گفت‌وگو تنها راه نجات برجام

آرمان - خروج آمریکا از برجام، شرایط جدیدی پیش روی ایران و اتحادیه اروپا قرار داده و باعث شده است طرف‌های دیگر برجام با شرایط خاص سیاسی و اقتصادی مواجه شوند. از طرف دیگر تهدید آمریکا به اعمال تحریم‌های ثانویه، شرکت‌های اروپایی را در خصوص تداوم همکاری‌های خود با ایران دچار تردید ساخته است و حتی برخی از این شرکت‌ها تصمیم خود را نسبت به خروج از ایران اتخاذ کرده‌اند چرا که معمولا شرکت‌های اروپایی تابع منافع تجاری بوده و از دولت‌های خود پیروی محض ندارند. البته در چند روز اخیر شاهد یک وحدت نظر در میان سران اروپا بوده‌ایم اما با نگاهی دقیق‌تر متوجه می‌شویم در بدنه این دولت‌ها نیز تردید‌هایی پیرامون تداوم برجام وجود دارد. به عقیده برخی از مسئولان اروپایی مقاومت در برابر تحریم‌ها و فشارهای آمریکا برای کشورهای اروپایی هزینه‌ساز خواهد بود و از این رو اقتصاد بین‌المللی را تحت‌الشعاع قرار خواهد داد. از طرف دیگر عهدشکنی آمریکا و نادیده انگاشتن طرف‌های اروپایی باعث شده تا رهبران اروپا نسبت به ترامپ واکنش نشان داده و در مقام دفاع از جایگاه بین‌المللی خود ظاهر شوند. در همین راستا صدراعظم و رئیس‌جمهور فرانسه ضمن اعتراض به حرکت غیرمسئولانه ترامپ، بر پایبندی خود به برجام تاکید کرده و از ایران نیز درخواست کردند تا به تعهدات خود پایبند باشد. در چنین شرایطی آنچه که بیش از هر موضوع دیگر دارای اهمیت و ارزش بوده، انسجام و وحدت ملی است. منتقدان و مخالفان برجام باید این واقعیت را بپذیرند که هرگونه فرافکنی و تبلیغات رسانه‌ای علیه دولت و دستگاه دیپلماسی از طرف آنان در جهت اهداف دشمنان صهیونیست و سعودی بوده و بر خلاف مصالح ملی است. باید این واقعیت را پذیرفت که در مساله برجام، کشور ما با گزینه‌های محدودی مواجه است زیرا ساختار برجام به گونه‌ای تنظیم شده که در صورت نقض این معاهده، شکایت طرف‌های مورد بحث در نهایت باید در شورای امنیت مطرح شود که با وجود حق وتوی آمریکا به طور کلی این موضع بی‌اثر خواهد بود. بنا براین لازم است بر تداوم رایزنی‌ها با طرف‌های اروپایی تاکید داشت و مطالبات خود را از دیگر طرف‌های امضا کننده برجام پیگیری کنیم. ادامه برجام بدون آمریکا به‌آن معنی نیست که از مواضع خود عقب‌نشینی کرده‌ایم بلکه این پیام را برای جهانیان به همراه دارد که برخلاف رفتارها و مواضع دولت ترامپ و نقض آشکار معاهدات بین‌المللی توسط آنان، ایران با خردورزی و در چارچوب اصول دیپلماتیک با این موضوع برخورد خواهد کرد. با توجه به تاکید طرف‌های اروپایی بر تداوم برجام بدون آمریکا و با اشاره به رایزنی‌های وزرای ایران و کشورهای اروپایی در هفته جاری، باید منتظر بود تا در صحنه عمل رهبران اروپا نشان دهند تا چه میزان بر عهد و پیمان خود پایبند خواهند بود و تا آن زمان ایران باید با تمام ظرفیت دیپلماتیک با دیگر طرف‌های برجام همچون چین و روسیه به گفت‌وگو و رایزنی پرداخته و با هدف حفظ برنامه جامع اقدام مشترک از منافع برجامی خود دفاع کند.