مؤلفه‌های گفت‌وگوی ملی

آرمان - گفت‌وگو تنها راه رسیدن به حقایق، انسجام و حدت ملی است و با جدال و منازعه مساله‌ای حل نخواهد شد. گفت‌وگو‌های ملی دو مرحله دارد که در مرحله نخست باید گفت‌وگو‌ها میان نخبگان جامعه خارج از حکومت و دولت برای بحث و بررسی مسائل مهم جامعه صورت گیرد. در این راستا باید روش‌های مختلفی که دانشمندان، محققان و متفکران برای اصلاح امور جامعه ارائه می‌دهند نیز مورد طرح و بررسی قرار گیرد. در مرحله دوم این رویه باید به سطوح دیگر هم تسری یابد تا نزاع و اختلاف از بین برود. رقابت‌های سیاسی به شرطی که به کیان جامعه آسیب نزده و مایه اختلاف و تشتت در جامعه نشود امری پسندیده و مطلوب است، گرچه نباید از یاد برد که رقابت‌ها باید مبتنی بر گفت‌وگو‌های سالم و استدلال باشد چون این گونه گفت‌وگو مفید و مؤثر واقع خواهد بود. بسیاری مطرح می‌کنند که باید شرایط گفت‌وگو و مذاکره در جامعه مهیا باشد تا این بحث به سر انجام لازم برسد. در این باره باید اذعان داشت؛ در حال حاضر شاهدیم که این فضا تا حدی موجود است و همین امر موجب شده تا بحث گفت‌وگوهای ملی پیش آید. شاید تا چند سال قبل بدین مساله پرداخته نمی‌شد اما وضع موجود در جامعه شرایطی را به وجود آورده که لزوم این گفت‌وگوها احساس می‌شود. اگر این شرایط نیز وجود نداشته باشد باید فتح بابی صورت گیرد تا تابوی این مساله شکسته شود. گفت‌وگوهای ملی زمینه‌ راه برای گشایش راه‌های دیگر فراهم خواهد آورد تا در حوزه‌‌های فرهنگی و اجتماعی نیز شاهد آشتی ملی باشیم. این مساله موجب می‌شود که دست اندرکاران حکومت صدای مردم و نخبگان را نه از سر عناد و دشمنی بلکه از در صداقت و خیر خواهی بشنوند. برخی مطرح می‌کنند که مساله اصلی گفت‌وگوی میان جامعه و حاکمیت است، اما باید این امراز همین مرحله یعنی گفت‌وگو میان جریانات سیاسی آغاز شود و سپس بدان مسائل پرداخته شود. اگر یکدفعه و بدون مقدمه به مساله اختلافات در جامعه ورود شود ممکن است واکنش‌هایی صورت گیرد که کل گفت‌وگوها تحت الشعاع برود. عقلا، خردمندان باید این طرح را باز کرده و ادامه دهند چون در این گفت‌وگوها عیب‌های مدیریتی کشور معلوم می‌شود و نقدهایی که اظهار می‌شود منجر به کارآمدی هرچه بیشتر خواهد شد. نتیجه‌ای که حاصل می‌شود این است که همه متوجه اهمیت و جدیت موضوع می‌شوند و دیگر نمی‌توان آن را نادیده گرفت. میداندار این گفت‌وگوها باید نخبگان، احزاب سیاسی و معتمدین مردم باشند. اگر کسانی که این مباحث را مدیریت می‌کنند تمام جوانب را در نظر بگیرند و از به‌کار بردن کلمات تند، خشن و بحث برانگیز پرهیز کرده و آرام آرام پیش بروند نیت خالصانه و صادقانه آنها پذیرفته خواهد شد. اساسا این گفت‌وگو‌ها می‌خواهد کمک کند تا امور به نحو بهتری پیش برود. برای کمک نیز باید با زبان خیرخواهی وارد شد و الا کسی با زبان جنگ برای کمک نمی‌رود. بنابراین نحوه ورود در این گفت‌وگوها در عرصه سیاسی، اجتماعی بسیار مهم است که متولیان امور اطمینان یابند این گفت‌وگوها بیشتر جنبه خیرخواهی برای منافع ملی دارد. در صورت تحقق چنین امری موضع مخالف اتخاذ نخواهد شد.