نکاتی درباره استعفای ظریف

آرمان - خبر استعفای محمدجواد ظریف در این شرایط شوک‌آور و تاسف آور بود. او جانشین مناسبی ندارد. وقتی از مجلس و کمیسیون امنیت ملی متحمل فشارهای زیادی شد احتمال استعفای او می‌رفت. حتی خبرگزاری‌های خارجی هم قبلا به این موضوع اشاره کرده بودند که نارضایتی‌هایی در وزیر خارجه ایران از سوی فشارهایی که از کانون‌های مختلف به وی وارد می شود، وجود دارد. ظریف، جانشین مناسبی به اندازه قد و حجم خود در وزارت خارجه ندارد. هرچند صحبت از عباس عراقچی هست ولی قطعا در حد و اندازه ظریف نیست و در آینده اگر موقعیتی پیدا کنیم که وارد یک کانال مذاکره مخصوصا با آمریکا شویم، شاید این توانایی را هیچکس در وزارت خارجه نداشته باشد. به نظر می رسد ضربه بزرگی به دیپلماسی ما وارد شد اگرچه وی مخالفان گسترده‌ای مخصوصا در مجلس دارد ولی این اقدام ناشی از فشارهایی است که او را به این سمت و سو هدایت کرد. شاید سخنرانی آخر ظریف درباره «اف ای تی اف» به مثابه وداع آخرش بود که خیلی با حالت غم‌زده ای گفت اگر این کار صورت نگیرد و در مجمع امضا نشود با مشکلات فراوانی روبه رو می‌شویم. این نشان می‌داد که شاید از دست آقای رئیس جمهور رها شده است. هرچند حسن روحانی از این موضوع قطعا ناراضی است و دیگر چنین وزیر خارجه ای پیدا نخواهد کرد ولی از آنجا که چندین مرتبه پیشنهاد استعفا مطرح شده و رئیس جمهور رد کرده بود به نظر می رسد که اینبار ناچارا استعفا را بپذیرد. این اتفاق برای ما می تواند تخریب کننده باشد. سیستم دیوانی ایران نشان از آن دارد که کانون‌های موازی و مراکز مختلف تصمیم گیری در سیاست خارجی این شرایط را به وجود آوردند و وزیر خارجه را تحت فشار قرار دادند. این حکایت از نامتوازن بودن دستگاه دیپلماسی ما و رابطه‌اش با رئیس جمهور و حتی رابطه اش با مجلس و کانون‌های متنوع و متعددی که هست، دارد. توصیه‌ای به مقامات ارشدمان دارم که از ولنگ و بازی ای که در اظهارنظر برخی مقامات وجود دارد که حتی رئیس جمهور را متهم می کنند، جلوگیری شود. اسم این کار آزادی و دموکراسی نیست. درحالی که هیچ‌وقت از یک کشور دموکراتیک غربی نمی‌شنویم که بگویند دست نشانده MI6 هستی! سخنان اینگونه نشان از بی در و پیکری دارد. در شرایطی که ما در تنگنای اقتصادی هستیم و فشارهای سیاسی فراوانی بر ما وارد می شود، افراد باید خودشان را کنترل کنند یا کنترل شوند. وقتی در این شرایط صحبت از استیضاح رئیس جمهور است، شاید روحانی هم تا حدود زیادی مقاومت کرده باشد ولی نشان می دهد که دستگاه اداری ما دچار یک حالت لرزان و شده است و شرایط چندان خوب نیست. اکنون نیاز به همگرایی و انسجام داریم، اگر دلسوز کشورهستیم باد در این مسیر حرکت کنیم.