آرمان - کاهش فشار تامین مالی توسط بانک های کشور و استفاده از ظرفیت های مغفول مانده در نظام اقتصادی کشور یکی از برنامه هایی بود که در طول سال های گذشته دولت های یازدهم و دوازدهم در دستور کار قرار گرفته است و در این فضا حوزه بیمه ای می تواند در کنار بازار سرمایه پایه ای برای تامین مالی های جدید برای جامعه به شمار رود.
غلامرضا سلیمانی که کار خود را به عنوان رئیس کل بیمه مرکزی در دولت دوازدهم ادامه داده، استفاده از ظرفیت بیمه برای تامین مالی و افزایش سهم این بخش در اقتصاد ایران را یکی از اصلی ترین اهداف این نهاد در سال های آینده اعلام می کند. موضوعی که با همکاری بورس و بانک مرکزی می تواند محقق شود. در کنار آن اعلام کرد که صنعت بیمه باید به سمت توسعه حرکت کند و در این زمینه صنعت بیمه نیز با استفاده از دانش بنیان و استارت آپ ها، می تواند خود را به روز رسانی کند.
دکتر سلیمانی در باره آخرین وضعیت شرکت بیمه توسعه می گوید: بیمه توسعه بدهی ها و دیونی داشت که با کمک بیمه مرکزی و بیمه ایران تمامی آنها تسویه شد. در حال حاضر کلیه فعالیت های این شرکت در مرحله تعلیق به سر می برد و الان تعهداتش نزدیک به صفر شده است.
وی در خصوص کفایت سرمایه و ضریب توانگری شرکت های بیمه گفت: صنعت بیمه نیز جدای از مجموعه اقتصاد ایران و کسب و کارهای موجود تعریف نمی شود. اما اینکه مشکلات جدی وجود دارد مورد تایید نیست. بیمه مرکزی نظارت کامل بر فعالیت ها دارد و با برنامه ریزی هایی که داریم شرکت های فعال در این حوزه را قدرتمندتر خواهیم کرد. شرکت ها مشکلات کوچکی دارند و ما تلاش می کنیم در کنار آنها و کمک به آنها برای برطرف شدن این مشکلات، نظارت خود را نیز ادامه دهیم تا آسیبی بر این صنعت وارد نشود.
دکتر سلیمانی درباره وضعیت تشکیل بیمه ها در کشور اعتقاد دارد که وقتی شرکت های بیمه را بررسی می کنیم می بینیم که عمده آنها از سوی بانک ها تاسیس شده اند. این در حالی است که باید روند کار به شکل دیگری شود. بیمه ها هستند که ریسک ها را می شناسند و می توانند در این زمینه به مردم کمک و مشاوره لازم را ارائه دهند. بیمه ها می توانند به اقتصاد کشور کمک کنند و تاثیر گذار باشند. چون در فرایند بیمه ابتدا حق بیمه صادر می شود و پس از آن تعهد به وجود می آید، صنعت بیمه می تواند این پول ها را سرمایه گذاری کند، سود آور کند و سپس تعهدات خود را از محل سود تامین کرده و برای اقتصاد کشور ارزش بیافریند؛ اما در ایران این مدل فرق می کند. اقتصاد ایران بانک محور است و همه فشار تامین مالی برای کسب و کار و تولید بر دوش بانک هاست. این باعث شده که رشد بانک ها غیرعادی باشد و بخش های دیگر مانند بورس و بیمه نتوانند سهم واقعی خود را در بازار مالی داشته باشند. وقتی نشانه ای برای رشد اقتصادی می بینیم تمام توجهات به بانک ها جلب می شود و این موضوع راه استفاده از سایر ظرفیت ها را می بندد. در این بخش ضعف هایی وجود دارد، شرکت های بیمه در کشور هنوز کوچک هستند، سرمایه شان کم است و ظرفیت پذیرش ریسک مناسب را ندارند. ما برنامه داریم که ان شاالله کیک بیمه بزرگ شود.
وی درپاسخ به سوالی درباره افزایش سرمایه شرکت های بیمه گفت: قطعا این مسئله در دستور کار است و به طور جد پیگیری می شود. از سوی دیگر ما می توانیم در بازار سرمایه نیز فعالیت کنیم. ما در حال گمانه زنی برای انتشار اوراق ریسک در بازار بورس هستیم که برای نخستین بار در تاریخ ایران اتفاق می افتد برای عبور از فشار تحریم ها می توانیم به مردم خود تکیه کنیم. برای اجرایی شدن این مسئله باید مجوزهای لازم را از شورای عالی بیمه و سپس بورس دریافت کنیم و این امید را داریم که ظرف دو ماه اجرایی شود. پیشنهاد ما در این مرحله انتشار ده هزار میلیارد تومان اوراق است که شاید در چند مرحله به اجرا برسد و بیمه مرکزی بتواند آن را تضمین کند. این عدد در قیاس با میزان نقدینگی موجود در ایران بزرگ نیست، اما چون در گام نخست قرار دارد برای شروع خوب است. امیدواریم که در آینده با همکاری بانک مرکزی و بورس در کنار ارقام بالاتر ریالی، حتی در زمینه ارزی هم فعالیت کنیم.
رییس کل بیمه مرکزی اضافه کرد هرچند حجم کل بیمه در قیاس با اقتصاد ایران هنوز کوچک است اما چه در این دولت و چه در دولت یازدهم رشد بیمه مثبت بوده است، ولی هنوز این عدد در مقایسه با کشورهای توسعه یافته کافی نیست. یکی از دلایلی که صنعت بیمه گسترده نشده ، نبود محصولات بیمه ای گسترده است و از این رو ما در هر سال یک طرح بیمه ای جدید را در دستور کار داریم تا چتر بیمه در جامعه ایران گسترده شود. بیمه باید ضریب نفوذ خود را افزایش دهد تا مثلا طرحی مانند بیمه زندگی در کنار بیمه تکمیلی درمان به مردم معرفی شود. هرچند این بیمه بسیار مدرن و مثبت است اما مردم با آن آشنا نیستند و این امر نشان می دهد که ما باید با استفاده از روش های جدید محصولات بیمه را به اقشار مختلف مردم معرفی کنیم.
