لزوم برطرف کردن خلأهای موجود در SPV

آرمان - پس از خروج آمریکا از برجام، تمام طرف‌های اروپایی درصدد بر آمدند که این عدم حضور ایالات متحده را به نوعی با اعمال روش‌ها و‌ سازوکارهایی جبران کنند. از این جهت بود که 3کشور اروپایی پیشنهاد سازوکار مالی جدیدی موسوم به SPV را برای تجارت با ایران دادند. لذا گرچه اروپایی‌ها وعده دادند که با این‌ سازوکار می‌توانند بخشی از تبعات خروج آمریکا از برجام را جبران کنند، اما به‌نظر می‌رسد که سازوکار اروپایی نخواهد توانست آنطور که باید ضرر و زیان‌هایی را که پس از خروج آمریکا از برجام به ایران وارد شد، جبران کند. البته ایجاد این‌ سازوکار مالی از جهتی خوش‌یمن است، چرا که تا پیش از این نظام مالی مستقلی در جهان تعریف نشده و شکل پیدا نکرده بود. اکنون نیز نظام مالی جهان متکی بر ایالات متحده آمریکاست؛ لذا اینکه در عمل انتظار داشته باشیم خساراتی که از سوی آمریکایی‌ها وارد شده فورا جبران شود، در کوتاه‌مدت امکان‌پذیر نیست. البته این حرکت فرصتی برای استقلال و جدا شدن نظام مالی جهان از نظام مالی آمریکا است که می‌تواند شروع خوبی باشد. لذا برای جبران این خسارت‌ها نیز مقامات اروپایی باید همت مضاعفی داشته و خلأهای موجود در این سازوکار را جبران کنند. ایران تا کنون صبوری به خرج داده، اما بایستی ما‌به‌ازای خسارت به ایران پرداخت شود. سابق بر این نیز مقامات مسئول در این ارتباط اظهار کرده بودند که اگر سازوکار مالی اروپا نتواند منافع ایران را تامین کند نسبت به خروج از برجام تصمیم‌گیری خواهد شد. ‌این در حالی است که به‌نظر می‌رسد SPV نتواند منافع ایران را تامین کند، همانطور که برخی سران اروپایی نیز تلویحا به این مساله پرداختند که «این سازوکار حد اعلی مطالبات ایران را برآورده نخواهد کرد»، اما باید اذعان داشت که دلیلی برای خروج از برجام نیست. خروج از برجام زمانی رخ خواهد داد که طرف‌های دیگر انگیزه‌ای برای انجام تعهدخود نداشته باشند که فعلا این انگیزه برای جبران خسارت‌های وارده وجود دارد. لذا باید حداقل تا سپتامبر سال آینده صبر کنیم تا ببینیم این عزم و اراده اروپایی‌ها تا چه اندازه می‌تواند عملیاتی شود. از طرف دیگر برخی اروپایی‌ها مسائلی را مطرح کردند که اساسا ارتباطی به برجام ندارد. لذا کسانی که در داخل و خارج از کشور تلاش می‌کنند این مسائل را به یکدیگر نزدیک کنند کاملا در اشتباه هستند. برجام و موضوعات مد نظر اروپایی‌ها دو موضوع کاملا متفاوت است، چرا که برجام در حوزه مسائل هسته‌ای و مسائل مدنظر اروپایی‌ها در حوزه مسائل منطقه‌ای است. بخشی از این موضوعات مثل مسائل دفاعی ناظر برمسائل حاکمیتی جمهوری اسلامی ایران است که به هیچ کشوری ارتباط پیدا نمی‌کند که بخواهند در این ارتباط اظهار نظر و آن را به زمینه و بهانه‌ای برای بحث و مذاکره با ایران تبدیل کنند. البته برخی مسائل مثل حقوق بشر وجود دارد که موضوع گفت‌وگوست نه مذاکره که در این ارتباط می‌توان به گفت‌وگو پرداخت، اما مذاکره را نمی‌پذیریم. گرچه همین گفت‌وگو نیز صرفا به دلیل تبیین دیدگاه‌های ایران در حوزه مسائل حقوق بشری است. از این جهت حرکت مذمومی است که اروپایی‌ها بخواهند این مسائل را به برجام ارتباط دهند و از این جهت ابراز نگرانی کنند.