آرمان - پیشبینی میشد که رئیسجمهور در جلسه سوال چندان به قول خود مبنی بر بیان حقایق پایدار نماند و بازهم به بیان مسائلی از همان دست که در تلویزیون یا اغلب سخنرانیها میگوید اکتفا کند. گرچه خود روحانی در اظهاراتش گفت که در جلسه با مقام معظم رهبری ایشان به وی توصیههایی کردهاند. از این جهت نباید از روحانی انتظار افشاگریهای آنچنانی میداشتیم. گرچه اگر توصیه مقام معظم رهبری نیز نبود خود روحانی با روحیه محافظه کاریاش به این راحتیها تن به بیان اسرار مگو واقعیتها نمیداد. بدین جهت است که باید گفت رئیسجمهور آرامش و امنیت در کشور را بر اتهام زدایی از دولت ترجیح داد. البته انداختن توپ به زمین آمریکا، اعتراضات دی ماه و سپس مردم تنها کاری بود که روحانی توانست انجام دهد تا از خود سلب مسئولیت کند. این اظهارات روحانی با واکنشهای تندی از سوی فعالان سیاسی روبهرو شده به نحوی که اکنون سیاسیون و مردم روحانی را رئیسجمهوری منفعل مینامند. دیروز با وجود توضیحات روحانی نمایندگان از 5سوال فقط از پاسخ روحانی به یکی از سوالها قانع شدند و بنابراین باید گفت در این جلسه مجلس 4بر یک دولت بر دولت پیروز شد. باید دید آیا نمایندگان سوالات را به قوه قضائیه خواهند فرستاد یا مراتب به گونه دیگری رقم خواهد خورد.
نطق طراحان سوال
نماینده تبریز در طرح سوال از رئیسجمهور اظهار کرد: در اصل ۱۳۴ گفته شده رئیسجمهور در برابر مجلس مسئول پاسخ به کارکرد وزیران است. ایلنا نوشت، محمد حسین فرهنگی خطاب به رئیسجمهور گفت: فقدان مدیریت باعث استمرار این وضعیت شده است. عدم اصلاحات اقتصادی مورد نیاز، تشدید رکود تورمی را در پی داشت، اما نشانهای از اقدام موثر دیده نمیشود. حلقه مفقوده ما مدیریت بوده است. نماینده طرقبه و چناران دیگر نماینده سوال کننده بود که خطاب به روحانی گفت: برخی دولتمردان از چه میترسند چرا لیست ارز بگیران دولتی را منتشر نمیکنند. محمد دهقان اظهار کرد: حتی یک آدم بازاری هم با پنج کلاس سواد حساب اموال خود را دارد چطور دولت با این همه ژنرال و امکانات این مسائل را تشخیص نداد. نماینده ورامین در مجلس با بیان اینکه پنج میلیون بیکار در کشور وجود دارد، اظهار کرد: آقای رئیسجمهور! شما مجری قانون اساسی هستید و قانون اساسی از شما خواسته تا اشتغال مناسب، تامین احتماعی و دستمزد مکفی برای ملت تامین کنید. به نمایندگان بگویید شورای عالی اشتغال در طول پنج سال دولت شما چند بار تشکیل شده است؟ سید حسین نقوی حسینی با تاکید بر اینکه ما آمریکا را له و تحریمها را نابود میکنیم، تصریح کرد: آقای رئیسجمهور، مجلس در کنار شما است. همه بدانند کور خواندهاند کسانی که فکر میکنند میتوانند در میان مسئولان نظام اختلاف ایجاد کنند. پشت رهبری حرکت کنید، از شما حمایت میکنیم. فولادگر نماینده اصفهان در سوال از رئیسجمهور اذعان کرد: در آغاز کار دولت اول و در وعدههای انتخاباتی و در موقع معرفی وزیران در راستای بهبود محیط کسب و کار تاکید داشتید و گزارشها نشان میدهد نیمی از وعدهها اجرا نشده است. نماینده قم در ادامه طرح سوال از رئیسجمهور در مجلس خطاب به روحانی گفت: شما شش سال است رئیس دولت هستید. از ابتدای دولت یازدهم یک جلسه ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز را با حضور مبارک خود تشکیل ندادید. این مساله یک اهتمام جدی نیاز دارد. حجتالاسلام ذوالنور افزود: مشکل این است که در مذاکرات برجام نتوانستید تضمین بدهید و سایه تحریم بر بانکهای خارجی وجود دارد و اگر صدتا افایتیاف را حل کنید این تحریم برطرف نمیشود. برجام ماموریت خود را انجام نداد و تحریم بانکی سرجایش است.
