نقطه امیدی برای رفع اختلافات

هند و چین می‌دانند به‌دنبال چه هستند

پیش از دیدار روز جمعه که در شهر پکن انجام خواهد شد، هر دو کشور انتظارات خود از این ملاقات را اعلام کرده‌اند.لو کانگ سخنگوی وزارت امور خارجه چین گفت کشورش به‌دنبال آن است که پاسخ مثبت هند به تلاش‌های چین برای مقابله با چالش‌های تجاری به وجود آمده توسط دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا را که ممکن است به یک جنگ تجاری ختم شود، به دست آورد زیرا هند و چین دارای منافع، نگرانی‌ها و مواضع مشترک فراوان هستند. وی افزود: مودی و شی در دیدار خود آخرین تحولات جهانی را برای رسیدن به رشد با ثبات اقتصادی بررسی خواهند کرد و ما معتقدیم واکنش‌های مثبتی از این دیدار منتشر خواهد شد. بزرگ ترین چالشی که چین با آن روبه‌رو است تلاش‌های ترامپ برای کاهش کسری تجاری این کشور به ارزش 350‌میلیارد دلار با چین است. ترامپ سعی کرده از طریق وضع تعرفه‌های گمرکی سنگین برای واردات کالاهای چینی، این کسری تجاری را جبران کند. این اقدامات ترامپ می‌تواند به‌شدت بر اقتصاد چین تاثیر بگذارد. پکن سعی کرده است با انجام تمهیدات مشابه به این اقدامات آمریکا پاسخ دهد اما آنچه مشخص است در این جنگ به چین صدمه بیشتری می‌رسد زیرا این کشور در مقایسه با آمریکا، صادرکننده بزرگ تری محسوب می‌شود.مقامات چینی معمولا از اشاره مستقیم به آمریکا خودداری می‌کنند و از عبارت « یک‌جانبه گرایی ناخوشایند» در ارتباط با سیاست «اول آمریکا»ی ترامپ استفاده می‌کنند. سخنگوی وزارت امور خارجه چین در ارتباط با دیدار نخست‌وزیر هند و رئیس‌جمهور این کشور گفت: جهان اکنون با یک‌جانبه‌گرایی ناخوشایند و سیاست‌های محافظه‌کارانه در روند جهانی شدن روبه‌رو است. با توجه به این پیشینه، هند و چین موضوعات زیادی برای گفت‌و‌گو در اختیار دارند.

هند از این دیدار چه انتظاراتی دارد؟

در طول مدت تنش مرزی هند و چین در منطقه دوکلم در سال 2016، مقامات دو کشور تنها پس از دیدار مودی با شی در حاشیه گروه جی 20 در هامبورگ آلمان بود که از مواضع خود عقب‌نشینی کردند. این دیدار اگرچه کوتاه بود، اما نتیجه آن مهم تر از تمام نتایجی بود که مقامات هندی در دیدار با همتایان چینی خود در پکن به‌ست آورده بودند. پس از پایان این بحران، تحلیلگران هندی تصمیم گرفتند که ارتباط سیاسی دو کشور در بالاترین سطح باید جریان داشته باشد و همچنین مذاکرات و گفت‌و‌گو‌های رسمی باید در بدترین شرایط نیز میان هند و چین ادمه داشته باشد. برای ناظران چینی در هند، چین در طول دوره شی جین پینگ بیش از پیش به یک جامعه بسته تبدیل شده است. بنابراین یکی از انتظارات هند از نشست ووهان برقراری ارتباط راهبردی میان رهبران دو کشور است. اس جی شانکار معاون وزیر امور خارجه هند اخیرا در سخنان خود در سنگاپور خاطرنشان کرده بود که دو کشور بر این نکته اتفاق نظر دارند که یک نظام جدید جهانی هنوز ایجاد نشده است. «نظام جدید باید عادلانه تر باشد. ما به یک نظام جدید جهانی احتیاج داریم و زمینه‌های مشترک بسیار زیادی میان کشورها وجود دارد.» برای مودی موفقیت این نشست بسیار اهمیت دارد زیرا دو کشور می‌توانند در راستای اختلافات مرزی خود نیز قدم بردارند. هند و چین در طول چهار دهه گذشته‌، برای حل اختلافات مرزی مذاکره کرده‌اند اما تاکنون هیچ‌نتیجه‌ای به‌دست نیامده است. دهلی‌نو هیچ‌انتظاری برای تغییر روش‌های چین ندارد. هر چند چین از سال 2000 تا 2012 سعی می‌کرد هدف خود برای تبدیل‌شدن به یک قدرت جهانی را مخفی کند اما اکنون دیگر واهمه‌ای از مخفی کردن اهداف خود ندارد. هند در این احساسات با چین شریک است.

انتظارات تا چه میزان واقعی است؟

اهداف چین به شکل اجتناب پذیری با خواست‌های هند و فضای راهبردی این کشور در منطقه اقیانوس هند در تضاد است. مذاکره در خصوص اهداف دو کشور در منطقه بدون افزایش تنش از جمله دیگر اهداف دیدار مودی و شی جین پینگ است. چین خود در میان موجی از بی‌‌‌ثباتی گرفتار شده است. از یک طرف جنگ تجاری با آمریکا اقتصاد این کشور را تهدید می‌کند و از طرف دیگر مسائل پیرامون کره‌شمالی بسیار به این کشور نزدیک است. یانگ شیاوپینگ تحلیلگر چینی در کارنیج می‌نویسد: چین و هند در احساس محاصره شدن با یکدیگر تفاهم دارند اما منشا این تهدیدات متفاوت است و سطوح مختلفی از نگرانی را ایجاد می‌کند. هند محاصره شدن خود توسط چین را بسیار نگران‌کننده می‌داند درحالی که چین محاصره شدن خود از سوی آمریکا را بزرگ‌ترین خطر می‌داند و در مقابل آن با بردباری فراوان رفتار می‌کند. تحلیلگران هندی معتقدند دهلی‌نو نمی‌تواند امیدوار باشد که حوزه‌های انحصاری نفوذ خود در جنوب آسیا، هم در سطح قاره‌ای و هم دریایی را حفظ کند. همان‌طور که پکن نظاره گر تغییرات جهانی است، از کشورهای دیگر نیز انتظار دارد تا موقعیت جدید این کشور را در سیستم جهانی به رسمیت بشناسند. اما هند با این امر موافقت نخواهد کرد. اهداف واقعی چین در گزارش کاری اخیر این کشور در نوزدهمین نشست کنگره مشخص شد. در این گزارش آمده است: چین به حفظ حاکمیت ارضی خود مصمم است. این کشور سیستم‌ها، نهادها و ظرفیت‌های خود جهت تامین امنیت ملی را گسترش خواهد داد و قاطعانه از حاکمیت، امنیت و منافع توسعه‌ای خود محافظت خواهد کرد. این اهداف درست همان مواردی هستند که هند هم به‌دنبال آنهاست.