در تهران ۴۰۰۰ متکدی داریم
آرمان - تکدیگری یکی از پدیدههای اجتماعی است که در هر جامعهای وجود دارد، اما در سالهای اخیر تعداد این افراد در اشکال مختلف در کشور ما افزایش داشته است. در کنار پیادهروها، مجاورت بیمارستانها و مراکز درمانی، ترمینالها کم نیستند، خانوادههایی که به دلایل مختلف همچون نداشتن هزینه دارو، مسافر بودن، فروش ساعت و دیگر وسایل شخصی به تکدیگری میپردازند. تاکنون هیچ سازمانی آمار دقیق از تعداد متکدیان کشور منتشر نکرده است، اما باید دانست که بخش قابل توجهی از آنها ایرانی نیستند و سبک زندگی آنها به شیوه تکدیگری است. چندی قبل مجید ابهری، رفتار شناس با بیان اینکه بیش از پنج هزار گدا در شهر تهران وجود دارد، گفت: بسیاری از این گدایان، جزو گدایان پوششی هستند که در ظاهر کالاهایی همچون لیف و بادکنک میفروشند، اما در اصل متکدی هستند.
متکدی به فردی گفته میشود که به روشهای مختلف شیادی، عوام فریبی و جلب ترحم دیگران، بدون ارائه کالا و خدمتی از افرادی که وظیفهای در تامین معاش آنها ندارند، اقدام به دریافت کمک مالی میکند. استاندار تهران گفت: باندهایی در حوزه تکدیگری فعالیت دارند که روزانه کودکان را برای تکدیگری به تهران آورده و شبانه آنها را جمع آوری کرده و از این طریق درآمدهای خوبی کسب میکنند که بر اساس ضوابط قانونی آنها را شناسایی خواهیم کرد. انوشیروان محسنی بندپی اظهار کرد: معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان تهران راهنمای قوانین مرتبط با کودکان در معرض خطر، آسیب و معارض با قانون را تدوین کرده است که باید بر اساس این قوانین دستگاههای متولی اقدام به انجام وظایف کنند. او با تاکید بر اینکه شهرداری و بهزیستی تهران در اختصاص مکانی برای جمعآوری و نگهداری متکدیها فعال شوند، تاکید کرد: برای پذیرش کودکان کار و خیابانی باید شهرداری، بهزیستی و سازمانهای غیردولتی فعال با مدیریت فرمانداری تا 28 دی فضاهای فیزیکی مورد نیاز را اعلام کنند. محسنی بندپی بیان کرد: ظرفیت پذیرش باید مشخص شده تا نحوه برخورد با این افراد مدیریت و برنامهریزی شود. در همین راستا با استفاده از احکام مختلف قضائی اگر کودکی سه بار جمعآوری و پذیرش شود و دوباره اقدام به تکدیگری کند، از خانوادهاش سلب حضانت موقت میشود و در اختیار بهزیستی قرار میگیرد. استاندار تهران خاطرنشان کرد: باید اقداماتی با جدیت در حوزه ساماندهی متکدیها در سطح شهر صورت گیرد، تا شاهد چنین پدیدههایی نباشیم.
لزوم برخورد با سرتیمهای تکدیگری حرفهای در تهران
همچنین فرماندار تهران بر لزوم برخورد قاطع با حدود ۲۰ سرتیم تکدیگری حرفهای در سطح تهران تاکید کرد. عیسی فرهادی گفت: قطعا امروز در شرایطی قرار نداریم که موضوعات رفاهی را برای افرادی که دچار مشکل و گرفتاری میشوند، افزایش دهیم. در حال حاضر باید قطعا اقدامات کوتاه مدتی را که بالاترین میزان تاثیرگذاری را دارند، در دستور کار قرار دهیم. به این ترتیب باید ۲۰۲ نقطهای که در حوزه مکانهای گردشگری شناسایی شدهاند، مورد توجه قرار دهیم و این نقاط را از وجود افراد متکدی پاکسازی کنیم. فرماندار تهران افزود: ما در تهران چهار هزار متکدی داریم که از این میان دو هزار نفر کودک هستند و از میان کودکان نیز حدود هزار و 400 نفر از اتباع بیگانه هستند. به این ترتیب در مجموع ۳۰ درصد افراد متکدی از شهروندان خود تهران هستند و ۷۰ درصد برای سایر شهرستانها هستند. باید این نکته را مورد توجه قرار گیرد و به اطلاع مردم برسد که از میان چهار هزار نفر متکدی تهران، تنها ۳۰ درصد نیازمند هستند و مابقی به این کار معتاد شدهاند. او ادامه داد: بر اساس قانون، ۱۲دستگاه برای رسیدگی به امور افرادی که به عنوان متکدی جمعآوری میشود، تایید شده است که در سال ۹۳ شورای اجتماعی کشور دستور العمل آن را تهیه و به قانون تبدیل شد و یکبار دیگر ۱۲ دستگاه متولی موضوع جمع آوری و ساماندهی متکدیان تعیین شدند. او در تشریح روند جمع آوری متکدیان گفت: این افراد ابتدا از سطح شهر جمع آوری میشوند و به مجتمع فوریتهای اجتماعی میآیند. در مرحله بعد به دستگاههای مربوطه که برابر شرایط این افراد وظایفی را بر عهده دارد، تحویل داده میشود. به گزارش ایسنا، فرماندار تهران تاکید کرد: کار فرهنگی زیادی انجام شده و با سمنها جلسات بسیاری برگزار شده، اما ساماندهی کودکان متکدی میتواند توسط همین سمنها انجام شود؛ به شکلی که هر سمن ۲۰ نفر کودک متکدی را تحت پوشش خود قرار دهد، اما این اتفاق نیفتاده و حتی سمنها در خصوص فعالیت ما نیز معترض میشوند.
