صله رحم، كينههاي خانوادگي را از بين ميبرد
آرمان - يكي از دستورات موكد دين مبين اسلام و يكي از مهمترين آداب اجتماعي «صله رحم» است كه با عمل صحيح به آن، ريشه بسياري از كمبودها و نيازها از بين ميرود. صله رحم يعني رسيدگي و احسان به افرادي مانند عمو - عمه - دايي - خاله و فرزندان. صله رحم از دستورات عام و پرمنفعت اسلام است و كينههاي خانوادگي را از بين ميبرد. امام صادق (ع) میفرماید: «صله رحم كن، حتي اگر با دادن يك ليوان آب به نزديكانت باشد. بهترين صله رحم بازداشتن خويش است از آزار آنها.» حضرت علي(ع) میفرماید: «صله رحم كنيد حتي اگر به سلام كردن باشد.» امام حسين (ع) میفرماید: «هركس ميخواهد اجلش به تاخير بيفتد و روزياش زياد شود صله رحم كند.» رسول خدا (ص) میفرماید: «مردي از عمرش سه سال مانده ولي صله رحم ميكند و خداوند سي سال به عمرش اضافه ميكند و مردي از عمرش سي سال مانده اما قطع رحم ميكند و خداوند سه سال او را زنده نگه ميدارد.» و نيز آن حضرت میفرماید: «نيكي به پدر و مادر و صله رحم حساب روز قيامت را آسان ميگرداند.» و نيز میفرماید: «اي ميسر، گمان ميكنم تو زياد به اقوامت رسيدگي ميكني؟ ميسر گفت: بلي. من وقتي در بازار كار ميكردم و دو درهم مزد ميگرفتم يك درهم آن را به عمهام ميدادم و يك درهمش را به خالهام. امام فرمود: «به خدا قسم اجل تو دو بار فرا رسيد ولي هر بار به تاخير افتاد.»
روشهاي رسيدگي به خويشان
برخي از روشهاي صله رحم و حمايت از خويشان عبارتند از،
كمك جاني: ميتوان گفت كه بزرگترين مرتبه صله رحم، رسيدگي جاني به خويشان است و آن در جايي است كه جان يكي از بستگان انسان در خطر باشد كه در اين صورت وي بايد تا پاي جان بايستد و از خويشاوندان خود در چارچوب اسلام دفاع كند، تا ضرر را از او دفع نمايد. رسول خدا (ص) میفرماید: هركس با جان و مالش صله رحم كند خداي متعال اجر صد شهيد به او ميدهد.
كمك مالي: اگر در مواردي ميان بستگان انسان افراد نيازمند وجود دارد، رسيدگي مالي به ايشان لازم و از درجه اهميت بالايي برخوردار است. اميرمومنان علي (ع) نيز ميفرمايد: كسي كه از سوي خدا ثروتي به دست آورد بايد بستگان خويش را بهوسيله آن دستگيري كند.
كمك فكري: رسيدگي فكري در جايي است كه يكي از بستگان انسان براي هدايت شدن نياز به راهنمايي دارد. به عنوان مثال يكي از اقوام انسان اهل نماز و روزه نيست اگر رفتن نزد وي و راهنمايي او، سخن گفتن از فضيلت نماز و روزه و ترساندن از پيامدهاي ترك نماز و روزه در او موثر ميشود، بر انسان لازم است كه نزدش رفته و به او كمك فكري كند و اين از مصاديق امر به معروف و نهي از منكر است.
ترك آزار: يكي از برترين روشهاي صله رحم با خويشاوندان، ترك اذيت و آزار آنان است. بدين معنا كه پرهيز از غيبت، تهمت، زخم زبان و شماتت آنان، دخالت نكردن در زندگي آنها به عناوين مختلف، عيب جويي نكردن از آنان و... از برترين موارد صله رحم است.
آثار رسيدگي به خويشان
صله رحم آثار و فوايد ارزندهاي براي انسان در بردارد كه در اينجا به برخي از آنها اشاره ميكنيم:
طول عمر: يكي از مهمترين آثار صله رحم طولاني شدن عمر است.
فراواني روزي: حضرت سجاد(ع) فرمود: هركس دوست دارد خدا عمرش را طولاني کند و روزياش را افزايش دهد بايد صله رحم كند.
حسن خلق: امام صادق (ع) میفرماید: رسيدگي به خويشان اخلاق را نيكو ميكند.
پاكي اعمال و دفع بلا: امام باقر (ع) میفرماید: رسيدگي به خويشان اعمال را پاك ميكند و بلا را دور ميسازد.
آسانی حساب: امام صادق(ع) میفرماید: رسيدگي به خويشان حساب روز قيامت را آسان كرده و از مرگ بد جلوگيري ميكند.
آبادي شهرها: امام صادق (ع) میفرماید: صله رحم و خوش رفتاري با همسايه شهرها را آباد ميكند.
قطع رحم
قطع رحم به معناي رسيدگي نكردن و محبت نداشتن نسبت به نزديكان است و امر بسيار ناپسندي به شمار ميرود بهطوري كه در روايات چنين آمده است: «اگر نزديكان شما ارتباط خود را با شما قطع كردند شما وصل كنيد زيرا گناه قاطع رحم بسيار وسيع است.» قطع رحم و ترك رسيدگي به خويشان و بستگان در اسلام سخت مورد نكوهش قرار گرفته است. خداوند تعالي كساني را كه از خويشاوندان خود بريده، با آنان قطع رابطه ميكنند، در سه جاي قرآن مورد لعن و نفرين قرار داده است. البته مواردي هم وجود دارد كه قطع رحم اجازه داده شده است: مواردي كه ارتباط فاميلي با انسان كافر و مشرك يا منافق موجب تاثيرپذيري انسان و افتادن به وادي خطرناك كفر و شرك ميگردد. مواردي كه رفت و آمد با فاميل آلوده و گنهكار موجب تاييد اعمال وي در ديد ديگران و جذب سايرين به وادي گناه ميشود.
