فعالیت خارج از ماموریت، ممنوع!

مدیریت شهری تعاریف مختلفی را در کشورهای مختلف می‌تواند داشته باشد. کشورهای توسعه نیافته بر این باورند که هرچه میزان استانداردسازی بزرگراه‌ها و خدمات شهری مناسب‌تر باشد، مدیریت فوق یک مدیریت پویا و بی‌نقص است، اما در مقابل سران کشورهای توسعه یافته بر این باورند که نحوه اداره شهرها در کشور نیز همواره بایدبه‌عنوان یک اصل اساسی مورد توجه قرار گیرد. در کشور در ماده ۵۵ وظایف شهرداری در قالب ایجاد خیابان‌ها و کوچه‌ها و میدان‌ها، تنظیف و نگاهداری و تسطیح معابر و انهار عمومی و مجاری آب و فاضلاب، جلوگیری از سد معابری عمومی و اشغال پیاده‌روها تاکید شده است. همچنین در تبصره دو این ماده احداث تاسیسات تولید و توزیع برق و تعیین نرخ آن در شهرها تا موقعی که وزارت آب و برق نیروی آن را تامین نکرده است با موافقت قبلی وزارت آب و برق به‌عهده شهرداری است. درضمن در تبصره سه هم موسسات خیریه که تامین آب شهرها را قبل از تصویب این قانون به‌عهده داشته‌اند و عملیات آنها مورد تایید شهرداری محل و وزارت کشور باشد، می‌توانند کماکان به کار خود ادامه دهند. در تبصره چهار هم شهرداری مکلف است محل‌های مخصوصی برای تخلیه زباله، نخاله، فضولات ساختمانی، مواد رسوبی فاضلاب‌ها و نظایر آنها تعیین و ضمن انتشار آگهی به اطلاع عموم برساند. محل‌های تخلیه زباله باید خارج از محدوده شهر تعیین شود و محل تاسیس کارخانجات تبدیل زباله به کود به تشخیص شهرداری است. با توجه به قوانین اعمال شده و گسترش خدمات‌رسانی در مدیریت شهری باید گفت که در برخی از حوزه‌ها فعالیت مدیریت شهری چندان موثر نبوده است. برای مثال با بررسی عملکرد مدیریت بحران در 12 سال گذشته باید گفت که این نهاد شهرداری اقدام مناسبی انجام نداد. باید توجه داشت که بر اساس گزارشات اعضای شورای شهر تهران بودجه مدیریت شهری این کلانشهر روند کاهشی داشته است.

حذف فعالیت‌های خارج از ماموریت شهرداری

شهردار تهران با بیان اینکه شهرداری تهران وارد فعالیت‌های خارج از ماموریت ذاتی خود در حوزه‌های فرهنگی و اجتماعی شده بود، گفت این فعالیت‌ها به تدریج حذف می‌شود. محمد علی نجفی با اشاره به فعالیت‌های شهرداری تهران در حوزه فرهنگی و هنری افزود: اقدامات شهرداری تهران موازی کاری با وزارت ارشاد نیست و در چارچوب وظایف مدیریت شهری است. او ادامه داد: البته در گذشته شهرداری وارد فعالیت‌هایی شده بود که جزو ماموریت‌های اصلی شهرداری تهران نبود. سیاست شهرداری جدید چه در حوزه اقدامات فرهنگی و اجتماعی و چه در دیگر حوزه‌ها، این است که روی ماموریت‌های اصلی شهرداری متمرکز شویم. شهردار تهران با تاکید بر اینکه شهرداری باید روی مطالبات اصلی مردم شهر تمرکز داشته باشد، اضافه کرد: برخی فعالیت‌های حاشیه‌ای شهرداری به تدریج اندک شده و در نهایت کنار گذاشته می‌شود. شهردار تهران درباره آن بخش از فعالیت‌ها که به مرور حذف می‌شود، خاطرنشان کرد: به‌دلیل احتمال بروز برخی سوءتفاهم‌ها در حال حاضر این اقدامات را ذکر نمی‌کنیم. بارها گفته شده که چه در رابطه با تنظیم بودجه سال ۹۷ و چه در تنظیم فعالیت‌های سال ۹۷ اولویت ما به اقدامات اصلی و ماموریت‌های ذاتی شهرداری اختصاص می‌یابد. در این راستا ماموریت‌هایی که خیلی ضرورتی به انجام آن از سوی شهرداری نیست به تدریج حذف می‌شود. به گزارش مهر، نجفی گفت: حذف فعالیت‌های خارج از ماموریت شهرداری چیزی نیست که به یکباره انجام شود، زیرا خواه یا ناخواه شهرداری در دوره‌های گذشته عهده‌دار وظایف دستگاه‌های دیگر شده است و اگر بخواهیم به ناگهان کنار بکشیم، ممکن است خلأ در ارائه خدمات به مردم ایجاد شود.

