آرمان - زهرا سلیمانی: در کشور ما سالانه نرخ تصادفات درون و برون شهری فراوان است. همین قضیه باعث لطمات و خسارتهای فراوان شده است. بر اساس بررسیهای انجام شده عوامل انسانی در بروز تصادفات نقش موثر دارد. با بررسی دلایل بروز تصادفات باید گفت که استاندارد نبودن جاده ها، خستگی راننده، بیتوجهی راننده به جلو و... بیشترین نقش را دارند. در این شرایط میتوان از ظرفیت هوشمند سازی جادهها برای کاهش تصادفات جادهای کمک گرفت. تاکنون این اقدام در بسیاری از کشورهای دنیا نتیجه بخش بوده است.
سیستمهای حمل و نقل هوشمند دارای بخشهای مختلف است که در زمینههای مجزا از جمله مدیریت ترافیک، کنترل تخلفات، ارائه اطلاعات به رانندگان نقلیه از طریق تابلوهای متغیر، مدیریت جابهجایی مسافر و کالا، ردیابی و جمع آوری اطلاعات سفرهای درون شهری و برون شهری، کنترل تقاطعهای همسطح، مدیریت تصادفات و سوانح جادهای، ارسال پیامها از طریق تلفن همراه، اعمال قانون برای خودروهای متخلف، تعیین موقعیت تصادفات و تسریع در عملیات نجات و امدادرسانی کاربرد دارد.
رانندگان از تجهیزات کنترلی استقبال نمیکنند
در روزهای اخیر هم رئیس پلیس راه راهور ناجا گفت: مقاومتهای زیادی به بهانههای مختلف انجام میشود تا سامانه سپهتن روی خودرویهای باری سنگین نصب نشود. محمد حسین حمیدی با تاکید بر اینکه رسانهها باید نقش سازمانها را در بروز حوادث جادهای برجسته کنند، خاطرنشانکرد: شرکتهای حمل و نقلی چه باری و چه مسافری باید مجموعه خود را کنترل کنند، در دنیا مجموعههای حمل و نقل بار و مسافر خودروهای خود را با تجهیزاتی که در درون خودرو نصب میکنند، کنترل میکنند. حمیدی ادامه داد: در کشور ما یک دوره این تجهیزات توسط شرکتهای مسافربری نصب شد، اما در حال حاضر 10 سال از نصب این تجهیزات GPS آف لاین در سال ۸۵ میگذرد و تاریخ مصرف این دستگاهها سر آمده و باید تعویض شود، اما دستگاههای مسئول سهل انگاری و قصور میکنند، ما هم در این زمینه فشارهای زیادی به این دستگاهها میآوریم، اما هنوز هم نتیجهای عاید مردم نشده است. او افزود: سامانههای آنلاین در حال حاضر در سراسر دنیا در ناوگان حمل و نقل عمومی استفاده میشود، اما شرکتها از نصب این سامانهها طفره رفته یا ناقص انجام میدهند و مسائل و مشکلات باقی میماند. به گزارش ایلنا، رئیس پلیس راه راهور ناجا با اشاره به اینکه خودروهای سنگین ویژه حمل بار هیچ سیستم کنترلی ندارند و هیچ کدام از ضوابط و مقررات را رعایت نمیکنند، گفت: کنترلهای رندمی پلیس راه هم برای کنترل این خودروهای سنگین کفایت نمیکند، پلیس نمیتواند همه خودروهای سنگین و همه ناوگان را بهطور صد در صد چک کند، چرا که فراوانی این خودروها بالاست، از همینرو کنترلهای رندمی درباره بار و وضعیت راننده این خودروهای سنگین نیز کفایت نمیکند.
