اختلاف بین اروپا و ایران هدف اصلی ترامپ

آرمان - سخنرانی سالانه آقای دونالد ترامپ در کنگره ایالات متحده آمریکا که روز سه‌شنبه انجام شد، بخش‌های مختلفی را در بر داشت، ازجمله مهم‌ترین این بخش‌ها مطالبی بود که درباره ایران مطرح کرد که عمدتا سخنانی تکراری بود. او با تاکید بر مواضع سرسختانه خود علیه ایران از«عزم قاطع واشینگتن برای مقابله با ایران» سخن گفت. این سخنان در حالی بیان می‌شود که از سویی مدت‌هاست نوای جنگ از کاخ سفید علیه تهران به گوش می‌رسد و از سوی دیگر اتحادیه اروپا با تاکید بر حفظ روابطش با ایران، با راه اندازی یک کانال مالی تجاری جدید موسوم به اینستکس، عزم همکاری با تهران را دارد. برای بررسی مواضع ترامپ علیه جمهوری اسلامی ایران، باید مثلثی را شکل داد که عبارت است از آمریکا، اتحادیه اروپا و قدرت‌های منطقه‌ای مانند رژیم صهیونیستی و عربستان سعودی. اتحادیه اروپا در بیشتر موضع‌گیری‌ها و رفتارهای خود، هر3 ضلع مثلث را در نظر دارد و به‌ویژه نظرات آمریکا و رژیم صهیونیستی را لحاظ می‌کند، زیرا به راحتی نمی‌تواند تصمیم بگیرد. ترامپ قصد دارد مساله ایران به یک مشکل بین‌المللی بدل ‌شود. در چنین شرایطی مقامات ایران نباید اتحادیه اروپا را از دست بدهند چرا که این اتحادیه روزنه‌ای برای ادامه روابط مطلوب ایران با جهان غرب محسوب می‌شود. هر چند حفظ این رابطه دشوار است اما می‌توان با اعتمادسازی متقابل و رایزنی و گفت‌وگوهای پی‌درپی، مشکلات را حل کرد. باید توجه داشت که کنار گذاشتن اتحادیه اروپا به هیچ وجه به نفع جمهوری اسلامی نخواهد بود. اما سخنان روز گذشته رئیس‌جمهوری آمریکا علیه ایران، نکات تازه‌ای نداشت و همان مواضع 2سال گذشته خود را تکرار کرد. البته شاید ترامپ قصد داشته باشد حوزه تحریم‌ها علیه ایران را گسترش دهد، برای مثال به 8کشوری که اجازه خرید نفت ایران را داده بود، مجددا مانع ایجاد کرده و خرید نفت ایران را برای آن کشورها نیز تحریم کند. از سویی ترامپ نگران این موضوع است که اگر فروش نفت ایران را بیش از پیش محدود کند، منجر به افزایش قیمت بنزین در داخل آمریکا شود، زیرا بنزین در این کشور کالای بسیار مهم و حیاتی است و مانند نان که در ایران کالایی استراتژیک است، بنزین هم برای ایالات متحده چنین حکمی دارد. بنابراین ترامپ نمی‌خواهد شوک زیادی را به بازار نفت که بر روی قیمت بنزین هم تاثیر منفی خواهد داشت وارد آورد. او نگران اعتراض مردم و ایجاد جو نارضایتی در آمریکاست و طبعا به فکر انتخاب شدن مجدد به عنوان رئیس‌جمهوری است و دوست ندارد وجهه خود را در نزد توده مردم آمریکا خراب کند. برهمین مبنا، او نگران این است که ایران بازار نفت خود را به طور کامل از دست ندهد تا بازار جهانی دچار شوک قیمتی نشود. همه این موارد را باید با هم دید و تحلیل کرد. اما ترامپ دو کار را همزمان انجام می‌دهد؛ نخست اینکه تا جایی که می‌تواند قصد دارد حلقه محاصره و تحریم اقتصادی ایران را تنگ‌تر کند و دوم اینکه می‌خواهد مساله جمهوری اسلامی ایران را به عنوان یک پدیده جهانی معرفی کند که هر دو این موارد می‌تواند برای ایران خطرآفرین باشد. اما اینکه تصور شود ترامپ در حال فراهم آوردن مقدمات حمله نظامی علیه تهران باشد و گزینه نظامی را در برخورد با جمهوری اسلامی درپیش بگیرد، مطلقا رد می‌شود و امکان انجام آن نزدیک به صفر است. به این علت که شرایط کنونی منطقه غرب آسیا، ناامن و پرخطر است و از سویی دولت آمریکا در داخل کشور خود با مشکلات عمده‌ای رو‌به‌روست. هر چند رژیم صهیونیستی تمایل زیادی به درگیری نظامی با ایران را دارد و مدام ترامپ را برای این کار تشویق می‌کند اما هیچ نشانه‌ای مبنی بر آمادگی چنین کاری در طرف آمریکایی مشاهده نمی‌شود. حمله نظامی به ایران دیگر مانند حمله به عراق در زمان رژیم صدام نیست که تنها در خاک عراق محصور شود، این بار تمام منطقه خاورمیانه درگیر جنگ خواهد شد و کل منطقه را در آتش خواهد سوزاند. با توجه به این واقعیت‌هاست که کاخ سفید دست به چنین کاری نخواهد زد. تاکنون هدف آنها فشار اقتصادی و تجاری علیه ایران بوده است تا بدین وسیله فشار آورده تا به سایر اهداف خود برسند. اما نکته مهم این است و باید دوباره تکرار کرد که جمهوری اسلامی باید اروپا را از خود جدا نکند. برای مثال نباید پیشنهاد اخیر اتحادیه اروپا (اینستکس) را با بیان چند جمله و اظهارنظر غیرکارشناسی رد کرد. باید با طرف اروپایی گفت‌وگو کرد و در ضمن همین رایزنی‌ها می‌توان سایر مسائل و دغدغه‌های فی‌مابین را حل و فصل کرد.