سانحه هوایی و جعبه سیاه
آرمان - در اکثر سوانح هوایی بیان علت یا عوامل حادثه در ساعات اولیه مشکل و حتی غیر ممکن است. حادثه روز گذشته هواپیمای ۷۲ ATR نیز از این قائده مستثنی نیست. هواپیماهای ۷۲ ATR از نوع هواپیماهای دو موتوره توربوپراپ کوتاهبرد منطقهای است که برای سفرهای منطقهای و کوتاه مدت استفاده میشوند و برای سفرهایی با مسافتهای طولانی بهکار نمیرود و تا صد مسافر را میتواند جابهجا کند. اینهواپیما توسط شرکت هواپیماسازی فرانسوی-ایتالیایی ATR تولید میشود. ۷۲ ATR نوع تکامل یافته 42 ATR است که از سال ۱۹۸۹ تولیدش آغاز شد. این شرکت تابهحال بیش از ۱۵۰۰ هواپیما فروخته و بیش از ۲۰۰ اپراتور در بیش از ۱۰۰ کشور دنیا دارد. این نوع هواپیما تا پیش از حادثه روز یکشنبه، ۱۶ بار دچار حادثه هوایی شده است که آخرین آن در فوریه ۲۰۱۵ اتفاق افتاد. درحال حاضر هرگونه اظهار نظر درخصوص علت این حادثه کارشناسانه نیست و باید همچون دیگر موارد مشابه جعبه سیاه هواپیما مورد بررسی قرار گیرد تا آخرین وضعیت هواپیما قبل از سانحه مشخص شود. اما مطلبی که میتوان درخصوص این حادثه بیان کرد این است که به طور قطع هواپیما قبل از پرواز هیچ مشکل فنی نداشته است. بایدگفت دستورالعمل سرویس و نگهداری فنی هواپیماها تقریبا در تمامی کشورها بر اساس قوانین سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری (ICAO) که با همکاری کشورهای عضو تهیه و تصویب گردیده و اجرا میشود و این قوانین را اکثر کشورها در پرواز شرکتهای هوایی خود مورد توجه قرار میدهند که جمهوری اسلامی ایران نیز یکی از آن کشورهاست. همه خلبانان قبل از پرواز سیستمهای فنی هواپیما را بررسی و در صورت مشاهده کوچکترین مشکل فنی از انجام پرواز خودداری میکنند. با این وجود میتوان احتمال داد یکی از دلایل وقوع این سانحه ایجاد مشکلاتی در سیستم ناوبری هواپیما بوده که موجب شده خلبان اطلاعات دقیقی از موقعیت هواپیما دریافت نکند. خلبانان لوازم ناوبري مختلفي در اختيار دارند که براي بلند شدن، پرواز و به زمين نشستن بيخطر به آنها کمک ميکند. يکي ازمهمترين اين لوازم و دستگاهها که به خلبان ياري ميدهد، دستگاههاي مراقبت پرواز و تردد در مسيرهاي هوايي است که در تمام دنيا فعال هستند. بيشتر واحدهاي مراقبت پرواز براي اطمينان از پرواز هواپيماها در مسيرهاي مشخص خود حرکت ميکنند که آن مسیرها صفحه نمايش رادارها تعریف شده است. هواپيماها نيز مجهز به گيرنده رادار خاصی هستند که Transponder ناميده ميشود. اين گيرندهها سيگنال رادار را از مرکز کنترل دريافت کرده و فورا به آن پاسخ ميدهد. وقتي اين سيگنال به زمين ميرسد، موقعيت هواپيما را بر روي صفحه نمايش رادار نشان ميدهد. در صورت بروز هرگونه اشکال در این سیستم یا هرگونه اختلال در سیگنالها ممکن است حادثهای دلخراش رقم بخورد. در پایان باید بر این مساله تاکید داشت تا بررسی جعبه سیاه هواپیما، هرگونه اظهار نظر در حد احتمالات بوده و غیر علمی است.
