تشخیص «مصلحت» بر اساس مصالح نظام

آرمان - بحث و بررسی برای تصویب CFTو پالرمو در مجمع تشخیص مصلحت نظام همچنان با حواشی بسیاری از جمله برخی شایعه‌سازی‌ها درباره رد این دو لایحه و یا ارسال پیام به برخی اعضا همراه بوده است. مجمع تشخیص مصلحت نظام تنها محلی است که فقط بر اساس مصلحت تصمیم‌گیری می‌کند. شورای نگهبان از لحاظ شرع و عدم تناسب قوانین و مصوبات را به لحاظ شرعی و قانونی بررسی می‌کند. اما مجمع تنها بر اساس «مصلحت نظام» تصمیم می‌گیرد. شرایط کنونی کشور خاص و ویژه است. رابطه با جهان و عرصه بین‌المللی، اصل مهمی است که هدف اصلی سیاست خارجی کشور است. در جهان کنونی، هیچ کشوری نمی‌تواند به تنهایی همه مسائل خود را حل و فصل کند. همه نیاز به تعامل و همراهی و همکاری دارند. جمهوری اسلامی ایران هم از این قاعده مستثنا نیست. بنابراین مجمع تشخیص مصلحت نظام در بررسی و تصویب هر مصوبه‌ای از جمله پالرمو و CFT به مسائل بین‌المللی توجه کرده و آنها را لحاظ می‌کند. مجمع اگر تشخیص می‌دهد به تعامل و حفظ منافع ملی ، به گونه دیگری تصمیم خواهد گرفت. در مجموع شرایط کنونی کشور ایجاب می‌کند که به سمت تعامل و همکاری با عرصه بین‌المللی حرکت شود، در جدال و جنگ، هیچ نفعی وجود ندارد. این مسأله را تجربه ثابت کرده است که راهی جز تفاهم و تعامل با سایرین وجود ندارد. اما اینکه گفته می‌شود که چرا آقای رئیس‌جمهوری در جلسات مجمع (حداقل در جلساتی که مباحثی خاص و مهم مطرح می‌شود) شرکت نمی‌کنند، باید عنوان داشت که رئیس‌جمهوری به لحاظ حقوقی جایگاه مهمی در مجمع تشخیص مصلحت دارد و وظیفه دارند هرگاه که فرصت داشته باشند در جلسات شرکت کنند. حضور رئیس‌جمهوری در جلسه تصمیم‌گیری درباره لوایح ذکر شده، می‌تواند تاثیرگذار باشد. به هر حال مسائلی را رئیس‌جمهوری می‌داند و از آنها مطلع است که بعضا برخی اعضای مجمع یا دولت از آنها اطلاعی نداشته باشند. در گذشته هم رؤسای جمهور وقت، به طور منظم در جلسات مجمع تشخیص شرکت نمی‌کردند اما در مواردی که مساله مهمی مطرح می‌شود، به‌ویژه آنکه اهمیت موضوع هم برای قوه مجریه و هم نظام دارای اهمیت خاصی بود، معمولا رؤسای جمهور با وزرا و کارشناسان خود شرکت می‌کردند و نظرات دیدگاه‌های خود را مطرح می‌کردند. مجمع نیز در مصلحت‌اندیشی جایگاه ویژه‌ای برای این نظرات قائل بود و بر آن مبنا عمل می‌کرد. حضورآقای رئیس‌جمهوری در جلسات مجمع قطعا موثر واقع خواهد شد. اما بحثی که در رابطه با ارسال پیامک به برخی از اعضای مجمع تشخیص مصلحت مطرح شده است، این موارد به دو شکل است؛ برخی بدون نام و نشان ارسال می‌شوند که درگذشته هم مسبوق به سابقه است و برای جوسازی و تاثیرات روانی روی افراد ارسال می‌شد. برخی پیامک‌ها هم مشخصا از سوی مقامات مسئول و افراد شناخته شده ارسال می‌شود که حاوی نظرات کارشناسی و مشورتی است که می‌تواند مورد توجه قرار بگیرد، مشروط بر اینکه با ادله و منطقی باشد. مجمع بر اساس مصلحت تصمیم می‌گیرد و برای مصلحت سنجی، جوانب مختلفی مد نظر قرار می‌گیرد. حفظ منافع نظام در اولویت است و مربوط به یک قوه، یک نهاد و ارگان خاصی نیست. بنابراین نظرات مختلف کارشناسی را دریافت می‌کند و بر مبنای «فَبشّر عبادی الذین یستمعون القول و یتبعون الاحسنه» عمل می‌کند. این آیه مصداقی است برای فعالیت و تصمیم‌گیری اعضای مجمع تشخیص مصلحت که قول‌های مختلف را می‌گیرند و در نهایت آنچه که بهترین تصمیم برای نظام است را اجرا می‌کنند.