زیرساختها مهیا نیست
علی یکی از رانندههای کامیون درباره کم و کیف نصب جی پی اس و سامانه سپهتن به خبرنگار «آرمان» میگوید: در چند سال اخیر جی پی اس روی خودروهای سنگین نصب شد، اما این اقدام عملیاتی نشد. به عبارت دیگر این یک اقدام تئوری بود و هزینه نیز از کامیونداران دریافت شد و بعد از گذشت مدتی آن را لغو کردند. این راننده میافزاید: هر گونه اقدام نسبت به نصب یا تجهیز وسایل حمل و نقل در اختیار سازمان راهنمایی و رانندگی است. او تاکید میکند: در کشور ما زیرساخت به کارگیری چنین تجهیزاتی وجود ندارد، چون این تجهیزات ویژه کشورهای اروپایی است. برای مثال عرض اغلب جادههای کشور به هشت متر هم نمیرسد و بیشتر جادههای کشور کوهستانی هستند. همچنین علائم راهنمایی و رانندگی در اتوبانهای کشور از استانداردهای لازم برخوردار نیست. به گفته این راننده قبل از هر اقدام در زمینه ایجاد امکانات هوشمند در جادهها باید زیرساختهای آن ایجاد شود. در گام بعدی نسبت به هوشمندسازی اتوبانها اقدامات اساسی انجام داد. علی میافزاید: اگر بدون توجه به زیرساختها فقط یک سامانه یا جی پی اس ایجاد شود، این اقدام فقط حربهای برای جریمه کردن رانندگان میشود. باید قبل از هر اقدام و تصمیمگیری تمامی جوانب را بررسی کرد. برای مثال آیا مدتی که از کنترل سرعت در کامیونها و اتوبوسها استفاده شد، تعداد تصادفات کاهش یافته است یا خیر. این راننده میگوید: فقط به صرف ایجاد جی پی اس و سپهتن و نبود زیرساختهای لازم این مقوله باعث افزایش برگه جریمه رانندگان میشود. به گفته او برای دسترسی به شرایط مناسب با استانداردهای روز دنیا فاصله داریم. همچنین برای دسترسی به شرایط مناسب نیازمند امکانات هستیم.
کامیونداران نیازمند تسهیلات ویژه
همیشه تلفات جادهای و بحث امنیت یکی از موارد چالش بر انگیز پلیس و سازمان راهداری بوده است و یکی از نقاط منفی ایران نیز تلفات جادهای زیاد آن بوده است. یک عضو کمیسیون عمران مجلس درباره کم و کیف عدم استقبال خودروهای سنگین از نصب تجهیزات کنترلی به خبرنگار «آرمان» میگوید: قبل از هر گونه اظهار نظر در این باره باید پای صحبت کامیونداران نشست و مشکلات آنها را برطرف کرد. هم اکنون این قشر به دلیل گرانی با کمبود تجهیزات مواجه هستند. محمد مهدی افتخاری میافزاید: باید به این افراد تجهیزات مورد نظر ارائه کرد و بعد تمهیدات امنیتی و ایمنی جادهای را برای این قشر اندیشید، چون این افراد در سختترین شرایط در جادهها حرکت میکنند. در این وضعیت هر لحظه بیم منحرف شدن خودرو از جاده به دلیل بهکار بردن لاستیک فرسوده وجود دارد. به گفته او کامیونداران نیز باید بر اساس قوانین و ضوابط موجود خودروی خود را به وسایل ایمنی تجهیز کنند و این مساله در ارتقای ایمنی و سلامت خودشان نیز تاثیرگذار است. این نماینده مجلس درباره کیفیت امنیت در جادهها تاکید میکند: امروز نسبت به قبل جادهها با تغییرات مناسبی مواجه هستند. درضمن برخی کاستیهایی نیز در جاده وجود دارد. برای مثال هم اکنون جادههای کشور نیازمند خط کشی هستند. همچنین رفع خطر از پیچهای خطرناک و علائم جادهای باید مورد توجه قرار بگیرد. درضمن در نواحی پر حادثه باید جلوی وقوع حوادث را گرفت. افتخاری درباره افزایش قیمت ارز و تمهیدات اندیشیده شده برای کاهش فشار اقتصادی به رانندههای خودروهای سنگین تاکید میکند: هدف از تشکیل ستادهای بحران این است که اگر حادثه یا بحرانی بروز کرد، بلافاصله نیرو جایگزین شود. مسلما هم اکنون تسهیلات کم سود میتواند در رفع نیاز کامیونداران ثمربخش باشد. همچنین میتوان به این افراد تسهیلات و فرصت شش ماهه یا یکساله برای پرداخت اقساط داد، طبیعتا رفع نیازهای این افراد میتواند برای کامیونداران امکانات مناسب را به دنبال داشته باشد. به گفته این نماینده مجلس این افراد ساعتها در مسیر جادهها با سختی و مشکلات متعدد مواجه هستند، میتوان با ایجاد شرایط مناسب نیاز آنها را برطرف کرد.