پاسخگو بودن؛ نقطه قوت!
رئیسجمهور صبح دیروز در صحن علنی مجلس در پاسخ به سوالات نمایندگان اظهارداشت: امیدوارم توصیههایی که رهبری به من فرمودند را بتوانم نکات مورد نظر ایشان را دقیقا مراعات کنم. حجتالاسلام و المسلمین روحانی گفت: هیچ کس فکر نکند، پاسخگو بودن به عنوان یک نقطه ضعف است بلکه به عنوان بالاترین نقطه قوت مسئولان جمهوری اسلامی است که همه مسئولان باید پاسخگو باشند؛ هر کدام در چارچوب وظایف و قانون که برای همه مقرر کرده است. رئیسجمهور افزود: هیچ کس از مردم شریف ایران از دوستان ما در جهان یا دشمنان ما، فکر نکنند امروز، آغاز شکاف میان دولت و مجلس است. کاملا این تصور اشتباه است. رئیسجمهور ادامه داد: شما ممکن است بفرمایید این شرایط نو از اشتغال و ارز و رکود و قاچاق بود. از سیستم بانکی بود؛ به نظر من اشکال از تصور مردم و ترسیم ملت ایران نسبت به آینده ایران بود. ناگهان تصور مردم نسبت به آینده ایران دچار تغییر شد و این درد بزرگی است.
اتحاد میان قوا
روحانی با بیان اینکه اشتغال بسیار مهم است، بیکاری درد بزرگی است، نابسامانی بانکی مشکل است و من قبول دارم، عنوان کرد: مساله رونق و قیمت ارز هم مهم است، اما همه اینها در برابر اعتماد و امید به مردم ناچیز است. ما باید با زبانی درست و صحیح به گونهای با مردم سخت بگوییم که قانع شوند که مشکلات این چند ماهه زودگذر است. کلید مساله فقط در همین است. ما باید برای مردم توضیح دهیم از این مشکلات به حول و قوه الهی با هدایت رهبری و هماهنگی سه قوه و نیروهای مسلح عبور خواهیم کرد. رئیسجمهور اظهار کرد: باید به ملت بگوییم نخواهیم گذاشت توطئههای آمریکا پیروز شود. حجتالاسلام و المسلمین روحانی خطاب به ملت گفت: ملت مطمئن باشید؛ ما نمیگذاریم یک مشت ضد ایرانی که امروز در کاخ سفید جمع شدهاند علیه ما توطئه کنند. کاخ سفید فکر نکند از پایان جلسه امروز خوشحال خواهد بود. بداند از پایان جلسه امروز اندوهبار خواهد شد، چون پایان این جلسه اتحاد بالاتر بین مجلس و دولت و بین دو قوه و قوه قضائیه و بین هر سه و نیروهای مسلح و بین هر چهار و نظارت و راهبری مقام رهبری است نه ترسی از آمریکا داریم نه از مشکلات. از مشکلات به خوبی عبور میکنیم. روحانی درخصوص اولین سوال در زمینه قاچاق کالا و ارز اظهار کرد: جنس از بیرون میآید کالای ما به بیرون منتقل میشود وقتی برای کالاهایی در داخل یارانه میدهیم و قیمت متعادل نیست و یارانهای است، خود به خود این کالا تمایل پیدا میکند به خارج برود. چون قیمت خارج و داخل نامتعادل است. هرچه قیمت ارز پایین بیاید، واردات قاچاق بیشتر میشود؛ هرچه ارز بالا برود واردات کنار و به عکس خروجی بیشتر میشود اساس برای جلوگیری از قاچاق، تولید با کیفیت داخلی است همه باید به تولید داخلی کمک کنیم.
