مدیریت کارآمد در شهرداری تهران

آرمان - مدیریت شهری و شهرداری با مدیریت‌های سطحی و متعارف جامعه بسیار متفاوت است. شجاعت، جسارت، تصمیم سازی در شرایط بحرانی و نوآوری از نکاتی است که باید به صورت جدی در مجموعه مدیریت شهری جاری و ساری باشد. از سوی دیگر حتی اگر منابع هم وجود داشته باشد با دنبال کردن مدیریت شهری در قالب اتوکشیده و اداری کمتر می‌توان شاهد و ناظر امکان تغییر و تحول در سطح شهر بود. یکی از نکاتی که در 4 دهه گذشته پاشنه آشیل مدیریت شهری در کل کشور بوده این است که چون ساده‌ترین منابع درآمدی را مدنظر قرار داده‌ایم، از سویی با فروش هوای شهرها و تراکم ظلمی جبران ناپذیر را نسبت به آیندگان مرتکب شدیم و از سوی دیگر برای شهرها انباشت مطالبات و افزایش تصاعدی هزینه‌ها را به‌وجود آوردیم. امروز با پروانه‌ای که به یک برج می‌دهیم، به قیمت امروز هزینه ساخت و سهم شهر را دریافت می‌کنیم در حالی که باید خدمات را به قیمت 50 سال آینده در نظر گرفت و به آن مجموعه عرضه کرد. بدین جهت اگر در طول 3 دهه گذشته نگاه کنیم روزبه‌روز حجم منابع جاری شهر افزایش و منابع عمرانی آن کاهش پیدا کرده است. باید دانست که منابع سرشار و گسترده‌ای در شهر وجود دارد و بدون اتکا به صدور حتی یک پروانه، می‌توان شهر را به صورت ایده‌آل و مطلوب اداره کرد. نکته دیگر بحث مدرن سازی تشکیلات و مدیریت‌هاست و شاهدیم که در جهان و در بخش‌های خدماتی مدیریت شهری، چه تحول اساسی و استراتژیکی اتفاق افتاده است. در این راستا اگر زباله تا دیروز وبال شهرها بوده، امروز به عنوان طلای کثیف شناخته و محل درآمدزایی به حساب می‌آید. کشوری مثل اتریش که در طی 3 دهه گذشته بحران زباله و آلودگی هوا زندگی را برای شهروندانش غیر ممکن کرده بود، امروز می‌بینیم نه تنها از بازیافت زباله‌های خود کسب درآمد می‌کند بلکه از محل واردات زباله نیز برای خود درآمدزایی می‌کند.این در حالی است که ساختار بازیافت شهرداری شامل شبکه جمع‌آوری و بازیافت همان ساختاری است که در 30 سال پیش به صورت سنتی صورت می‌گرفت و آلایندگی بالایی برای شهروندان داشته و هنوز نتوانسته‌ایم تغییری جدی در این مهم ایجاد کنیم.

در زمینه‌ای دیگر شاهدیم که در جهان فروشگاه‌های توزیع مدرن ایجاد شده است اما 20 سال پیش فروشگاه شهروند در تهران شکل گرفت و تا امروز نه تنها یک فروشگاه جدید اضافه نشده، بلکه به علت نوع نگاه و مدیریت مدیران قبلی در طول 14سال گذشته، برای فراهم کردن بودجه لازم، بخشی از فروشگاه‌های بزرگ مثل فرمانیه و میادین بزرگ، تحت هجوم برج‌سازان، با حداقل قیمت در اختیار مافیای ساخت‌وساز قرار گرفت. درآمدی که می‌توان از فروشگاه‌های شهروند در کل کشور به‌دست آورد بسیار سرشار است. با این حال به‌خاطر عدم سرمایه‌گذاری اساسی در کشور شرایطی به‌وجود آمده که فضای بسیار ایده‌‌آل برای جذب سرمایه‌های خارجی و تکنولوژی‌های نوین است که می‌توان از این محل درآمد جدی برای شهر ایجاد کرد. اگر همین دو حوزه را مدیریت کنیم، می‌توانیم بخش عمده‌ای از نیازهای مالی شهر را تامین کنیم. شکی نیست که در یک برنامه 4 ساله، می‌توان شرایطی را به‌وجود آورد که از محل همین دو موضوع «شهروند» و «بازیافت مدرن زباله» از محل فاینانس سرمایه‌گذاری‌های خارجی بودجه جاری شهرداری را تامین کرد و در یک حرکت بسیار وسیع شهر را از حالت فعلی درآورد. در خیلی جاها شاید نتیجه عملکردها در کوتاه مدت برای مردم ملموس نباشد، اما اگر در مدیریت شهری کوچکترین تغییر و تحول توسط مردم دیده و قضاوت خواهند کرد. با توجه به تجربه آقای محمدعلی نجفی امید می‌رود که مدیران زیر مجموعه وی در راستای خواست مردم که تغییر در کیفیت کار، مبارزه با فساد و سالم سازی محیط شهرداری است، بتوانند به تحقق خواسته‌های مردم بپردازند.