زنگ تنفسی برای مخاطب

دلیل اقبال فیلم‌های کمدی

نویسنده فیلم سینمایی «پاداش سکوت»، دلیل عمده استقبال مردم از فیلم‌های کمدی را، فارغ شدن آنان برای لحظه‌ای از دغدغه‌های زندگی و نیز مشکلات اجتماعی مانند آلودگی هوا عنوان کرد.فرهاد توحیدی می‌گوید: فیلم‌های کمدی علاوه بر سرگرم‌سازی، ناهنجاری‌های اجتماعی و دغدغه‌های زندگی را به شکل طنز مورد نقد قرار داده، و از این‌روست که تماشاگر از چنین آثاری استقبال می‌کند.وی ادامه می‌دهد: این روزها حال مردم زیاد خوب نیست، مشکلات زندگی و آلودگی هوا دغدغه‌های بسیاری را برای عموم جامعه به‌وجود آورده، از این‌رو تماشای فیلم‌های سینمایی کمدی می‌تواند باعث فراموش شدن این دغدغه‌ها برای ساعاتی از زندگی شود.این مدرس سینما با بیان اینکه وظیفه و رسالت اصلی سینما سرگرمی است، اظهارداشت: البته سرگرمی باید همراه با آموزش باشد، یک فیلم کمدی می‌تواند علاوه بر اینکه منجر به خندان مردم شود، راه‌های مقابله با بحران‌های زندگی را نیز به مخاطبان نشان دهد.نویسنده فیلم سینمایی «امکان مینا» با بیان اینکه سینمای کمدی ارتباط وسیعی با عنصر مفرح بخشی و سرگرم‌کنندگی سینما دارد، تصریح می‌کند: سینما باید بتواند اوقات خوشی را برای تماشاگر ایجاد کند، اوقات خوش صرفا به معنای این نیست که تماشاگر را بخنداند بلکه می‌تواند تماشاگر را احساساتی کند و حتی بگریاند یا بترساند.وی می‌گوید: در واقع سینما باید تجربه‌ای تازه و بدیع در اختیار مخاطب قرار دهد، خنداندن هم تجربه‌ای است که سینما از طریق ژانر کمدی به مخاطب هدیه می‌دهد.توحیدی خاطرنشان می‌کند: استقبال مردم از سینمای کمدی می‌تواند یک پیام مشخص داشته باشد و آن اینکه مردم از فیلم‌هایی با مضامین تلخ و ناامیدکننده خسته شده‌اند و نیاز به شادی دارند.نویسنده فیلم «پرونده هاوانا» با تاکید بر اینکه در واقع فیلم کمدی نیاز جامعه است و سینما باید با تولید آثار فاخر به نیاز جامعه پاسخ بگوید، می‌افزاید: در واقع فیلم‌های کمدی نوعی عقده‌گشایی برای مخاطبان بوده و ناهنجاری‌های اجتماعی و زندگی را با ژانر کمدی و ظنزگونه مورد حمله قرار می‌دهد که برای تماشاگران جذاب است.توحیدی با بیان اینکه فیلم‌های کمدی به‌نوعی روابط ناهنجار در جامعه را مورد نقد قرار می‌دهند، تصریح می‌کند: وقتی تماشاگر نقد را در این فیلم‌ها می‌بیند، احساس سبکی می‌کند، درحالی که وقتی نقد در فیلم‌های جدی و اجتماعی دیده می‌شود، واکنش‌های بسیاری از سوی نهادها و افراد مختلف انجام می‌گیرد.