رویکرد جدید در مدیریت شهری

یک عضو شورای شهر تهران درباره حذف فعالیت‌های خارج از وظایف مدیریت شهری به خبرنگار«آرمان» می‌گوید: هرگونه وظایف شهردار را ماده 55 قانون شهرداری تعیین کرده است. در سال‌های اخیر مداخلات شهرداری در اموری بوده که اساسا ارتباطی با وظایف قانونی شهرداری نداشته است و برای آن دسته از امور در دولت و نهادهای مدنی، مذهبی و فرهنگی وظایفی تعریف شده است. حسن رسولی می‌افزاید: در طول تاریخ افراد به شکل خودجوش، خیرخواهانه و مبتنی بر باورهای مذهبی به انجام امور مذهبی پرداخته‌اند. این در حالی است که شهرداری در دوره گذشته به این مقوله ورود پیدا کرده است. این در حالی است که هیات‌های عزاداری از چندین قرن قبل توسط مسلمانان به شکل خودجوش و با تکیه بر سازمان‌های مذهبی همچون هیات امناهای مساجد، تکایا، حسینیه‌ها و سایر نهادهای مذهبی و فرهنگی امورات می‌گذرانند. به‌گفته او هدف مدیریت شهری متوقف کردن رویکردهای مداخله گرایانه شهرداری در این گونه امور است. برای مثال در سال‌های گذشته در ایام ماه محرم و دهه اول محرم شهرداری بر اساس تصمیمات اتخاذ شده از سوی شورای شهر نمایشگاه عطر سیب را برگزار کرده و هدف از این اقدام اهدای یارانه به هیات‌های مذهبی برای تامین وسایل مربوط به برگزاری مراسم دهه اول محرم و ایام عزاداری محرم بوده است. این عضو شورای شهر تهران می‌افزاید: این گونه اقدامات از قدیم الایام از سوی مردم به نحو احسن انجام می‌شد. در این شرایط ورود شهرداری بر این نوع ماموریت‌هایی که در بین مردم عمل‌کنندگان مطمئن‌تر و تواناتری وجود دارد، همچنین شهرداری یک نهاد بدهکار بوده و این ابر سازمان از حیث منابع مالی با چالش‌های جدی روبه‌رو است. به‌گفته رسولی هم‌اکنون بسیاری از پیمانکاران و افراد طرف قرار داد شهرداری امروز طلب‌های چندین‌هزار‌میلیارد تومانی از شهرداری دارند. در این شرایط زندگی اغلب پیمانکاران طرف قرار داد با شهرداری به‌دلیل عجز این نهاد در پرداخت بدهی در سال‌های اخیر با چالش روبه‌رو شده است. این عضو شورای شهر تهران می‌افزاید: تمامی تصمیم‌گیران اصلاح‌طلب در شورای شهر تهران اهل رفت‌و‌آمد به مسجد و هیات هستند، اما باید دانست که در سال‌های اخیر در این نوع مداخلات سوءاستفاده‌هایی بروز کرده است. به‌گفته او از سوی دیگر اهدای خدمات دولتی به هیات‌های مذهبی این نهاد را بی‌محتوا کرده و علاوه بر این هزینه‌هایی که باید صرف پرداخت بدهی‌ها و تامین منابع مالی در انجام ماموریت‌های اولویت نخست همچون پرداخت بدهی‌ها شود، صرف این گونه امور شده که عمدتا جنبه تبلیغاتی داشته است. رسولی می‌افزاید: در مدیریت شهری جدید اعضای شورای شهر و شهرداری تهران در حوزه فرهنگی رویکردی به غیراز مناسکی و شکلی دارد، چون امروز کلانشهر تهران از کیفیت اندک زندگی برخوردار است و آسیب‌های عدیده اجتماعی همچون وجود کودکان کار، معتادان، زنان آسیب‌پذیر، آلودگی و ... کیفیت زندگی در این شهر را تنزل داده است. بنابراین در بودجه سال 97 و در برنامه پنج‌ساله سوم شهرداری تغییرات اساسی در روش و سبک و سیاق مدیریت شهری لحاظ می‌شود.