«خشونت» از زنان ايراني، دور ميشود
آرمان - زنان امروز بیش از همه دورهها به دنبال اثبات حقوق قانونی خود هستند؛ حقوقی که رئیسجمهور در تلاش است آن را در زیر سایه حقوق شهروندی به آگاهی همگان برساند. معصومه ابتکار و شهیندخت مولاوردی دو فعال سیاسی زن در این امر پیشتاز هستند و سعی دارند نهادهای قانونگذار را ترغیب به تسهیل و اجرای قوانین مربوط به زنان کنند. پنجشنبه گذشته دومین نشست از سلسله نشستهای فقه پژوهی با عنوان «چالشهای حقوق زنان در فقه» توسط مؤسسه فقهالثقلین که زیر نظر دفتر آیتا... العظمی صانعی، از مراجع تقلید است، برگزار شد. معصومه ابتکار در این نشست نگاه پیشرو و مترقی آیتا... العظمی صانعی در حوزه زنان را مایه امید و حرکت به سوی آینده روشنتر دانست و گفت: بنیانگذار انقلاب اسلامی در حوزه زنان با نگاهی آینده نگر و تحولی، بنیانهای بسیار مهم فقهی را پایهگذاری کردند که بخشی از آنها عملی شد. اما در عمل هنوز خیلی فاصله داریم با نگاهی که امام پایهگذاری کردند. آنچه که امروز خیلی اهمیت دارد این است که تلاش کنیم تا بتوانیم به نگاه ایشان و پایههای اولیهای که بنا نهادند در عرصه عمل
و قانونگذاری برسیم. معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهوری تأکید کرد: الان میبینیم که دختران جوان ما احساس میکنند مباحث فقهی و احکام شرعی محدودیتهای زیادی و حتی تبعیضهایی برای آنها به وجود میآورد. حتی این حس الان در آقایان و میانسالان هم هست و فقط به دختران جوان اختصاص ندارد. وی گفت: الان شورای فقهی و حقوقی معاونت دارد در زمینه قوانینی که از فقه استنباط شده تلاش میکند. مهمترین لایحهای که اکنون در دست اقدام داریم لایحه «تأمین امنیت زنان در برابر خشونت» است که برای نظرات قضائی به قوه قضائیه رفته و امیدواریم به زودی به دولت برگردد. این لایحه به نوعی هم صیانت از حقوق زنان و هم خانواده است و از ابتدای این دولت مورد تأکید مقام معظم رهبری هم بوده و ایشان به صراحت از من خواستند که در ارتباط با بحث «خشونت علیه زنان» پیگیری کنیم و بتوانیم قانونگذاری خوبی در این زمینه داشته باشیم.
جامعه احتیاج به آرامش و پاسخگویی به نسل جوان دارد
اشرف بروجردی رئیس کتابخانه ملی نیز در این نشست با بیان اینکه در این حوزهها جوابی برای جوانان و کسانی که میخواهند مسلمان شوند نداریم، گفت: جامعه ما امروز احتیاج به آرامش و پاسخگویی به نسل امروز دارد. اگر ما مرتبا دستورالعمل صادر کنیم و مدام مهندسی کنیم، راه به جایی نمیبریم. نهایتا به جایی میرسیم که ما احکام میدهیم و نسل امروز راه خودش را میرود. اگر بخواهد این دو در کنار هم تعریف شود و نسل امروز خودش را در جامعه پیدا کند، نیازمند این است که روشها و دستورالعملهایی صادر شود که این فرد با رویکرد دینی میتواند حق خودش را تأمین کند؛ نه اینکه دین بخواهد او را محدود کند. حجتالاسلام والمسلمین سیدابوالفضل موسویان نیز گفت: اینکه این گفتوگوها به این صورت مطرح شود و در میان جامعه رواج پیدا کند یکی از اهداف مؤسسه ثقلین است که دیدگاهها و اهداف مترقی آیتا... العظمی صانعی را مطرح میکنند و این دیدگاهها میتواند برای نسل امروز ما راهگشا باشد تا بسیاری از شبهاتی که هست و دینگریزیهایی که ممکن است به خاطر بعضی از تفکرات و اندیشهها وجود داشته باشد را روشن کند و معلوم شود این دیدگاهها مورد تأیید برخی از
بزرگان نیست. عضو هیأت علمی دانشگاه مفید قم افزود: اگر ما خوب دقت کنیم، بسیاری از این اندیشهها و تفکرات به فرهنگ گذشته بر میگردد. این تفکر مخصوص جهان اسلام هم نیست و حتی در فرهنگ غرب هم تفکر و اندیشههای اینگونه وجود داشته است. اگر متن قرآن را مورد توجه قرار دهیم، نه روایاتی که عمدتا هم خبر واحد هستند و نمیشود به آنها استناد کرد، به طور خیلی روشن معلوم میشود که این اندیشهها مورد تأیید قرآن نیست.
