آرمان - حضور رئیسجمهور کشورمان در نیویورک توجهات زیادی را به خود معطوف کرده است و همگان در انتظار شنیدن مواضع رئیسجمهور ایران هستند که بخشی از این تمایل به دلیل وضعیت منطقه و برجام است. برخی هم میخواهند بدانند که رویکرد روسای ایران و آمریکا در این نشست چه خواهد بود. رئیسجمهور در اجلاس صلح که برای بزرگداشت نلسون ماندلا در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک برگزار شد، با تاکید بر اینکه درماننژادپرستی، بیگانههراسی، خشونت و نفرتپراکنی را باید در گفتوگو، مدارا و مردمسالاری جستوجو کرد، اظهار کرد: این همان راهی است که ماندلا با شجاعت به دولتمردان واقعی نشان داده است. حسن روحانی گفت: این یک واقعیت تاریخی است که دولتمردان بزرگ بهجای «دیوار»، «پل» میسازند. هر اندازه نژادپرستی، تبعیض نژادی و بیگانههراسی ایجاد دیوار میان ملتها را آسان میسازد، گفتوگو، مدارا و همزیستی مسالمتآمیز خمیرمایه بنای پل میان اختلافات و دودستگیهاست. وی ادامه داد: ایران برای تقویت چندجانبهگرایی و توسعه صلح و همکاری بینالمللی دست همه رهبران صلحطلب و مداراجو را میفشارد.
ترامپ و جبران اشتباه
رئیسجمهور در دیدار جمعی از مدیران ارشد رسانههای آمریکایی هم با بیان نقش ارزشمند رسانههای همگانی در انتقال واقعیات جامعه به مردم تاکید کرد: هدف نهایی رسانهها در انتقال حوادث و تحلیل آنها باید تقویت صلح، امنیت و پیشرفت جامعه بشری باشد. حجتالاسلام حسن روحانی درباره دیدار احتمالی با رئیسجمهوری آمریکا، همانطور که میان رهبران کره شمالی و آمریکا بعد از یک سلسله لفاظیها چنین دیداری انجام گرفت، گفت: تشبیه این دو مساله خیلی دقیق نیست. از سال گذشته تاکنون رئیسجمهور آمریکا از یک توافق بسیار مهم بدون هیچ دلیلی خارج شده و مردم ایران را تحریم و تهدید کرده است و این اقدامات به سادگی قابل چشم پوشی نیست. کره شمالی با ماجرای ایران کاملا متفاوت است. رئیسجمهور اظهار کرد: ترامپ در حقیقت چند اقدام بسیار نادرست را علیه ایران و ملت ایران انجام داده است. او بی دلیل از توافق برجام خارج شده، ملت ایران را بدون هیچ دلیلی تحریم و تهدید کرده و در امور داخلی ما دخالت کرده است. قبل از هر بحثی این اقدامات نادرست باید جبران شود. روحانی در پاسخ این پرسش که اگر اروپاییها هم در موضوع برجام به آمریکا بپیوندند ایران چه اقدامی انجام خواهد داد، گفت: ایران تاکنون به تعهدات خود به برجام پایبند بوده و اگر 5 کشور به تعهداتشان پایبند باشند میتوانیم آن را حفظ کنیم و اما اگر شرایط دیگری پیش بیاید، به طور طبیعی ما هم در آن شرایط تصمیم خود را اتخاذ میکنیم. رئیسجمهور افزود: نکته بعدی این است که یکبار آمریکا، اروپا و دیگران با هم برای چند سال ایران را تحریم کردند و نتیجه را دیدند و در نهایت نیز پای میز مذاکره آمدند و این تجربه تلخ، برای بار اول نیست و قبلا تکرار شده است.