اساس مبارزه با قاچاق
رئیسجمهور با طرح این سوال که ما چطور توانستیم از ۲۵ میلیارد دلار قاچاق برسیم به 5/12 میلیارد دلار، تصریح کرد: ستاد مبارزه با قاچاق به قوه اجرائیه تنها وصل نیست و نیروهای مسلح و قوه قضائیه هم نیروهایشان در این ستاد است همه با هم داریم تلاش میکنیم آمار و ارقام این ستاد که به کمک دانشگاه تهیه شده میگفت قاچاق در سال ۹۲، ۲۵ میلیارد دلار است به عدد ۱۲ میلیارد رسید. وی افزود: ما از ۱۰ ماه پیش با شورای عالی امنیت ملی درباره آبهای جنوب که شامل خلیج فارس و دریای عمان میشود، تصمیم گرفتیم مبارزه قاچاق را در اختیار سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قرار دهیم.
لوایح 4 گانه
رئیسجمهور در خصوص باقی ماندن تحریمهای بانکی و اجرا نشدن کامل برجام گفت: شورای عالی امنیت سازمان ملل به جای اینکه بگوید تحریم، باید بگوید تشویق و همه کشورها را به کمک ایران تشویق کند. روحانی تاکید کرد: امروز تردیدی نداریم حال که شرکتها در حال رفتن از ایران هستند، نشان از این دارد که روزی به ایران آمدند که حالا دارند میروند. بنابراین برجام بخش بزرگی از مشکلات اقتصادی را حل کرده و تحریم بعد از اجرای برجام و اجرایی شدن آنچه مربوط به برنامه هستهای بود لغو شد. وی افزود: میدانید تحریمهای ما هستهای بوده و بخشی از آن مربوط به سیستم بانکی است. روحانی تصریح کرد: ما چهار لایحه ارائه کردیم که این چهار لایحه برای بانک اساسی است. برای حیثیت ایران هم اساسی است. ما کشوری ضدپولشویی و تروریسم هستیم و لوایح شما بسیار میتواند به ما در زمینه مسائل بانکی کمک کند. یکی از این لوایح تصویب شده و سه تای آن باقی مانده است. من از ریاست محترم مجلس و نمایندگان درخواست دارم در تصویب این لوایح و تصمیمگیری در خصوص آنها تسریعی داشته باشند این لوایح بسیار در زمینه بانکی ما تاثیرگذار است.
رئیس دولت تدبیر و امید با بیان اینکه مساله سوم، مساله بیکاری است، اظهار کرد: در زمینه بیکاری کارنامه دولتهای یازدهم و دوازدهم بسیار درخشان است و جزو کمتر کارنامههایی است که در کشورهای دیگر مییابید. امروز اشتغال خالص ما در پنج سال گذشته ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار نفر است. روحانی با اشاره به آمارهای بانک مرکزی و مرکز آمار تصریح کرد: اشتغال سرمایهگذاری خارجی، امنیت داخلی و شرایط خاص سکون و آرامش سیاسی میخواهد، اما در زمینه اشتغال موفقیت بزرگ داشتهایم. وی تصریح کرد: اگر دولت یازدهم و دوازدهم مانند نهم و دهم کار میکرد، امروز رقم بیکاری ما ۲۲ درصد بهجای ۱۲ درصد بود. این هنر دولتهای یازدهم و دوازدهم است.
آدرس غلط ندهید
رئیسجمهور گفت: درخصوص مساله ارز، دو، سه جمله میگویم. مسائل سیاست خارجی و روانی تاثیر بیشتری داشت تا اقتصادی. ما قبل از تحریم یک جور تصمیم گرفتیم و بعد از تحریم یک جور تصمیم گرفتیم. در تصمیم قبلی هم اجماع همه اقتصاددانان را داشتیم که میدانستیم یک نرخ واحد را اعلام کنیم. رئیس شورای عالی امنیت ملی با بیان اینکه تاریخ تغییرات از پنج دی سال ۹۶ است، ابراز کرد: هرکس تاریخ دیگری بگوید به اعتقاد من آدرس غلط به مردم داده است. مردم ناگهان دیدند عدهای در خیابانها شعار میدهند که کمکم تبدیل به شعارهای هنجارشکنانه شد. مردم دچار حیرت شدند. این حادثه، حادثه کمنظیری در سالهای گذشته بود. روحانی ادامه داد: بدانید تخریب خرابی میآورد و سیاهنمایی، زندگی مردم را به سمت سیاهی میآورد. اجتماع و شعار نیست.
