فرهنگ سازی قبل از فیلترینگ

آرمان - توسعه تکنولوژی، ارتباطات و فناوری اطلاعات به ویژه در تلفن همراه با خدمات ارزش افزوده بسیار زیادی در سطح دنیا راه اندازی شده است. شاید پس از پیامک که در دهه 90 خیلی مورد استقبال مردم قرار داشت، شبکه‌های اجتماعی محبوب‌ترین سرویس‌هایی هستند که مورد استقبال کاربران در تمام جهان قرار گرفته‌اند. از مزیت‌های این سرویس‌ها می‌توان به شخصی بودن، مالتی‌مدیا بودن و تحقق مساله هر فرد یک خبرنگار اشاره کرد. این سرویس‌ها این امکان را برای کاربران فراهم کرد که به ساده‌ترین روش عکس، فیلم و متن ارسال کرده و متقابلا دریافت کنند. این امکان موجب شد تا برای کاربران شبکه‌های مختلف اطلاع رسانی آموزشی اقتصادی و فرهنگی ایجاد شود. این شبکه‌های اجتماعی موجب شد تا بخش زیادی از مردم طریق این شبکه‌ها فعالیت‌های اقتصادی خود را سامان دهند. از این رو تحول در عرصه ارتباطات تلفن همراه موجب شده برخی از شبکه‌های اجتماعی که قابلیت‌های بالاتری داشتند و خلأ حضور پیام‌رسان‌ها را در کشورهای دیگر احساس کردند با حضور و عرضه خود به کاربران به سرعت محبوبیت برسند. در حال حاضر ایران یکی از کشورهای مواجه با این مساله ایران است، چون از آنجایی که درکشورمان پیام‌رسان داخلی فعال نداشتیم؛ چند پیام‌رسان خارجی مورد استقبال مردم قرار گرفت. بدین نحو که ابتدا مردم به سمت پیام‌رسان وی‌چت رفتند، اما با فیلتر شدن این پیام‌رسان مردم وایبر را جایگزین کردند. پس از فعل و انفعالاتی که در این میان صورت گرفت نهایتا این شبکه اجتماعی تلگرام بود که به‌واسطه امنیت و دسترسی آسان کاربران به عنوان مهم‌ترین پیام‌رسان جامعه مطرح شد. دسترسی آسان و امنیت بالای این پیام‌رسان موجب شد تا مردم خیلی زودتر از آنچه تصور می‌شد به این شبکه اجتماعی عادت کنند و در مدت کوتاهی طبق آمارهای موجود بیش از 40 میلیون نفر عضو این شبکه اجتماعی شدند و حتی از فضای تبلیغاتی آن نیز استفاده اقتصادی کردند. گرچه باید خیلی پیش از این به فکر مقابله با احصاء پیام‌رسان‌های خارجی و تقویت پیام‌رسان‌های داخلی می‌افتادیم، اما اکنون نیز همه محاسبات فنی، اقتصادی و فرهنگی در مقابله با تلگرام دیده نشده است. از طرف دیگر فیلترینگ تلگرام به جای ساماندهی فضای مجازی منجر به آشفتگی شبکه‌های اجتماعی شده است. از این جهت باید قبل از فیلتر تلگرام چند شبکه اجتماعی در حد این پیام‌رسان و مورد اعتماد مردم ایجاد می‌شد و اقدام به فرهنگ سازی می‌کردیم و پس از آن به فیلترینگ پیام‌رسان محبوب جامعه اقدام می‌کردیم. گرچه تلگرام نیز قطعا بی‌نقص نیست و از بعد داخلی، فرهنگی و بین‌المللی نواقصی دارد، اما به هر حال این پیام‌رسان شبکه‌ مورد استفاده و علاقه ایرانی‌ها بود. موید این سخن نیز عضویت اقشار مختلف جامعه در این شبکه اجتماعی است. باید تلاش کنیم تا بخش‌های قابل استفاده از سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی را که قابل استفاده است، به راحتی در اختیار مردم قرار دهیم و در سوی دیگر بخش‌هایی را که مضررات و معایبی دارد و در تضاد با فرهنگ ایرانی است، حذف کنیم. درخصوص رفع فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی مثل فیسبوک و توئیتر نیز باید این موضوع مطرح شود که آیا از نظر فنی و نرم‌افزاری این امکان وجود دارد که بخش‌های مضر و ضد اخلاقی آنها حذف شود و ابزار فراهم هست یا خیر؛ اگر این ابزار فراهم باشد، قسمت‌های مضر می‌تواند حذف شده و بقیه آن در اختیار مردم قرار گیرد.