جنگ سرد در هزاره سوم

آرمان - رونمایی از تسلیحات جدید فوق پیشرفته روسیه از دید کارشناسان واکنشی است در برابر راهبرد هسته‌ای و نظامی ترامپ که به رقابت تسلیحاتی در جهان دامن می‌زند. به گزارش ایرنا، «ولادیمیر پوتین» رئیس‌جمهوری روسیه دهم اسفندماه در سخنرانی سالانه خود در مجمع فدرال پارلمان این کشور متشکل از دومای روسیه و شورای فدراسیون از تسلیحات جدید این کشور رونمایی کرد؛ تسلیحاتی بسیار پیشرفته و مدرن که از دید تحلیلگران توانمندی نظامی روسیه را به صورت قابل توجهی ارتقا داده است.همزمان با پخش تصاویر و انیمیشن‌هایی از این تجهیزات، پوتین در این جلسه به تشریح توانمندی‌های تازه نظامی روسیه پرداخت و از موشک های بالدار، قاره پیما و زیردریایی فوق پیشرفته این کشور رونمایی کرد.پوتین درتشریح توانمندی های نظامی جدید روسیه گفت: موشک های قاره پیمای روسی از سد هر گونه سامانه پدافند موشکی عبور می‌کند و سامانه آمریکایی نیز در برابر آن ناتوان هستند. روسیه موشک بالدار جدیدی ساخته است که برد غیرمحدود دارد و با موفقیت آزمایش شده است. پوتین در بخش دیگری از سخنان خود گفت: روسیه زیردریایی جدیدی هم ساخته که قاره پیما است و می‌تواند با صدای بسیار کم در هر نقطه ای از جهان ماموریت خود را انجام داده و موشک های هسته‌ای یا غیرهسته ای به سوی دشمن پرتاب کند. بر‌اساس اظهارات رئیس‌جمهوری روسیه، تسلیحات جدید ارتش روسیه نسبت به سابق 3/7برابر افزایش یافته است؛ افزایش قابل توجهی که به گفته مقام های کرملین پاسخی روشن و قاطع به راهبرد نظامی و هسته‌ای آمریکا است که در یک سال اخیر به صورت محسوسی تغییر یافته است. رئیس‌جمهوری روسیه در حالی از تجهیزات هسته‌ای تازه این کشور رونمایی کرد که در جای جای سخنان خود از انگیزه‌های کشورش برای طراحی و ساخت این تسلیحات پیشرفته سخن گفت. پوتین در بخشی از سخنان خود در مجمع فدرال گفت: به آمریکا بارها اعلام کردیم که سامانه پدافند موشکی این کشور امنیت روسیه را تهدید می‌کند، اما واشنگتن به اقدامات یکجانبه روی آورد. رئیس‌جمهوری روسیه گفت: در سال 2010 قرارداد استارت 3 را با آمریکا امضا کردیم اما واشنگتن به توسعه تسلیحات راهبردی خود در سطح جهانی ادامه داد. از جمله در رومانی و لهستان اجزای سامانه پدافند موشکی خود را مستقر و در کره جنوبی و ژاپن نیز در حال ایجاد سپر موشکی است. همچنین اظهارات سخنگوی کرملین هم از انگیزه های روسیه از طراحی و ساخت چنین تجهیزات پیشرفته ای حکایت دارد. «دیمیتری پسکوف» گفت: سخنرانی رئیس‌جمهوری روسیه در مجلس فدرال، ماهیتی نظامی نداشت بلکه تنها معرفی انواع جدیدی از تسلیحات روسیه بود که تضمین کننده توازن قوای هسته‌ای در جهان است. وی افزود: این اقدام تنها واکنش روسیه به نقض توافق ضدموشک بالستیکی توسط آمریکا و ایجاد سامانه های دفاعی در سراسر دنیا بود که در عمل باعث می‌شد در آینده توازن راهبردی نیروهای اتمی برهم خورد و نیروهای راهبردی فدراسیون روسیه خنثی شوند. معرفی این تسلیحات توسط رئیس‌جمهوری روسیه علاوه بر ضمانت توازن قوا به نفع ثبات بین المللی نیز است. روس‌ها به واسطه آنچه « به هم خوردن توازن قوای نظامی» از سوی دولت آمریکا می‌دانند احساس ناامنی می‌کنند و برای رفع این حس عدم امنیت، خود به سوی گسترش تسلیحات حرکت می‌کنند. از زمان روی کار آمدن ترامپ در ژانویه 2017 تاکنون، سیاست خارجی و راهبرد امنیت ملی آمریکا دچار تغییرات جدی شده است. تازه ترین سند راهبرد امنیت ملی آمریکا که در