تهدید؟ مهم نیست
رئیسجمهور به تهدید شدنش برای مرگ اشاره کرد و ابراز داشت: البته اگر شعار علیه فردی مانند حسن روحانی باشد، اهمیتی ندارد. من دلم علیه اینها نمیسوزد. من سربازی مانند دیگر سربازان هستم. من اگر تهدید به ترور شوم، برایم مهم نیست، اما چه شده است که عدهای جرات کردهاند رئیسجمهور کشور را تهدید به مرگ کنند؟ چون فکر کردند میان دولت و مجلس و قوه قضائیه فاصله است. رئیسجمهور افزود: اگر ما وحدت و اتحاد یکپارچه داشته باشیم فیضیه مرکز انقلاب تبدیل به جایی نمیشود که عدهای آب به آسیاب دشمن بریزند.
تندروی و نرسیدن!
روحانی اظهار کرد: ما به صددرصد خواستههایمان نرسیدیم، در بعضی مسائل ۸۰ درصد و در برخی ۶۰ درصد، اما در برخی از مسائل به صد در صد اهدافمان رسیدیم. همه میگفتند هرچه حل شود پیامدی حل شدنی نیست، اما پیامدی حل شد، قطعنامهها برچیده شد. رئیسجمهور تاکید کرد: مردم باید نسبت به آینده خود آرامش داشته باشند؛ اگر بناست مشکلات را بگوییم باید راهکارهایی که انجام دادیم را بگوییم. حسن روحانی خطاب به مردم و نمایندگان گفت: در جهان امروز آنچه من قول دادم و در انتخابات ۹۲ و ۹۶ از آن سخن گفتم راه اعتدال است و باز هم میگویم مردم ایران ما با تندروی به جایی نمیرسیم حال آنکه این تندروی از راست باشد یا از چپ ما راهی جز اعتدال، دوستی، برادری و وحدت نداریم. ایرادی ندارد اگر عدهای با دولت مخالف هستند یا مشکل دارند حق آنهاست، اما باید برای منافع ملی کنار هم باشیم.
درمان دائم
رئیس شورای عالی امنیت ملی خاطرنشان کرد: اگر من و شما به فکر درمان موقت باشیم مردم نمیپذیرند مردم درمان دائم میخواهند درمان دائم با کار دولت و مجلس و قوه قضائیه و همه در کنار یکدیگر حل میشود ما حتما از مشکلات عبور میکنیم. روحانی با انتقاد از اینکه برخی در تریبونها اعلام میکنند کشور دچار بحران شده است، گفت: در تریبونها نباید این چنین اعلام کنند ما دچار بحران نیستیم اول مساله است بعد آسیب بعد تهدید و در نهایت به بحران تبدیل میشود که ما در حال حاضر در مرحله آسیب هستیم و گاهی به لبه تهدید میرویم. چرا میگویید بحران قطعا ما مشکلاتی داریم. وی افزود: ما همه باید دست به دست یکدیگر دهیم و مشکلات را حل کنیم.
اتحاد رمز حل مشکلات
رئیسجمهور بیان کرد: من خطاب به مردم میگویم مردم مشکلات اقتصادی و اجتماعی ما قابل حل است و همه توان خود را به کار میگیریم تا کالاهای ضروری با قیمت مناسب در اختیار شما قرار بگیرد. وی افزود: ما همه تلاش خود را به کار میگیریم تا تولید به رویه قبل خود باز گردد. ما بسیاری از قیمتها را که مربوط به دولت بوده دست نزدیم و تغییر ندادیم مثل قمیت آب، برق و... که مردم تحت فشار قرار نگیرند چرا ما امسال در زمینه برق اینقدر موفق عمل کردیم چون مردم با ما همکاری کردند و اگر این اتفاق نمیافتاد دچار مشکلات عدیدهای میشدیم اگر در زمستان نیز در خصوص گاز همکاری کنیم صادرات ما بیشتر خواهد شد. وی افزود: مردم از تهدید و تحریمهای خارجی نمیترسند آنها از دعواهای داخلی میترسند اگر ما متحد باشیم و تمام جناحها متحد باشند مشکلات مردم به راحتی حل میشود اگر مردم مطمئن شوند که ما باهم هستیم امیدوار میشوند که مشکلات حل میشود.