دکتر سلیمانی با اشاره به برخی از آمارها گفت:ضریب نفوذ بیمه از 2/2 به 3/2 رسیده که امیدواریم در پایان برنامه ششم به 2/3 برسد. این هدف مستلزم تعریف برنامه های مهم و پیچیده است و قصد نداریم در این رابطه شعار بدهیم. بیمه زندگی بیش از 20 درصد رشد پیدا کرده و به بیش از 14 درصد نفوذ رسیده است. بیمه سرانه ما رشد پیدا کرده، خسارت ما 21 هزار میلیارد تومان است که 16 درصد رشد داشته که باید کاهش پیدا کند تا سود شرکت های بیمه ای افزایش یابد.حق بیمه هایی که صادر می کنیم به 33 هزار میلیارد رسیده که رشد خوبی داشته است. تلاش ما در دوره قبل این بود که بتوانیم درصد حق بیمه صادره شرکت های خصوصی را نسبت به دولتی بالاتر ببریم. هنوز سهم دولتی ها بالاست و ما باید این نسبت را به 70 درصد بخش خصوصی و 30 درصد دولتی برسانیم. در همین راستا به دنبال این موضوع هستیم که شبکه فروش را گسترده تر کنیم اما با توجه به حضور فعال بخش IT و فعالیت شبکه مجازی دیگر نمی توانیم به صورت کاغذی کار کنیم. شبکه فروش باید خود را باعلم روز وفق دهد. این موضوع چه در حوزه بازاریابی و چه در حوزه خدمات رسانی پیگیری خواهد شد. پژوهشکده بیمه روی این موضوع کار کرده تا از ظرفیت فن آوری های جدید و استارت آپ ها بهره گیری کنیم.
به هرصورت ما این طرح ها را در شورای عالی بیمه تصویب کردیم. هر شرکتی که قصد داشته باشد در این حوزه کار کند می تواند طرح خود را ارائه کند، استقبال لازم از آنها صورت می گیرد و در صورتی که طرح آنها مورد تایید قرار گیرد، می توانند کار خود را آغاز کنند. بررسی های ما نشان می دهد که حضور این شرکت های دانش بنیان و استارت آپ ها در زمان تعیین خسارت می تواند بسیار تاثیر گذار باشد تا اختلاف نظرها و ابهام هایی که در این بخش وجود دارد کاهش پیدا کند. به عنوان مثال اگر تجهیزاتی در خودروها نصب شود که شرایط ماشین را تحت نظارت قرار دهد، هم باعث خواهد شد که راننده بیشتر قوانین را رعایت کند و هم در صورت به وجود آمدن یک مشکل و تصادف نیز با نصب این تجهیزات، محاسبه خسارت دقیق تر مشخص خواهد شد و اختلاف های موجود در این حوزه به حداقل می رسد.
رییس شورای عالی بیمه با تاکید بر تخصصی کردن شرکت های بیمه ای گفت : بعضی از شرکت های بیمه همه نوع بیمه را انجام می دهند ، بیمه ها می توانند هر یک در بخشی خاص فعالیت کنند و این مسئله می تواند سودآوری آنها را نیز بهتر کند. عملا امروز نیز شرکت ها در بخش های خاصی که مورد علاقه شان است به بازار ورود کرده اند و با توجه به پیشرفت حوزه بیمه ای، تخصصی شدن آن غیر قابل انکار خواهد بود. در کنار آن ما نظام حاکمیت شرکتی را نیز استقرار خواهیم داد. امروز می بینیم که در بسیاری از کشورهای جهان و حتی در بورس ایران حاکمیت شرکتی به عنوان یک ابزار کنترل برای همه شرکت ها تعیین شده و می تواند در حوزه بیمه ای نیز با توجه به اینکه ما یک شرکت و یک صنعت خاص هستیم اجرایی شود.
دکتر سلیمانی با اشاره به این نکته که نظارت و سیاست گذاری دو وظیفه اصلی در حوزه بیمه مرکزی به شمار می روند گفت : نظارت بر شرکت های بیمه ای منجر به ارائه تذکرهای لازم به شرکت ها می شود. ریسک ها را گوشزد می کند، وضعیت عملکرد این شرکت ها را زیر نظر می گیرد و به تمامی شرکت های بیمه ای این امکان را می دهد وضعیت خود را به شکل دقیق بشناسند. حق بیمه ها و تعهداتی که در شرکت های بیمه ای ارائه می شود مورد بررسی قرار می گیرد؛ خساراتی که پرداخت می شود را نظارت می کند و در نهایت تعهدات آینده این شرکت ها را محاسبه می کند. بخشی از نظارت ما میدانی است که با توجه به محدودیت های مالی و زمانی چندان به صرفه نیست، هرچند به شکل تصادفی و رندم ادامه پیدا می کند اما محوریت دادن به آن چندان منطقی نیست. بیمه مرکزی از ابتدای تاسیس شرکت های بیمه ای، مدیران عامل، اعضای هیئت مدیره و کادر فنی و بیمه ای و تمامی حوزه هایی که با تعهدات و ریسک مردم ارتباط دارد را مورد بررسی و تعیین صلاحیت قرار می دهد و در هر یک از این حوزه ها اگر مشکلی وجود داشته باشد بیمه مرکزی ورود می کند.