جادههای کشور ظرفیت جمعیت انبوه را ندارند
در تعطیلات نوروز و دیگر تعطیلات شاهد افزایش تردد مسافران در جادهها هستیم و همین قضیه در بروز تصادفات رانندگی تاثیرگذار است، چون بروز ترافیک سنگین، خستگی و خواب آلودگی رانندگان باعث بروز تصادف میشود. بر اساس آخرین اخبار از راههای کشور در پنج ماهه نخست سالجاری از کل تلفات تصادفات هزار و 820 نفر در مسیرهای درون شهری(با 9/4 درصد کاهش نسبت به سال قبل)، چهار هزار و 720 نفر در محورهای برون شهری(با 4/3 درصد افزایش)، 518 نفر در جادههای روستایی(1/14 درصد افزایش) و چهار نفر در مسیرهای نامعلوم جان خود را از دست دادهاند. همچنین در پنج ماهه نخست سالجاری نسبت به سال قبل 7/1 درصد رشد داشته است. در پنج ماهه سالجاری هفت هزار و 62 نفر در حوادث رانندگی جان خود را از دست دادند، این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال قبل که آمار تلفات شش هزار و 945 نفر بود، 7/1 درصد بیشتر شده است. در این مدت از کل تلفات حوادث رانندگی پنج هزار و 522 نفر مرد و هزار و 540 نفر زن بودند. در پنج ماهه سالجاری استانهای فارس با 629، تهران با 514 و خراسان رضوی با 494 فوتی بیشترین و استانهای ایلام با 56، کهگیلویه و بویراحمد با 83 و خراسان جنوبی با 93 فوتی کمترین آمار تلفات حوادث رانندگی را داشتهاند. یک عضو کمیسیون عمران مجلس درباره وضعیت امنیت در جادههای کشور به خبرنگار «آرمان» میگوید: حمل بار و مسافر در جاده نسبت به سالهای گذشته افزایش یافته و این قضیه به دلایل مختلف بروز کرده است. قبل از هر گونه اظهار نظر درباره تصادفات جادهای در کشور باید میزان سفرهای جادهای را مورد بررسی قرار داد. در این شرایط باید بررسی کرد که آیا تلفات افزایش داشته است یا خیر. بنابراین فقط از طریق بررسیها نمیتوان رشد تلفات را مورد بررسی قرار داد. سید ابوالفضل موسوی میافزاید: نکته دیگر اینکه باید بتوان با تجهیزات کنترلی در ارتقای ایمنی فعالیت کرد. همچنین میتوان تعادل بین سفرهای جادهای و ظرفیت جادهها ایجاد کرد. این مساله در کنترل تلفات جادهای تاثیرگذار است. به گفته او زیرساختها و کیفیت جادههای کشور در کاهش میزان حوادث در جادهها تاثیرگذار هستند. نکته بعد اینکه باید روی ایمنی حمل و نقل اقدامات مناسب انجام داد. این نماینده مجلس میافزاید: با کنترل دستگاههای مناسب میتوان برای کامیونها دستگاههای سپهتن ایجاد کرد، چون این دستگاهها برای ارتقای امنیت جادهای مناسب هستند و با هوشمندسازی جادههای میتوان میزان تصادفات را کاهش داد.