رویکرد اروپا در قبال ایران

آرمان - تعامل اروپا با ایران پس از خروج آمریکا از برجام موضوعی است که باید به آن توجه داشت. اروپا از یک طرف درگیر تحریم‌های تجاری آمریکا شده و از طرف دیگر نگران خروج ایران از برجام است. این اروپایی‌که امروز نقش آنها در برجام پررنگ‌تر از همیشه است، معتقدند برجام با خروج ایران از قرارداد، وضعیت نامطلوبی پیدا خواهد کرد. شاید برخی چنین اذعان کنند که اروپا در گذشته حامی ایران بود اما نباید فراموش کرد آنچه اروپا انجام داد، واقعی نبود و شاید حتی بتوان گفت رفتار اروپا نمایشی بوده است اما اکنون شرایط تغییر کرده و با توجه به تنبیه تجاری که آمریکا علیه اتحادیه اروپا به کار برده و با در نظر گرفتن مبادلات تجاری ۱۲۰۰ میلیارد دلار آمریکا و اتحادیه اروپا، اروپا در شرایط بسیار سختی قرار گرفته است. از این رو شرایط حال حاضر اتحادیه اروپا جدا از مساله ایران چندان مطلوب نیست. از این رو وعده‌هایی که اتحادیه اروپا در مذاکره با ظریف داده نمی‌تواند زمینه استقرار و انجام داشته باشد. اینکه اروپایی‌ها قول داده‌اند یک میلیون بشکه از ایران نفت بخرند؛ در شرایط فعلی ممکن نیست. از سوی دیگر آزادی شبکه بانکی اروپا به سمت ایران نیز به هیچ وجه میسر نیست. بنابراین اروپا تنها امتیازات مبهمی را به ایران داده است. پیشنهاد کردن چند موضوع درآینده در ادامه ارائه این بسته محتمل به نظر می‌رسد و این موضوعات همان سه‌گانه مطرح شده‌اند؛ مسائلی که ایران قبلا نشان داده آنها را خطوط قرمز خود می‌داند. بنابراین ایران و اتحادیه اروپا در این موضوع به مشکل بر خواهند خورد. اگر این اتحادیه به خواسته‌های ایران پاسخ ندهد، احتمال خروج ایران از برجام وجود دارد و این موضع باعث خواهد شد همین مقداری که اتحادیه اروپا در مقابل آمریکا ایستاده، نیز ایستادگی نکند. از این رو ایران باید در برجام باقی مانده و به هر شکل ممکن روابط خود را با اتحادیه اروپا حفظ کند. در غیر این صورت همین اتحادیه ممکن است مساله خروج ایران از توافق هسته‌ای را به شورای امنیت ببرد و در نتیجه تحریم‌های شورای امنیت، کنگره آمریکا، کاخ سفید و اتحادیه اروپا را علیه ایران به وجود آورد. زمانی که اروپا قرار است به انتظارات ایران پاسخ دهد توقع دارد که ایران نیز به خواسته‌های این اتحادیه توجه کند. در غیر این صورت عملا برجام از بین خواهد رفت و ایران گرفتار مسائل قبل از توافق هسته‌ای خواهد شد. ایران از دو طرف تحت فشار قرار دارد. یکی اینکه زمینه‌های اعتراضی در ایران بسیار بالاست و از طرف دیگر روابط خارجی ایران پرتلاطم است و فشار خارجی هر روز علیه ایران در حال افزایش است. از این رو برای عبور از این شرایط باید به مذاکرات ادامه داد و شرایط برای ایران بسیار خطرناک خواهد بود، از این رو ایران باید قبل از اینکه تحریم‌های آمریکا آغاز شود دست به کار شود. باید دست به اقداماتی زد تا تلاطم داخلی و خارجی علیه ایران کاهش یابد، در غیر این صورت ایران وارد شرایط سختی خواهد شد. باید توجه داشت تدبیر مهم‌ترین موضوعی است که ایران در چنین وضعیتی که چشم جهان به حرکات او دوخته شده، را نباید از دست بدهد.