از پختن بلینی تا رزمایش نظامی
آرمان - روابط روسیه و چین هر روز بیشتر از قبل گسترده میشود و عمق روابط راهبردی مسکو و پکن و مشارکت استراتژیک آنها را میتوان در نشست اخیر سران دو کشور در خاور دور روسیه و تلاش مشترک سران آنان برای پختن بلینی غذای معروف روسها تا شرکت چینیها در بزرگترین رزمایش تاریخ روسیه دید. به گزارش ایرنا از مسکو، ولادیمیر پوتین و شی جینپینگ در حاشیه چهارمین همایش اقتصادی شرق در جزیره روسکی بندر ولادیوستوک علاوه بر دیدار، گفتوگو و عقد قراردادهای تجاری، به آشپزی پرداختند تا به جهان این پیام را مخابره کنند که اعتماد دو کشور به یکدیگر فراتر از روابط تجاری است. پوتین در دیدار رسمی با همتای خود نیز، چین را مهمترین شریک روسیه در جهان خواند و تاکید کرد توسعه روابط با چین که روسها از آن به «کیتای» یاد میکنند نخستین اولویت سیاست خارجی کرملین است تا آب پاکی را روی دست غربیها ریخته باشد که مدعی هستند برای بازکردن آغوش خود به روی روسیه، مسکو باید تابع فرمان آنان باشد. بسیاری از کارشناسان روس معتقدند که روسیه امروز بیش از هرزمانی به گسترش روابط خود با شرق از جمله چین فکر میکند چرا که هر روز بر فشار تحریمهای یکجانبه آمریکا علیه این کشور افزوده میشود و هر از چند گاهی از غرب بستههای جدید تحریمی از راه میرسند. آمریکا اخیرا وعده داده است که در ماه نوامبر(آبانماه) نیز بسته جدیدی از تحریمها را علیه روسیه اعمال کند. کارشناسان روس در خصوص رویکرد چین نیز میگویند، رهبری چین از این تلاش روسیه برای گسترش همکاریهای راهبردی در عرصههای گوناگون استقبال میکند و این حرکت دوسویه در روابط دو کشور باعث تحکیم پایههای مشارکت راهبردی بر اساس اصل رعایت منافع متقابل و مقابله با فشارهای آمریکا شده است.
استفاده از ارزهای ملی
اما روسیه و چین برای مقابله با سیاستهای مخرب آمریکا علیه دو کشور، قدمهایی برداشتهاند که مهمترین آنها سیاست مقابله با دلار است که ترامپ را بهشدت نگران کرده است، چرا که جایگاه دلار در روابط بینالملل را تحت تاثیر قرار خواهد داد.روسیه و چین از دو سال پیش تاکنون از ارزهای ملی برای مبادلات بازرگانی و همکاریهای اقتصادی استفاده میکنند هرچند که استفاده از واحدهای پولی محدود است. ولادیمیر پوتین پس از دیدار با رئیسجمهوری چین از توافق دو کشور برای استفاده بیشتر از ارزهای ملی در مبادلات تجاری خبر داده است.
افزایش مبادلات بازرگانی
در دیدار روسای جمهوری روسیه و چین موضوع افزایش مبادلات بازرگانی دو کشور مورد بررسی قرار گرفت. حجم مبادلات تجاری روسیه و چین در نیمه نخست سال جاری میلادی(دی 96 تا مرداد 97) 50درصد افزایش یافته و بهگفته پوتین با برنامهریزی دو کشور بهزودی به 100میلیارد دلار میرسد.سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه گفته است روسیه و چین برای رساندن ارزش روابط اقتصادی دو کشور از 68میلیار دلار در سال 2015 به 200میلیارد دلار تا سال 2020 برنامهریزی کردهاند. رئیس دستگاه دیپلماسی روسیه خاطر نشان کرد: پکن شریک راهبردی اقتصادی مسکو بهشمار میرود و همکاریهای روسیه و چین نمونهای از روابط عالی دو کشور در قرن بیست و یکم است. لاوروف ادامه داد: برای توسعه روابط پکن و مسکو موضوعها نادیده گرفته نمیشود بلکه طرفین با توافق و مذاکره دوستانه همراه رایزنی مسائل را حل میکنند.
اجرای پروژههای مشترک
روسای جمهوری روسیه و چین در بیانیهای در پایان دیدار خود در ولادیوستوک اعلام کردند دو کشور 73 پروژه مشترک به ارزش 100میلیارد دلار را آغاز خواهند کرد. بر اساس اطلاعات رسانههای روسی، چین و روسیه تاکنون پروژههایی به ارزش 6/4میلیارد دلار را اجرا کردهاند. مهمترین پروژه صنعتی روسیه و چین، طرح نیروگاه هستهای تیانوان چین است که چهار بلوک آن با مشارکت شرکت دولتی روساتم ساخته شده و در ماه مارس 2019 چهارمین بلوک این نیروگاه به بهرهبرداری میرسد.
رویکرد نگاه به شرق
مسکو از سال 2014 پس از روبهرو شدن با موج اقدامهای اقتصادی و نظامی ضدروسی آمریکا، اتحادیه اروپا و ناتو بر سر پرونده اوکراین، گرایش بیشتر به شرق بهویژه چین را در دستور کار قرار داده و افزون بر همکاریهای اقتصادی، همگراییهای نظامی را نیز دنبال میکند. در این زمینه میتوان به قرارداد تحویل سامانههای پدافند موشکی اس400 به پکن اشاره کرد که تنها فروش خارجی آن بهشمار میرود. روسیه و چین همچنین همکاریهای نظامی و امنیتی خود را گسترش دادهاند و چندی پیش واحدهای ارتش روسیه در رزمایش مشترک با چین در این کشور شرکت کردند و اکنون نیز رزمایش وستوک2018 بزرگترین رزمایش تاریخ روسیه در مناطق شرق و سیبری روسیه جریان دارد که واحدهایی از چین نیز در آن شرکت دارند. مسکو و پکن در عرصه بینالمللی نیز همکاری گسترده دارند و در چارچوب گروه بریکس، سازمان همکاری شانگهای، با یکدیگر همکاری میکنند و از اعضای گروه 1+4 برای رفع اختلافات درباره برنامه هستهای ایران هستند که از برجام حمایت میکنند. اعزام بزرگترین هیات تجاری به چهارهمین همایش اقتصادی خاور دور روسیه از سوی چینیها و اظهارات شی جین پینگ رئیسجمهوری چین مبنی بر آمادگی این کشور برای گسترش روزافزون روابط در تمامی حوزهها، گویای این واقعیت است که دو عضو اصلی شورای امنیت سازمان ملل متحد بیش از هر زمانی به یکدیگر نزدیک شدهاند و بهدنبال عمقبخشیدن بیشتر به روابط راهبردی خود هستند؛ مسالهای که بهنظر میرسد بیش از همه غربیها مخصوصا اروپاییها، همسایه غربی روسیه را نگران خواهد کرد.
