سازوکار مالی اروپایی و چند نکته

آرمان - برخلاف برخی که معتقدند عدم اجرایی شدن سازوکار مالی اروپایی‌ها به دلیل تاثیر آمریکا بر آنهاست و به علت مخالفت آنها اروپا تعهدات خود را اجرا نمی‌کند، اما باید اذعان داشت که SPV هیچ‌گونه ارتباطی به آمریکایی‌ها ندارد. اروپا در بسیاری از زمینه‌ها رقیب آمریکا بوده و مایل است اقداماتی کند که استقلال عمل خود را نشان دهد. لذا این شرکت‌های اروپایی هستند که بنابر خصوصیت محافظه‌کارانه سرمایه‌داری مایل نیستند که آمریکا را برنجانند؛ چرا که آمریکا مرکز بزرگ بانکی، مالی، صنعتی و ثروت در جهان است و شرکت‌های عمده به جای اینکه به سودهای در مقایسه با آمریکا ناچیز در ارتباط با ایران خود را به مخاطره بیندازند از معامله با ایران خودداری می‌کنند. بانک‌ها نیز به طریق اولی حاضر نیستند که برخلاف میل آمریکا رفتار کنند. لذا عدم همکاری بانک‌های اروپایی موجب بن‌بستی شده که اروپایی‌ها اقدام به تاسیس و راه‌اندازی سازوکار مالی جدیدی به نام SPV کرده‌اند. گرچه زمانی هم که اروپا درصدد راه‌اندازی این مساله بود، دلواپسان تلاش کردند که جلوی این را بگیرند و تاحدی نیز موفق شدند. به طوری که همزمان با سفر رئیس‌جمهور به اتریش شاهد بودیم که چه وقایعی اتفاق افتاد وطوری اثر کرد که هیچ کشور اروپایی حاضر نشد میزبانی این سازوکار را بر عهده بگیرد. سرانجام به رعایت مصالح اروپایی در مقابل فشار آمریکا 3کشور عمده انگلیس، فرانسه و آلمان تصمیم گرفتند که وضعیت مشترکی برای اداره این سازوکار به‌وجود آورند. گرچه چندی پیش در برخی خبرها آمده بود که اروپایی‌ها در قبال فروش نفت ایران یورو در اختیار کشورمان قرار خواهند داد، اما چنین امری صحت ندارد و یورو در اختیار صندوق SPV قرار خواهد گرفت و ایران ناچار است در مقابل فروش نفت و اعتباری که به یورو کسب می‌کند از فروشندگان اروپایی خرید کند. البته اگر ایران بخواهد مبادلات ارزی نیز داشته باشد باید بتواند با بانک‌های اروپایی همکاری کند و آنها نیز تضمین دهند که این سرمایه را حواله کنند. اینکه وزیر امورخارجه فرانسه گفته ایران بخشی از پول حاصل از فروش نفت خود را به یورو دریافت خواهد کرد شاید اینگونه باشد که آنها بخواهند با ارزهای دیگری غیر از دلار نیز معامله کنند. حال اینکه در اختیار ایران قرار دهند بدین طریق نیست که وجهی به حساب‌های بانکی ایران واریز کنند. این اعتبارات را نگه می‌دارند و در ازای آن ایران می‌تواند از مراجع اروپایی به خرید بپردازد. گرچه برای ایران نیز بد نیست و در شرایط اضطراری کالای اروپایی از چینی و روسی بهتر نیز هست. موضوع این است که شرکت‌های اروپایی ظاهرا با ایران معامله نمی‌کنند و خرید و فروش توسط صندوق SPV صورت می‌گیرد بازهم احتمالا شرکت‌های بزرگ احتیاط می‌کنند و این شرکت‌های کوچک هستند که مقداری این تبادل را راه‌اندازی خواهند کرد. از طرف دیگر اگر بانک‌های اروپایی با ایران مبادلات بانکی و ارزی داشته باشند مساله پیوستن ایران به FATF اجتناب ناپذیر خواهد بود. گرچه اگر هم اروپایی‌ها حاضر به مبادلات مالی با کشورمان نبودند از لزوم پیوستن ایران به گروه ویژه اقدام مالی کاسته نخواهد شد؛ چرا که ایران برای مبادلات مالی بهتر، شفاف‌تر و آسان‌‌تر با سایر کشورها حتما باید لوایح 4گانه FATF را تصویب کند.