چرایی بروز تکدیگری بررسی شود
یک پژوهشگر مسائل اجتماعی درباره چگونگی مهار و مدیریت پدیده تکدی گری به «آرمان» میگوید: مسئولان امر قبل از هر اقدامی باید سر شاخه تکدیگری را شناسایی کنند. بر اساس مطالعات انجام شده باید گفت که تکدیگری در ایران چندان سازمان یافته نیست. برای مثال برخی برای تحت تاثیر قرار دادن احساسات مردم اقدام به تکدیگری میکنند. درضمن بخش قابل توجهی از تکدیگری در کشور ما خانوادگی است. در محلهای تجمع این افراد به وفور مشاهده میشود که یک خانواده بر سر چهار راه مشغول به تکدیگری هستند. فرشید یزدانی میافزاید: بخش قابل توجهی از این قضیه به دلیل فقری است که در کشور وجود دارد. در این شرایط بهجای توجه به اصل موضوع به معلول توجه میشود. به گفته او با بررسی اقدامات انجام شده برای ساماندهی متکدیان باید تاکید کرد که مسئولان امر هر از گاهی اقدام به جمعآوری آنها کرده و بعد از مدتی متکدیان سر محل کار خود حضور مییابند، با این تفاسیر هیچ اقدام مناسبی در این باره انجام نشده است، بلکه در این روند شاهد هدر رفت هزینه و انرژی هستیم. این فعال حوزه کودک تاکید میکند: بعضا تکدیگری میتواند درآمدهای مناسب داشته باشد و بسیاری از افراد به این شغل عادت کردهاند، اما تکدیگری در ایران چندان سازمان یافته نیست. یزدانی میافزاید: برخی تکدیگری را به عنوان شغل میدانند، در این وضعیت باید دلایل بروز این رویکرد مورد بررسی قرار بگیرد. شاید بسیاری از آنها از سر ناچاری به این شغل روی آورده باشند، چون در تکدیگری کرامت انسانی افراد زیر سوال میرود. این کارشناس مسائل اجتماعی تاکید میکند: اگر قرار باشد، با این پدیده برخورد شود، میتوان سیاستهای کلان از بُعد اجتماعی برای آن لحاظ کرد. در ضمن سیاستها باید تاثیرگذار باشد. او در پاسخ به این سوال که با افزایش تعداد متکدیان اعتماد مردم به این افراد کاهش یافته است، چون نیازمند واقعی را نمیتوان از فرد سوء استفاده کننده تشخیص داد، در این میان مردم باید چگونه رفتار کنند؟ تصریح میکند: مردم سر یک دو راهی احساس کوتاه مدت و عقلانیت بلند مدتگیر کردهاند، چون در عقلانیت بلند مدت افراد برای پاسخگویی به نیاز روانی(مهر بلند مدت) نباید به آنها کمک کنند. هرچند احساسات کوتاه مدت نیز بر این باور است که اگر به این فرد کمک نشود، چه اتفاقی برای او میافتد. در این وضعیت نمیتوان نیازمند واقعی را شناسایی کرد. به گفته او باید در کمک به متکدیان دیدگاه عقلانی بلند مدت داشت. با شناسایی و شناخت دلایل تکدیگری نیز باید افراد را به سازمانهای مربوطه معرفی کرده و خدمات متعدد به آنها ارائه کرد، در صورت انجام این اقدامات دیگر نباید انتظار کمک از مردم داشت.
