خواهد این پیام را برساند که جایگاه ایران در عراق برتر از هر کشور دیگری است. رئیس‌جمهور ایران در این سفر با مقامات عراق و نیز برخی نخبگان، گروه‌های سیاسی و اجتماعی این کشور دیدار می‌کند. همچنین دکتر حسن روحانی در همایش تجاری با حضور بخش‌های دولتی و خصوصی ایران و عراق حضور خواهد داشت. همچنین جواد الغزالی، یک عضو شورای استان نجف از برنامه دیدار دکتر حسن روحانی، رئیس‌جمهوری اسلامی ایران با آیت‌ا... سیدعلی سیستانی مرجعیت عالی عراق در روز چهارشنبه خبر داد. لازم به ذکر است که رئیس‌جمهور پس از ورود به بغداد، حرمین شریفین کاظمین را زیارت کرد. وزیر امور خارجه کشورمان هم ابهامات مطرح از سوی دشمنان درباره این سفر را برطرف کرد. محمدجواد ظریف در گفت‌وگو با شبکه بی‌بی‌سی عربی تاکید کرد که ایران هیچ‌گاه دشمنی خود با آمریکا را به داخل عراق نمی‌کشاند. وزیر امور خارجه کشورمان گفت: ما هیچگاه دشمنی خود با آمریکا را به داخل عراق نمی‌کشیم. این آمریکا است که با عراق خصومت دارد. این آمریکا است که در حال تحت فشار گذاشتن عراقی‌ها برای انتخاب است. ما هرگز از آنها نمی‌خواهیم که انتخاب کنند. ما می‌خواهیم روابط خوبی با عراق داشته باشیم. عراق همسایه ماست. آمریکا نمی‌تواند روابط میان ایران و عراق را برهم بزند. او ادامه داد: ما از لحاظ جغرافیایی و تاریخی به هم پیوسته هستیم. حتی هشت سال جنگ که توسط صدام به ایرانی‌ها و حتی خود عراقی‌ها تحمیل شد، نتوانست روابط تاریخی، جغرافیایی و خانوادگی میان ملت ایران و عراق را خراب کند.

عراق امن و مستقل

رئیس جمهور کشورمان در شرایطی به عراق سفر کرد که این سفر مورد توجه جهانیان قرار گرفت. حسن‌روحانی در دیدار با برهم صالح رئیس‌جمهوری عراق در بغداد، با تقدیر از میهمان‌نوازی و استقبال گرم دولت عراق از هیأت ایرانی در این سفر و پذیرایی مردم عراق از زائران ایرانی عتبات عالیات، اظهار امیدواری کرد این سفر گام بزرگی در راستای توسعه و تعمیق روابط و همکاری‌های دو کشور باشد. رئیس‌جمهور با بیان اینکه دو دولت و دو ملت ایران و عراق برادری و حسن همجواری را همواره در عرصه‌های گوناگون برای یکدیگر به اثبات رسانده‌اند، افزود: اراده تمامی ارکان نظام جمهوری اسلامی ایران بر توسعه و استحکام هرچه بیشتر روابط با عراق است. روحانی با اشاره به اینکه روابط دولت‌های ایران و عراق ریشه‌های قلبی در تاریخ و فرهنگ مشترک دو ملت دارد، اظهار داشت: مناسبات و همکاری نزدیک تهران-بغداد خواسته مشترک ملت‌های ماست. رئیس‌جمهور تصریح کرد: دانشمندان و علمای ایران و عراق نیز همواره در کنار یکدیگر بوده‌اند و حوزه‌های علمیه نجف و قم پرورشگاه علما و فضلای بزرگ بوده است. روحانی توسعه روابط بانکی را پشتوانه محکمی برای توسعه همکاری‌های تجاری و اقتصادی ایران و عراق دانست و گفت: تقویت بانک‌های مرکزی دو کشور و توسعه همکاری‌های تجاری با استفاده از پول‌های ملی، ما را از ارزهای خارجی بی‌نیاز خواهد کرد.