کمک به رونق سینما

دیگر منتقد و مدرس سینما نیز می‌گوید:افزایش ساخت فیلم‌های کمدی مفید و اثرگذار به رونق هنر صنعت - سینما کمک می‌کند و به نیاز جدی مخاطبان برای سرگرم شدن، پاسخی درست می‌دهد.عزیزا... حاجی مشهدی معتقد است، فیلم‌های شاد و کمدی از بدو پیدایش هنر - صنعت سینما، مورد توجه و اقبال مخاطبان بوده است.وی ادامه می‌دهد: فیلم‌های طنز در مقایسه با سایر فیلم‌های سینمایی دارای مضامین و درونمایه‌هایی جدی در حوزه مسایل اجتماعی، خانوادگی، اخلاقی، جنگ و دفاع مقدس و نظایر آنها بیشتر مورد اقبال تماشاگران به‌ویژه مخاطبان معمولی سینما واقع می‌شود و علت آن ریشه در شرایط اجتماعی و اقتصادی جامعه امروز دارد.این منتقد و نویسنده پیشکسوت سینما می‌افزاید: افزایش روزافزون مجموعه فشارهای اقتصادی و دشواری‌های مربوط به تامین حداقل رفاه وآسایش یک خانواده کم شمار، موجب شده تا مخاطبان سینما، به‌گونه کمدی توجه افزون‌تری نشان دهند.حاجی مشهدی با بیان اینکه مخاطبان با حضور در سالن سینما می‌توانند ساعت‌ها و دقایقی از فشارها و تنگناهای اقتصادی، کمبودها و دشواری‌های معمول زندگی خود فاصله بگیرند، اضافه می‌کند: آنها می‌توانند ساعاتی در دنیای شاد، پر شوخ و شنگ پرده جادویی سینما خود را گم کنند، همین تجربه شیرین و البته بسیار کوتاه و زودگذر، برای بسیاری از مخاطبان سینما اصلی‌ترین دلیل توجه و علاقه بیشتر به فیلم‌هایی با مضمون شاد است.وی می‌گوید: برای تولید‌کنندگان اینگونه از فیلم‌ها نیز فروش چشمگیر و بازگشت سرمایه انگیزه مناسب و معقولی برای توجه به تولید آثار کمدی است، به‌ویژه که برخی تهیه‌کنندگان با هوش و تا حدودی فرصت طلب، به‌خوبی دریافته‌اند که مخاطبان سینما، از تکراری‌بودن برخی مضمون‌ها و به‌ویژه از تلخی برخی داستان‌های واقع نمای اجتماعی که یادآور تنگناها، مشکلات و گرفتاری‌های روزمره زندگی‌شان باشد، گریزان بوده و رویگردان و خسته به‌نظر می‌رسند و به همین دلیل در جست‌وجوی زنگ تنفسی برای رهایی هر چند موقتی از تلخی‌های زندگی هستند.وی تصریح می‌کند: این نوع نگرش زمینه مناسب و بهترین بهانه برای کسانی شده که جدا از واجد شرایط بودن، به ساخت فیلم‌های شادی‌آورعلاقه نشان داده و در مقام ادعا نیز، خیال شادکردن روحیه مخاطبان خود را در سر بپرورانند.این نویسنده و منتقد سینما می‌افزاید: تولید فیلم‌های شادی‌آور، اگر با نگاهی درست و سنجیده همراه شود، بی‌‌‌تردید بار دیگر خاطره خوش فیلم‌های شاخص شادی‌آور مانند «اجاره نشین‌ها»، «لیلی با من است»، «مارمولک»، «روز باشکوه»، «مجسمه»، «مرد عوضی»، «قاعده بازی» و برخی دیگر نمونه‌های موجه و قابل اعتنا دو - سه دهه سینمای ایران تکرار خواهد شد که هم می‌تواند از طریق فروش چشمگیر به رونق چرخه اقتصادی هنر صنعت سینما منجر شود و هم به نیاز جدی مخاطبان وسینما دوستان پاسخی درست داده شود.

نیاز مخاطبان به شادی

نویسنده و منتقد سینما نیز در مورد دلایل استقبال مردم از فیلم‌های طنز می‌گوید: دلیل استقبال از فیلم‌های سینمایی کمدی این است که این آثار نیاز مردم را برای پر کردن اوقات فراغت و شادی برآورده می‌کنند.منوچهر اکبرلو می‌افزاید: فیلم‌های سینمایی کمدی در مقایسه با سایر فیلم‌ها با مضامین مختلف که بر پرده سینماها در حال اکران هستند، فروش قابل توجهی دارند و این به آن دلیل است که بسیاری از مردم برای پر کردن اوقات فراغت به سینما می‌روند و ترجیح می‌دهند که در سینما اوقات مفرحی داشته باشند و معمولا فیلم‌های کمدی این توقع را برآورده می‌کنند.وی اظهار می‌دارد: فیلم‌هایی که با مسائل اجتماعی ساخته می‌شوند و یک معضل اجتماعی را نقد می‌کنند، بیشتر موضوع محور هستند و نویسنده و کارگردان به جذاب‌بودن اثر کمتر توجه می‌کند، به همین دلیل این فیلم‌ها دارای مخاطبان خاصی است و عموم مردم آنها را برای تماشا نمی‌پسندند.این نویسنده و منتقد سینما با بیان اینکه فیلم‌های کمدی همواره در همه جای دنیا استقبال بیشتری را شاهد هستند، اضافه می‌کند: فضای عمومی جامعه نیز در میزان استقبال از فیلم‌ها موثر است، به این معنا که فضای پر از اضطراب در کشور، تمایل تماشاگر به دیدن فیلم‌های جدی را از بین می‌برد.اکبرلو ادامه می‌دهد: بحث‌های اجتماعی، اقتصادی و مسائلی مانند صحبت درباره آلودگی هوا و مساله زلزله همگی سبب می‌شود که جامعه دچار بی‌‌‌ثباتی، ناآرامی و اضطراب شود، در این میان اگر کسی تمایل داشته باشد به سینما برود،طبیعی است فیلم کمدی را انتخاب می‌کند تا به او کمک کند کمی از فشارهای ذهنی و دغدغه‌های او بکاهد.وی می‌گوید: فیلم‌های سینمایی کمدی خواسته مردم را برای داشتن اوقات مفرح و به دور از فشار ذهنی و دغدغه‌های دیگر زندگی برآورده می‌کنند.اکبرلو با بیان اینکه ممکن است برخی فیلم‌های کمدی دارای محتوای جذاب و مطلوبی نباشد، تصریح می‌کند: برای تماشاگران، مفرح‌بودن فیلم بیشتر مهم است تا ساعاتی که در سالن سینما هستند، به خنده بیفتند.این نویسنده و منتقد سینما با بیان اینکه سینما در طول تاریخ به نیاز مخاطب توجه نشان داده است، معتقد است: از سوی دیگر بسیاری از کارگردان‌ها معتقدند در کشور با توجه به مشکلات اقتصادی و اجتماعی که وجود دارد، مردم بیش‌ازپیش به دیدن فیلم‌های کمدی علاقه‌مندند تا در همان زمان دو ساعت حضور در سالن سینما فارغ از همه‌چیز شاد باشند و طبعا وقتی مردم به دیدن فیلمی اقبال نشان دهند، وجه سودآوری هم دارد.