برجام و تداوم بلاتکلیفی

آرمان - به نظر می‌رسد دیدارهای امانوئل مکرون، آنگلا مرکل و رایزنی سایر اعضای درتوافق با دونالد ترامپ نتیجه بخش خواهد بود و آمریکا در توافق باقی و در نهایت برجام حفظ خواهد شد. اما این ظاهر ماجراست. زیرا ممکن است با توجه به سیاست‌های گذشته دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا بازهم بخواهد همان موضع گذشته یعنی بی‌توجهی نسبت به برجام و بلاتکلیف گذاشتن توافق را در پیش بگیرد. بنابراین بلاتکلیفی و عدم اجرای کامل آن هیچ تفاوتی با ادامه تحریم‌ها و از زاویه‌ای دیگر هیچ تاثیری در شرایط ایران ندارد. همان‌طور که طی 6 ماه گذشته، آمریکا سیاست بی‌توجهی نسبت به برجام و بلاتکلیفی را در پیش گرفت، این بارهم در صورت ماندن آمریکا در برجام این سیاست تکرار خواهد شد. این در حالی است که معلق نگاه داشتن توافق و عدم بهره‌برداری ایران از آن، رفتاری غیر اصولی بوده و نباید ایران را از مواهب توافق محروم کرد. آمریکا طی ماه‌های اخیر، پس از معلق نگاه داشتن برجام اعلام کرد که اگر ایران با ما توافق کند، میلیاردها دلار به ایران خواهم داد. پس از اندکی مشخص شد که مقصود ترامپ از میلیاردها دلار پول به ایران همان مطالبات مالی تهران از واشنگتن است که ترامپ قصد داشت در صورت موافقت ایران به عنوان بها به تهران بپردازد. بنابراین ماندن یا خروج آمریکا در توافق تفاوتی در وضعیت برجام ندارد. به هر روی آمریکا در برجام خواهد ماند. زیرا بحران کره شمالی نیز مطرح است. کره شمالی با یک چرخش نسبت به آمریکا روی خوش نشان داده برای اینکه از تهدیدات هسته‌ای خود دست بردارد اما این مهم مستلزم یک توافق است. آمریکا قبلا در مورد کره شمالی همکاری خود را اعلام کرد اما پس از کمی، توافقش را با کره شمالی از بین برد و این کشور را محور شرارت خواند. بنابراین اگر این بار هم آمریکا بخواهد در برجام بماند اما به تعهداتش عمل نکند یا اگر با خروج از توافق، برجام را نقض کند، در واقع امضای آمریکا را در پای توافق‌های بین‌المللی بی‌اعتبار کرده است. در این صورت چگونه می‌خواهد با کره شمالی توافق کند و این موافقت‌نامه چه اعتباری خواهد داشت؟ بنابراین این موارد مسائلی است که آمریکا باید آن را در نظر بگیرد. در مقابل مسائل مورد مناقشه غرب با ایران هم مطرح است و تا زمانی که شرایط به همین شکل باشد، مناقشه وجود خواهد داشت. باید توجه داشت که در برخی لایه‌های سیاسی می‌توان رگه‌هایی از نوع نگاه دوران آقای احمدی‌نژاد را دید. رفتاری که به آسانی منجر به صدورشش قطعنامه ظالمانه شورای امنیت علیه کشور شد. اگر چه با دیپلماسی دقیق این قطعنامه‌ها لغو شد اما باید همان روحیه را داشت و در عین ثبات از همه امکانات و ظرفیت‌ها استفاده کرد. برای مثال ایران می‌تواند به آسانی به دلیل برتری که در منطقه دارد تعیین کننده جهت مذاکره‌ها باشد و امتیازهای خود را به دست آورد. دیپلماسی مستلزم گرفتن و دادن امتیاز است. زیرا ایران خود را در برخی از مسائل بحق می‌داند و در این زمینه‌ها باید با نهایت توان افکار جهانیان را روشن کرد. این طبیعی است که در عرصه بین الملل هر یک از طرفین می‌خواهد دیگری را به شکل دلخواه درآورد اما مهم این است که بر حق ایستادگی شود.