رئیس‌جمهور با اشاره به ضرورت تلاش برای ایجاد تسهیلات لازم در روابط گمرکی، مرزی و استانداردهای کیفی برای توسعه مناسبات اقتصادی و تجاری دو کشور، خاطرنشان کرد: ایران و عراق می‌توانند روابط و همکاری‌های خود را در بخش‌های مختلف از جمله انرژی، حمل و نقل، ترانزیت کالا، استفاده بهتر از منابع اروند رود، اتصال راه آهن دو کشور به هم برای تسهیل در تردد زائران به‌ویژه در ایام اربعین حسینی(ع) گسترش دهند. روحانی تقویت بازارچه‌های مرزی و ایجاد شهرک‌های صنعتی در مرزهای دو کشور را در توسعه روابط فی‌مابین تاثیرگذار دانست و گفت: آماده انتقال تجربیات و ارائه خدمات فنی و مهندسی به عراق و تشویق بخش خصوصی ایران برای سرمایه‌گذاری در عراق هستیم. رئیس‌جمهور با تاکید بر اینکه ایران همواره خواستار عراقی امن، مستقل و توسعه یافته است و در این مسیر صادقانه در کنار دولت و ملت عراق ایستاده است، افزود: مبارزه با تروریست‌ها باید تا ریشه کن شدن کامل آنها ادامه یابد و ایران آماده مشارکت فعالانه در بازسازی مناطق آسیب دیده عراق است. روحانی خاطرنشان کرد: پیام این سفر این است که هیچ بوروکراسی و کشور ثالثی نمی‌تواند در روابط دوستانه و برادرانه ایران و عراق تاثیر داشته و مانع اراده رهبران دو کشور برای توسعه و تعمیق مناسبات شود.

ظرفیت گسترده همکاری

روحانی در پایان مذاکرات با برهم صالح همتای عراقی خود در کاخ ریاست جمهوری عراق، این مذاکرات را بسیار سازنده خواند و اظهارداشت: در جریان مذاکرات با رئیس‌جمهور عراق هیچ نقطه اختلافی را ندیدم، رابطه دو کشور به نفع دو ملت و دو دولت است و همه تلاش خود را برای تقویت این روابط به‌کار می‌گیریم. رئیس‌جمهور ظرفیت همکاری‌های ایران و عراق را بسیار گسترده دانست و افزود: دو کشور در طول سال‌های گذشته با تروریسم در حال مبارزه بوده‌اند و خوشحالیم که در روزهای سخت مبارزه با تروریسم، در کنار ملت و ارتش عراق بودیم. روحانی، عراق را یک کشور مهم عربی و اسلامی منطقه دانست و اظهارداشت: عراق می‌تواند نقش بسیار مهمی در امنیت منطقه و ایجاد روابط نزدیکتر میان کشورهای منطقه ایفا کند. رئیس‌جمهور تصریح کرد: ما می‌خواهیم با عراق متحد و نزدیک باشیم نه علیه دیگری، بلکه می‌خواهیم دیگر کشورهای منطقه را نیز در کنار خود داشته باشیم. روحانی اظهارداشت: برای ما ثبات، امنیت و دمکراسی عراق بسیار اهمیت دارد و عراق امن و باثبات موجب ثبات و امنیت کل منطقه خواهد شد.

