خیابانی به نام مصدق
آرمان - جایگاه و نقش افراد و شخصیتها صرفا با یادآوری و تقدیر معین نمیشود. انسانهای بزرگی چون دکترمحمد مصدق آنقدر نقش مهم و تاثیرگذاری در تاریخ داشتهاند که حتی اگر بزرگراه و میدان و خیابانی هم به نامشان نباشد باز هم دراذهان ماندگارند و فراموش نخواهند شد. ملی کردن صنعت نفت، کوتاه کردن دست انگلیسها از مهمترین ثروت ملی، اصلاح امور مالی و انجام اصلاحات گسترده که به نفع قشر کارگر و روستایی بود و بسیاری اقدامات شایسته و ماندگار دیگر از او چهره بینظیری میسازد که حتی بعد از گذر نیم قرن از فوت ایشان کسی نمیتواند از وی به بدی یاد کند. این واقعیت است و نمیتوان منکرش شد. حال اینکه بخواهیم به طرز شایستهای یادشان را گرامی بداریم یا نه چیزی به مقام دکتر مصدق اضافه یا کم نمیکند ولیکن یادآوری، تقدیر و قدردانی از این رجال نشان دهنده فهم و شخصیت ماست. در تبیین جایگاه شخصیتی و تاریخی این مرد بزرگ تا به حال اقدام شایانی صورت نگرفته و اتفاق اخیری که از سوی شورای شهر تهران رقم خورد و بنا شد تا نام خیابان نفت شمالی به نام مرحوم دکترمحمد مصدق تغییر یابد، در مقایسه با شأن و جایگاه ایشان کار کوچکی است و انتظارات را برآورده نمیکند. به نظر نگارنده بهتر بود اگر مسئولان قصد تقدیر و یادبود شایستهای در شأن مقام مصدق داشتند، خیابان مهمتر یا بزرگراه و میدانی را به نام دکترمصدق نامگذاری میکردند، نه خیابانی فرعی چون نفت شمالی. در مقام مقایسه حتی اگر بخواهیم جایگاه و نقش دکتر مصدق را در کنار آیتا... کاشانی قرار دهیم، میبینیم که سالهای سال است بزرگراهی به نام آیتا... کاشانی نامگذاری شده ولی بعد مدتها تازه مسئولان شهری به فکر نامگذاری خیابان کوچکی چون نفت شمالی به نام دکترمصدق افتادهاند. در تاریخ ایران مخصوصا دو قرن اخیر تنها امیرکبیر و دکترمصدق را میتوان شخصیتهایی دانست که صاحب مکتب هستند. به طور نمونه فردی مثل قوامالسلطنه در تاریخ وجود دارد که در غائله آذربایجان خدمت بزرگی به کشور کرد اما اشتباهات دیگر وی موجب شد تا کسی او را صاحب مکتب و جایگاه تاریخی نداند. قضاوت تاریخ نسبت به شخصیتها تعیین کنند اعتبار و جایگاه آنهاست. بنابرین اگر نام این افراد روی خیابانها و میادین باشد یا نباشد تغییری در واقعیت و نقش و تاثیرشان ایجاد نمیکند. ملی شدن صنعت نفت بزرگترین نشان و یادگار دکتر مصدق در تاریخ ملی ایران است و حال اینکه بخواهیم قدر این انسان بزرگ و تاثیرگذار را بدانیم یا نه به جایگاه تاریخی ایشان لطمهای وارد نمیشود. جامعه اگر میخواهد به نام او احترام بگذارد باید فراتر از نامگذاری یک خیابان کوچک کاری انجام دهد. آن هم خیابانی که خیلی از تهرانیها هم شاید به درستی ندانند کجاست و چگونه میتوان به آنجا رفت.