پایبندی به برجام
رئیسجمهور تصریح کرد: باوجودی که آمریکا از برجام خارج شده، ما همچنان به آن پایبند هستیم. اصل در کشور ما رأی و نظر مردم است و مردم میدانند که ما آغازگر خروج از برجام نبودیم و کشوری که این پیمان شکنی را انجام داده، آمریکا است. روحانی در پاسخ به پرسشی درباره نقش برخی کشورها در حادثه تروریستی اهواز نیز گفت: در اهواز یک جنایت بزرگ تروریستی انجام شد و متاسفم که برخی کشورها از عبارت حمله تروریستی امتناع میکنند و این بدان معنا است که نمیخواهند همه یکسان با همه تروریستها در دنیا مبارزه کنیم. در همان ساعت اولیه یک گروه تروریستی وابسته به بیگانگان مسئولیت این جنایت را برعهده گرفته و ما همان گروه را مسئول میدانیم و شواهد نیز تاکنون همین موضوع را تایید میکند و البته بررسیهای ما در ابتدای راه است. افراد مظنون دستگیر شده و بازجوییها ادامه مییابد تا دقیقا معلوم شود چه افراد و با چه وابستگیهایی این عملیات را انجام دادهاند. روحانی در پاسخ به پرسشی درباره اثرات تحریمها روی مردم ایران و احساس آنها در قبال آمریکا گفت: میتوانید به راحتی ترسیم کنید اگر کشوری نسبت به آمریکا تحریمی اعمال کند که در زندگی روزمره شما و امنیت پروازها اثر بگذارد و دسترسی شما به دارو و نیازهای اولیه شما را تحت تاثیر قرار دهد، نسبت به کشور تحریم کننده چه احساسی دارید؟
تحریمهای غیر قانونی و ظالمانه
رئیسجمهور افزود: ما تحریم آمریکا را غیر قانونی و ظالمانه علیه ملت ایران میدانیم و این تحریم بر قضاوت مردم ایران نسبت به دولت آمریکا تاثیرگذار است و بی دلیل نیست که در تظاهرات میلیونی، شعارهای مردم علیه آمریکا تندتر از هر زمان دیگری شده است. محروم کردن ایران از فروش نفت بسیار خطرناک خواهد بود. روحانی در پاسخ سوالی درباره وضعیت اقتصادی کشور و خروج برخی شرکتهای خارجی سرمایهگذار از ایران تصریح کرد: اقدامات آمریکا تنها به زیان مردم ایران نیست، بلکه به زیان شرکتهای بینالمللی نیز بوده است. توتال خوشحال نیست که از ایران خارج شده، بلکه مجبور به این کار شده است و تحت فشار گذاشتن دیگر شرکتها از سوی آمریکا، غیرقانونی است. البته این تحریمها در کنار زیانهایی که داشته، در حوزههایی باعث افزایش تولید و صادرات شده است. روحانی در پاسخ به سوالی درباره حقوق زنان در ایران از جمله درباره انتخاب نوع پوشش گفت: امروزشرایط زنان در ایران از لحاظ گوناگون از جمله فعالیتهای اجتماعی، سیاسی و علمی به مراتب از گذشته و سالهای قبل بهتر شده است و میزان دانشجویان، اساتید و تعداد مدیران، گواه این موضوع است به گونهای که در سالهای گذشته 176 مدیریت مهم در اختیار بانوان در کشور قرار گرفته است.