پیشنهاد عارف به دوستان روحانی
رئیس فراکسیون امید گفت: خود بنده در صحبتی که با دوستان آقای روحانی داشتم پیشنهاد دادم رئیسجمهوری قبل از جلسه سوال، با ده الی پانزده نماینده از طیفهای مختلف دیداری داشته باشد و رایزنی و همفکری کند که نحوه مدیریت صحن چگونه باشد. احتمالا اگر این جلسه برگزار میشد بهتر میتوانستند نتیجه بگیرند. لازم بود که آقای روحانی در اظهاراتش دقیقتر به موانع کار میپرداخت که این کار را انجام نداد. شاید یکی از دلایلش ضیق وقت بود. در حالی که اگر موانع را مطرح میکرد و با همکاری مجلس برای رفع موانع پیگیریهایی را انجام میداد، نتیجه بهتری هم میگرفت. بهتر بود آقای روحانی غیر از شفافسازی، موانع قانونی یا تصمیمسازیهایی که باید با تصمیم مجلس یا حکم قانونی باشد را مطرح میکرد. یعنی اینکه به صورت دقیق موانع را تشریح میکردند مثلا در مورد قاچاق به عملکرد اشاره کردند ولی بالاخره یازده میلیارد دلار نیز رقم کوچکی نیست و باید میگفتند که چه کارهایی باید انجام شود که این رقم به صفر برسد. البته شاید موانع در این زمینه موانع قانونی باشد که مستلزم همکاری مجلس است یا گیرهایی در کار اجرایی وجود داشته باشد که باید رفع شود. ما امیدواریم آقای روحانی مشکل امروزشان فقط ضیق وقت بوده باشد و در فرصتهای آینده مفصلا در رابطه با موانع صحبت کنند. از دیدار رئیسجمهوری با رهبری بیاطلاعی هستم!
واکنشها به سخنان روحانی
سخنان رئیسجمهور در پاسخ به سوالات نمایندگان در مجلس با واکنشهای متفاوتی روبهرو شد. در این راستا حسامالدین آشنا مشاوررئیسجمهور، در حمایت از وی نوشت: روحانی یکبار دیگر هزینه حفظ آرامش و عدم ایجاد تنش در کشور را پرداخت. معاون پارلمانی رئیس دولت اصلاحات نیز در واکنش متفاوتی در توئیتر نوشت: آقای روحانی امروز بدجوری در سیاست رو دست خورد. به جای هر توضیح جدی یک منبر، واقعا منبر، در فضیلت وحدت رفت. ناصح امین شده بود، اما مخالفانش در عوض سکوت کردند و چراغ خاموش و بدون هزینه فقط رأی ندادند. یک عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز به اظهارات روحانی واکنش نشان داد. احمد توکلی گفت: این رأی مجلس باید این پیام را به دولت که هم در سیاستهایش دقت بیشتری را به کار ببندد و به انتقادها بیشتر توجه کند وی ادامه داد: جا دارد نمایندگان سوالکننده همت کنند و به دولت کمک کنند تا در اصلاحات موفق شود. توکلی خاطرنشان کرد: من فکر نمیکنم که فضای مجلس به سمت طرح استیضاح رئیسجمهور پیش برود و احتمالا در همین حد باقی خواهد ماند. محمدعلی وکیلی عضو فراکسیون امید نیز در توئیتی نوشت: روحانی مدتهاست در تله بازی باخت-باخت گرفتار شده و در حقیقت به مشاورین خود باخت. اگر تجدیدنظر نکند باختهای بزرگتری در انتظار است. صادق زیباکلام فعال سیاسی اصلاحطلب نیز در توئیتر خود نوشت: درست است که کشور دچار بحران آب شده اما آقای رئیسجمهور با هر مصیبتی بود موفق شدند یک سطل حلبی پر از آب لوله کشی خنک، خالص و کاملا تمیز با خود بهمجلس بیاورند و آن را با جسارت و شهامت کم نظیری ریختند بر سر همه امیدها و انتظاراتی که پیرامون حرف زدن ایشان ماههاست در سطح جامعه بهوجود آمد. از طرف دیگر علیرضا زاکانی فعال سیاسی اصولگرا نوشت: باید به دولت و مجلس تبریک گفت. بلوغ مسئولان کشور مهمترین دستاورد امروز مجلس بود که در کنار استفاده درست سئوال از رئیسجمهور، امید است با پیگیری مسئولان شاهد کاهش مشکلات مردم باشیم.