امضای ۵ سند همکاری

رئیس‌جمهوری اسلامی ایران بعداز ظهر روز گذشته در کاخ نخست وزیری عراق مورد استقبال رسمی عادل‌عبدالمهدی نخست وزیر عراق قرار گرفت. در مراسم استقبال رسمی از رئیس‌جمهوری اسلامی ایران پس از نواخته شدن سرود ملی دو کشور، دکتر روحانی و عادل عبدالمهدی از یگان تشریفات سان دیده و سپس هیات‌های عالیرتبه همراه را به یکدیگر معرفی کردند. قرار است پس از ملاقات خصوصی دکتر روحانی و عادل‌عبدالمهدی، مذاکرات مشترک هیأت‌های عالی رتبه ایران و عراق برگزار شود. همچنین با حضور رئیس‌جمهوری اسلامی ایران و نخست وزیر عراق ۵سند و یادداشت تفاهم همکاری مشترک میان مقام‌های عالیرتبه دو کشور به امضا رسید. یادداشت تفاهم همکاری میان وزارت صنعت، معدن و تجارت ایران و وزارت تجارت عراق، یادداشت تفاهم احداث پروژه راه آهن بصره-شلمچه، یادداشت تفاهم تسهیل روادید برای سرمایه‌گذاران، تجار و بازرگانان، یادداشت تفاهم همکاری مشترک در زمینه‌های مرتبط با سلامت و تفاهمنامه همکاری مشترک میان وزارت نفت جمهوری اسلامی ایران و وزارت نفت جمهوری عراق، ۵ سند همکاری بود که وزرا و مسئولان دو کشور در حضور حجت‌الاسلام والمسلمین حسن روحانی رئیس‌جمهوری اسلامی ایران و عادل‌المهدی نخست وزیر عراق به امضا رساندند.

تقویت روابط ایران و عراق

نخست وزیر عراق در دیدار دکتر روحانی و هیات بلندپایه سیاسی و اقتصادی همراه وی، ضمن خوشامدگویی به آنان، ابراز امیدواری کرد که این سفر موجب تقویت روابط میان دو کشور و دو ملت همسایه در همه زمینه‌ها و همچنین در راستای امنیت، ثبات و توسعه برای همه ملت‌های منطقه باشد. عبدالمهدی و رئیس‌جمهوری اسلامی ایران در این دیدار که با حضور وزیران و مسئولان حوزه‌های مختلف دو کشور برگزار شد، در خصوص همکاری در زمینه مبارزه با تروریسم، تقویت تلاش‌ها در جهت امنیت و ثبات، همکاری در زمینه‌های اقتصادی و تجارت و بسیاری دیگر از موضوعات مورد علاقه مذاکره کردند.

رایگان شدن ویزا

همزمان با سفر دکتر حسن روحانی به عراق، معاون ارتباطات دفتر رئیس‌جمهور اعلام کرد که صدور ویزا برای زائران ایرانی و عراقی از اواسط فروردین ۱۳۹۸ رایگان می‌شود. پرویز اسماعیلی در صفحه شخصی خود در فضای مجازی در مطلبی با عنوان «رهاورد سفر رئیس‌جمهور به عراق»، نوشت: «با توافق ایران و عراق، صدور ویزا برای زائران و گردشگران ایرانی و عراقی از سوی هر دو کشور، از اواسط فروردین ۹۸ رایگان شد.» اسماعیلی همچنین افزود: عملیات اجرایی راه‌آهن شلمچه-بصره به‌زودی آغاز می‌شود.