اعتراضات مثبت
روحانی در پاسخ به سوالی درباره برخی اعتراضها در ایران، گفت: اینکه در جامعهای عدهای برای اینکه احساس میکنند به حقوقشان تعرضی صورت گرفته، احقاق حق کنند، بسیار خوب است و میتواند برای آینده حتی بازدارنده باشد تا همه بدانند باید نسبت به قوانین و عرف مربوط پایبند باشند. ما اصل این حرکت را مثبت میدانیم و باید فضا را به گونهای بهوجود بیاوریم که هرکس حقش پایمال شده بتواند آن را بازستاند. رئیسجمهور همچنین گفت: آنچه در سوریه ما را نگران کرده بود، حرکتهای داعش و برخی گروههای تروریستی بود که به کشتار مردم میپرداختند و در این راستا برخی در سوریه بودند که اهل این کشور هم نبوده و از دیگر کشورها در آنجا حضور داشتند. هدف ما در سوریه اجرای دموکراسی است و خوشحالیم که این روند به خوبی ادامه دارد. رئیسجمهور در پاسخ به سوالی درباره اینکه چه میزان از مشکلات موجود میان ایران و آمریکا با مسئولیت ترامپ و دولت جدید آمریکاست و آیا با تغییر دولت آمریکا این مشکلات خاتمه خواهد یافت، گفت: مشکل ایران و آمریکا تنها با تغییر دولتها حل و فصل نمیشود، اما در سالهای اخیر شاهد تحول مثبت و مهمی در روابط ایران و آمریکا بودیم. اینکه بعد از 30 سال وزرای خارجه دو کشور در مورد یک موضوع مهم با هم مذاکره و در مجامع گوناگون با یکدیگر دیدار میکردند، تحول مثبت و مهمی بود. همچنین اینکه بنده به عنوان رئیسجمهور ایران با رئیسجمهور سابق آمریکا تبادل نامه داشتیم یک تحول مثبت به شمار میرود. روحانی توافق 7 کشور را در موضوع پیچیده و رسیدن به توافق مهم را بسیار حائز اهمیت دانست و گفت: این روند میتوانست ادامه پیدا کند و اقدام ترامپ در حقیقت ارتجاع و بازگشت به گذشته بود و حرکتهای مثبت میان دو کشور را متوقف و نوعی کینهتوزی جدید را آغاز کرد که به نفع آمریکا هم نخواهد بود. به گونهای که اگر این اقدامات ترامپ نبود، امروز شرکتهای آمریکایی از جمله بوئینگ با ایران رابطه داشت و این به ضرر آمریکا نبود. رئیسجمهور افزود: روندی که دنبال میکردیم در حقیقت سیاست برد-برد بود و اقدامات ترامپ کاملا در راستای سیاست باخت-باخت است که به ضرر آمریکا، ما و حتی کشورهای اروپایی است و به گونهای است که خروج آمریکا از برجام را جز چند کشور معدود هیچ کشوری تأیید نمیکند.
مذاکره با آمریکا
روحانی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا تمایل دارید تحت هر شرایطی با ترامپ دیدار کنید، گفت: دیدار خود به تنهایی موضوعیت ندارد، چرا که دیدار زمانی انجام میشود که ما امید داریم اختلافات کمتر شده و به نکات مثبتی دست خواهیم یافت. اما امروز نسبت به رفتار رئیسجمهور آمریکا هیچ امیدی نداریم و هیچ خاصیت و اثری در این کار نمیبینیم. اما اگر روزی ببینیم آمریکا صادقانه دنبال بازسازی روابط است، آن زمان تصمیم خواهیم گرفت و فضای تازهای خواهیم داشت. رئیسجمهور در پاسخ به سوالی درباره اینکه در زمان مذاکرات برجام عدهای در کشور معتقد بودند که مذاکره با آمریکا هیچ نتیجهای نخواهد داد، گفت: عدهای بسیار به آمریکا بدبین بوده و هستند و نظرشان این است که گفتوگو با آمریکا بیفایده است و آمریکا پای پیمان خود نمیماند و این به آن معنا نبود که اگر ما مذاکره میکنیم به آمریکا اطمینان کامل داریم. جمهوری اسلامی ایران نسبت به تعهدات خود به توافق پایبند بود و اینتوافق را اجرایی و عملیاتی کرد و اگر روند معمولی در حکومت پیش میرفت و فرد دیگری رئیسجمهور آمریکا بود و دولت آمریکا نسبت به توافق احترام میگذاشت، شاهد این شرایط نبودیم. رئیسجمهور تأکید کرد: امروز موضوع اعتماد ایران به آمریکا مطرح نیست، بلکه مسأله، اعتماد دنیا به آمریکا و احترام آمریکا به مقررات بینالمللی است. رئیسجمهور، در گفتوگو با شبکه NBC آمریکا گفت: ایران به گواهی تاریخ قدرت حفظ امنیت آبراههای منطقه را داشته است و اکنون قدرتمندتر از همیشه. روحانی تصریح کرد: اگر قرار است خلیج فارس برای تجارت آبراهی امن باشد، باید برای همه باشد. این نه یک تهدید، بلکه یک حقیقت تاریخی است.