فقه باید پاسخگوی مردم زمانش باشد
حجتالاسلام والمسلمین محسن رهامی نیز در این نشست گفت: ما چالشهای جدی در فقه داریم که باید راه حل جواهری برای آنها پیدا کنیم. من فکر میکنم یک بازنگری جدی در مبانی فقه باید ارائه کنیم. آیا فرهنگ در صدور فتوای فقها و آرای ائمه(ع) تأثیر داشته یا نداشته است؟ آیا ائمه(ع) در چارچوب زمان روایتی را بیان کردهاند؟ آیا تمام آرای فقهی ائمه(ع) برای همه زمانها و مکانها بوده یا ائمه(ع) به عنوان عقلای زمان برای زمان خودشان راه حل ارائه کردهاند؟ حتی احکام قرآن مجید ناظر بر فرهنگ مخاطبان بوده یا نبوده است؟ امام صادق(ع) مسألههای زمان خودش را حل کرده و ما در آن چارچوب باید مسألههای زمان خودمان را حل کنیم. فریده اولادقباد، نماینده مجلس اظهار کرد: با هماهنگی فراکسیون زنان مجلس و معاونت زنان و خانواده رئیسجمهوری در برنامه ششم توسعه ماده 101 مربوط به عدالت جنسیتی را مصوب کردیم. قوانین زیادی را در حوزه زنان داریم ولی نظارت بر حُسن اجرای قوانین در این حوزه بسیار مهم است. طیبه سیاوشی دیگر نماینده مجلس نیز تصریح کرد: به نظر مواردی در حوزه زنان مطرح شده که با اهمیت است. یکی از این موارد بازنگری کلی در تئوری فقهی حوزه زنان
است. اگر این بازبینی صورت بگیرد قاعدتا اصلاحات و یا تغییرات جزئی که مورد نظر ما هست و هجمههای منفی که وجود دارد را شاهد نخواهیم بود. شهیندخت مولاوردی به عنوان جمعبندی این نشست گفت: مشکل جامعه زنان این است که این یکسانی را در قانون نداریم و همین باعث میشود که ما انواع تبعیضها و نابرابریها را به چشم خودمان ببینیم و این احساس تبعیض و نابرابری را زنان و مجموعه جامعه ما داشته باشند. وی با اشاره به اینکه چالشهای ما میتواند درون فقهی و یا چالشهایی باشد که از بیرون بر فقه تحمیل میشود، اظهار کرد: این را باید مورد توجه قرار دهیم که آیا باید واگرایی صرف باشد و یا اینکه بنا بر نظری که رئیس دولت اصلاحات در بحث گفتوگوی تمدنها داشتند، همگرایی ما با آموزههای غربی نه از سر شیفتگی و نه از سر نفرت باشد. ما باید یک راه حل بینابینی متناسب با شرایط بومی و مقتضیات جامعه خودمان پیدا کنیم و ضمن اینکه از تجارب بشری بهره میبریم بتوانیم این تطبیق را با شرایط خاص جامعه خودمان داشته باشیم و بتوانیم در عمل آن را به مدلی برسانیم که قابل ارائه باشد. وی افزود: چهل سال از انقلاب اسلامی گذشته و زمان آن فرا رسیده که ما
الگوی عملی قابل دفاع و قابل پیاده شدن و مقبول، به ویژه برای نسل جوان، ارائه دهیم که این نشستها میتواند به ارائه این الگو کمک کند. البته بحث ما این نیست که پا جای پای بزرگان بگذاریم. هدف این است که موضوعات و واقعیتهای حاکم بر جامعه خودمان و جامعه جهانی را شناسایی و عرضه کنیم و از طرف دیگر ظرفیتهای نهفته و به ودیعه گذاشته فقه ما را یادآوری کنیم تا ممکن بودن این بازاندیشی را اثبات کنیم.