بازتاب گسترده سفر

سفر رئیس‌جمهوری را در رسانه‌های جهان، عراق و عرب منطقه بازتاب گسترده داشت چنانکه خبرگزاری رویترز با اشاره به سفر رئیس جمهور کشورمان به عراق گزارش داد: روابط تجاری در کانون این سفر قرار دارد که حامل پیامی قوی برای واشنگتن است. خبرنگار الجزیره در گزارشی زنده از عراق اعلام کرد: این سفر اهمیت زیادی نه فقط برای بغداد و تهران، بلکه همچنین برای کشورهای منطقه و نیز واشنگتن دارد که با توجه زیاد، این سفر را زیر نظر خواهند گرفت. ولید ابراهیم خبرنگار شبکه تلویزیونی الجزیره در بغداد افزود: پیش‌بینی می‌شود در این سفر، چند توافقنامه سیاسی، امنیتی و اقتصادی بین دو کشور امضا شود. وزرای امور خارجه دو کشور در نشست خبری روز گذشته در ساختمان وزارت امور خارجه عراق در بغداد، اعلام کردند متن توافقنامه‌هایی بین دو کشور در زمینه‌های نفتی، گازی و نیز برق و راه و ترابری نهایی شده است و باید در سفر روحانی امضا شود. یکی از این توافقنامه‌ها مربوط به اتصال خطوط ریلی دو کشور است. همچنین روسیا الیوم گزارش داد: یکی از مهم‌ترین دستاوردهای سفر روحانی به بغداد چه بسا لغو روادید برای گردشگران دو طرف و تسهیل امور گردشگری باشد. پیش‌بینی می‌شود، با توجه به فشارهای روزافزون آمریکا بر تهران، گفت‌وگوها با مقامات عراق بر مساله اقتصادی تمرکز داشته باشد. روحانی پیش از ترک تهران تاکید کرد: در نشست‌های خود با مقامات عراق به موضوعات امنیت منطقه، بهداشت و درمان، مسائل تجاری و سرمایه‌گذاری خواهد پرداخت. به گزارش شبکه تلویزیونی الاتجاه، روحانی در این سفر با آیت‌ا... سیدعلی سیستانی مرجع دینی عراق وهمچنین با رئیس‌جمهور، نخست وزیر و رئیس پارلمان این کشور دیدار و با آنها درباره برخی مسائل از جمله تقویت روابط دو جانبه میان بغداد و تهران گفت‌وگو خواهد کرد. روحانی پیش از ورود به بغداد در فرودگاه تهران به خبرنگاران گفت: موضع برادرانه ایران در مقابل عراق فراموش شدنی نیست. روابط ایران با عراق با روابط این کشور با اشغالگرانی همچون آمریکا قابل مقایسه نیست. سفر حجت‌الاسلام والمسلمین حسن روحانی رئیس‌جمهوری اسلامی ایران به عراق بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های غربی نیز داشت و خبرگزاری آسوشیتدپرس در این زمینه گزارش داد: ایران در اولین سفر حسن روحانی به عراق، بدنبال تقویت روابط با این کشور است. خبرگزاری فرانسه نیز در بازتاب سفر روحانی به عراق نوشت: بغداد تحت فشار واشنگتن برای محدود کردن روابطش با ایران، به‌ویژه بعد از خروج آمریکا از برجام قرار دارد. عراق با معافیت‌های محدودی برای تداوم خرید برق و گاز طبیعی از ایران مواجه است و واشنگتن از بغداد خواسته است برای کسب استقلال درحوزه انرژی با شرکت‌های آمریکایی همکاری کند. خبرگزاری الغدیر عراق نیز نوشت: روحانی با توجه به اهمیت برجام در اقتصاد و ثبات خاورمیانه و جهان در وین گفت: نقض غیر قانونی برجام توسط آمریکا بستری برای بی‌توجهی به حقوق ملت‌ها در روابط دوگانه یا چندگانه خواهد شد. السیاسه نیوز دیگر خبرگزاری عراق نوشت: رئیس‌جمهوری ایران گفت که رابطه ما با یهودیان جهان بسیار خوب است ولی صهیونیست‌ها حسابشان از یهودیان جداست چرا که آنها گروهی ظالم هستند که مردمان بیگناه را در سوریه و غزه بمباران و تروریست‌های داعش را در بیمارستان‌های خود مداوا می‌کنند. روزنامه فرانسوی «لو متن» در بازتاب این سفر نوشت: رئیس‌جمهوری حسن روحانی از عراق بازدید می‌کند؛ این نخستین بازدید آقای روحانی از عراق از سال 2013 تاکنون است. وی با رهبران سیاسی و مذهبی عراق از جمله آیت‌ا... سیستانی در این سفر دیدار می‌کند؛ سفری که در میان تنش‌های ایران با ایالات متحده صورت می‌گیرد.

درخواست سپنتا نیکنام از روحانی در عراق

سپنتا نیکنام عضو زرتشتی شورای شهر یزد از حسن روحانی رئیس جمهوری کشورمان خواست در سفر به عراق به وضعیت طاق کسری رسیدگی شود. وی در حساب شخصی توئیتر خود نوشت: آقای روحانی برای اولین بار در دوران ریاست جمهوری‌اش عازم عراق است. همزمان خبر رسیده که ایوان مدائن (طاق کسری) یادگار سرزمین پارس در عراق، در حال فروریختن است. کاش ایشان از همتایان عراقی خود روند بازسازی آن را پیگیر شوند تا بدانند ایوان مدائن برای ما هویتی عبرت‌آموز و مهم است.