اواخر آذرماه 1396 منتشر شد، علاوه بر تشریح رویکرد خصمانه ایالات متحده نسبت به ایران و کره شمالی، به صراحت از چین و روسیه به عنوان مهم‌ترین کانون‌های بروز تهدید علیه امنیت ملی آمریکا نام برده است. این رویکرد غیردوستانه دولت ترامپ به روسیه، در راهبرد جدید هسته‌ای پنتاگون هم بازتاب یافته است. تمرکز اصلی آمریکا در این سند بر رقابت با روسیه متمرکز است. در راهبرد جدید هسته‌ای آمریکا که در سیزدهم بهمن امسال تحت عنوان «بررسی وضعیت هسته‌ای» انتشار یافت آمده است که برای مقابله با روسیه زرادخانه اتمی آمریکا، با تولید بمب‌های هسته‌ای کوچکتر، مورد نوسازی و بازسازی قرار خواهد گرفت. در این گزارش قدرت تخریبی کمتر ولی بازدارندگی بیشتر بمب های کوچکتر، برای آمریکا کارآمدتر دانسته شده است. بر‌اساس راهبرد تازه 6/4 درصد از بودجه دفاعی آمریکا صرف تسلیحات هسته‌ای می‌شود. این در حالی است که طی پنجاه سال گذشته فعالیت پنتاگون تنها 2 یا 3 درصد از کل بودجه مصروف تسلیحات هسته‌ای شده و این به معنای دوبرابر شدن سهم جنگ افزارهای هسته‌ای در بودجه 699میلیارد و 600 میلیون دلاری برای سال 2018میلادی است. در همین چارچوب رئیس‌جمهوری آمریکا در روزهای پایانی سال گذشته به وزارت انرژی آمریکا دستور داد تا ظرف 6 ماه آینده برای انجام یک آزمایش هسته‌ای جدید آماده باشد. او همچنین فرمان برنامه ای 1/2تریلیون دلاری برای نوسازی و تحول مجموعه صنایع تسلیحات اتمی آمریکا را به امضا رساند. رئیس‌جمهوری آمریکا همچنین بارها پیمان منع گسترش تسلیحات اتمی میان آمریکا و روسیه را «توافقی بد» خوانده است. این در حالی است که ترامپ از همان نخستین ماه های ورود خود به کاخ سفید هم از لزوم گسترش زرادخانه اتمی آمریکا سخن می‌گفت و در مورد ظرفیت های «مغفول مانده» هسته‌ای کشورش با حسرت سخن می‌گفت. بر‌اساس راهبرد هسته‌ای جدید، دولت ترامپ، بر خلاف استراتژی دولت های پیشین آمریکا از زمان جنگ سرد تاکنون رفتار خواهد کرد؛ دولت هایی که جلوگیری از پراکنده شدن فناوری های نوین اتمی در عرصه نظامی در سراسر جهان را در دستور کار خود قرار داده بودند. به نظر می‌رسد ترامپ پس از حدود بیست و شش سال از فروپاشی نظم دوقطبی و پایان جنگ سرد، یک بار دیگر پیشگام آغاز رقابت تسلیحاتی و اتمی در سطح جهان شده است. در حالی واشنگتن توافق با روسیه بر سر تحدید تجهیزات زرادخانه اتمی را توافقی بد می‌خواند و برخلاف تعهدات بین المللی خود اقدام به گسترش فعالیت های نظامی هسته‌ای خود کرده و به رقابت تسلیحاتی دامن می‌زند که از روسیه به خاطر رونمایی از تجهیزات اتمی پیشرفته به شدت انتقاد می‌کند. «سارا ساندرز» سخنگوی کاخ‌سفید «اقدامات روسیه» را نقض توافق‌های بین‌المللی برای کنترل تسلیحات در جهان خواند. او پروژه‌های تسلیحاتی جدید مسکو را نقض مستقیم تعهداتی خواند که روسیه در گذشته بر عهده گرفته است.به گفته سندرز، رئیس‌جمهوری آمریکا، تهدیدی را که متوجه ایالات متحده و متحدانش است می‌فهمد و مصمم است که صلح را از طریق توانمندی حفظ کند. او یادآور شد که ظرفیت دفاعی آمریکا مانند گذشته غلبه‌ناپذیر است و رئیس‌جمهوری آمریکا اطمینان حاصل خواهد کرد که در حوزه اتمی نیز غلبه‌ناپذیر بماند.رویکرد ترامپ به کنشگری در عرصه بین المللی و ارتباط با دیگر بازیگران نظام بین الملل، رویکردی از بالا به پایین و به مثابه یک هژمون است؛ نگاهی که بسیاری از کشورها آن را نمی پذیرند و در مقام تقابل با دولت سلطه جوی آمریکا بر می‌خیزند.