آرمان - فصول سرد سال به معنای کوتاه شدن روزها، آب و هوای سردتر، و برای برخی افراد ابتلا به افسردگی فصلی است. اختلال عاطفی فصلی (SAD) بهواسطه ایجاد تغییراتی در مواد شیمیایی مغز شکل میگیرد، که این تغییرات از نور کمتر و تاریکی بیشتر ناشی میشوند. این شرایط بهطور معمول برخی افراد را از اواخر پاییز تحتتاثیر قرار داده و در بهار پایان مییابد. نوردرمانی، ورزش و همچنین برخی داروهای تجویزی برای مقابله با اختلال عاطفی فصلی مورد استفاده قرار میگیرند و برخی انتخابهای غذایی نیز ممکن است اثرات افسردگی و تغییرات خلقی را کاهش دهند. در ادامه با برخی از بهترین مواد غذایی که میتوان در این زمینه استفاده کرد،بیشتر آشنا میشوید.
ویتامین D بهعنوان یک هورمون در بدن عمل میکند و این شرایط آن را از ویتامینهای دیگر متمایز میسازد. این ماده مغذی در سلامت مغز و عملکرد نورونی نقش دارد، و سطوح کم آن با افسردگی پیوند خورده است. برخی مطالعات نشان دادهاند که مصرف ویتامین D ممکن است به پیشگیری از افسردگی کمک کند و همچنین در درمان آن نقش داشته باشد. این حقیقت که بیشتر افراد کمتر از میزان توصیه شده در روز ویتامین D مصرف میکنند، هرچه بیشتر مصرف کافی از این ماده مغذی، بهویژه در زمستان که خورشید حضوری کوتاهمدت در آسمان دارد، را در کانون توجه قرار میدهد.ماهیهای چرب مانند سالمون، تن، ساردین، و قزل آلا، محصولات لبنی غنی شده و تخممرغ از منابع خوب برای ویتامین D هستند. مکملهای روغن ماهی نیز گزینه خوبی برای دریافت ویتامین D و اسیدهای چرب امگا-3 هستند.
کربوهیدارتها
زمانی که ناراحت یا مضطرب هستید تمایل بیشتری به مصرف مواد غذایی شیرین یا نشاستهای دارید، در پس این میل دلیلی نهفته است. گوارش کربوهیدارتها تولید سروتونین را تحریک میکند که یک انتقالدهنده عصبی تنظیمکننده خلق و خو است و هدف بسیاری از داروهای ضد افسردگی محسوب میشود. در شرایطی که تمام کربوهیدارتها ترشح سروتونین را تحریک میکنند، مصرف مواد غذایی با شاخص گلیسمی پایین یا آنهایی که موجب افزایش ناگهانی قند خون نمیشوند (کربوهیدارتهای پیچیده مانند غلات کامل، سبزیجات، لوبیاها) با کاهش میزان افسردگی مرتبط است. نتایج یک مطالعه نشان داد زنانی که به میزان زیاد مواد غذایی با شاخص گلیسمی بالا مانند غلات پالایش شده و قندهای افزوده شده مصرف میکنند، احتمال بیشتری دارد به افسردگی مبتلا شوند.سبزیجات از جمله برخی نمونههای نشاستهای مانند سیب زمینی شیرین، غلات کامل، لوبیاها، میوهها، و لبنیات کم چرب از جمله منابع خوب برای کربوهیدارتهایی با شاخص گلیسمی پایین هستند.
مصرف مواد فرآوری شده
سیبزمینی سرخ شده یکی از محبوبترین خوراکیها در جهان است، اما مصرف غذاهای سرخ شده و فرآوری شده و همچنین غذاهایی که از غلات پالایش شده و قند افزوده شده تهیه شدهاند، ممکن است نه تنها اندازه دور کمر شما را افزایش دهد، بلکه بر خلق و خو نیز تاثیرگذار باشند. چندین مطالعه نشان داده اند که مصرف غذاهای کامل و سرشار از مواد مغذی، مانند غلات کامل، میوه ها، سبزیجات، ماهی و برخی گوشتها، ممکن است احتمال ابتلا به افسردگی را کاهش دهد. غذاهای فرآوری شده موجب التهاب در بدن میشوند که یک عامل خطرافرین است زیرا التهاب در بیشتر بیماریهای مرتبط با مغز مانند زوال عقل و بیماری آلزایمر نقش دارد.برای کاهش مصرف غذاهای فرآوری شده بر انتخاب مواد غذایی طبیعی و سالم مانند سبزیجات، لوبیاها، غلات کامل، روغنهای غیر اشباع، مغزهای خوراکی، و ماهی و همچنین نمونههای کمتر پردازش شده مانند کرههای مغزهای خوراکی، لوبیای کنسروی، و توتهای شیرین نشده منجمد متمرکز شوید.
ماهی چرب
دو اسید چرب امگا-3 که به نامهای DHA و EPA شناخته میشوند تقریبا بهطور انحصاری در ماهی وجود دارند و پژوهشهای اخیر نشان دادهاند که افزایش مصرف این دو اسید چرب میتواند علائم مرتبط با افسردگی را بهبود ببخشد. در حقیقت، نتایج یک مطالعه نشان داد که مکمل EPA میتواند اثری برابر با مصرف داروی ضد افسردگی داشته باشد. کبد انسان توانایی تبدیل این اسید چرب امگا-3 به DHA و EPA را دارد.
پروبیوتیکها
مغز از طریق سیستم عصبی ارتباط تنگاتنگی با روده دارد و این ارتباط، از جمله رابطه افسردگی و اضطراب با شرایط روده، هرچه بیشتر مورد مطالعه قرار گرفته است. چند مطالعه نشان دادهاند که افزایش باکتریهای خوب روده ممکن است با بهبود افسردگی و اضطراب مرتبط باشد.از بهترین منابع برای پروبیوتیکها میتوان به ماست، کلم، کیمچی، تمپه، کامبوچا، و دیگر غذاهای تخمیرشده وغذاهای حاوی باکتریهای زنده فعال اشاره کرد.
شکلات تلخ
مصرف شکلات میتواند خلق و خو را بهبود ببخشد و استرس را کاهش دهد. بهنظر میرسد فلاونوئیدهای موجود در کاکائو به افزایش جریان خون در مغز کمک میکنند و همچنین اثر محافظتی و ضد التهابی روی نورونها دارند. این مکانیسمها فواید فیزیولوژیکی را ارائه میکنند، و همچنین پژوهشگران فکر میکنند که احساس رضایت ناشی از خوردن شکلات خلق و خو را بهبود میبخشد. این احساس بخشهایی از مغز که در درمان افسردگی نقش دارند را تحریک میکند.
مواد غذایی سرشار از روی
روی در بیش از 300 فرایند مختلف در بدن انسان نقش دارد، از این رو مصرف آن به میزان کافی و اثرات آن بر سلامت مغز منطقی است. پیوند بین سطوح روی و افسردگی اثبات شده است و بر همین اساس افرادی که سطوح روی در بدن آنها کمتر است، احتمال بیشتری دارد امتیاز بیشتری در آزمونهای ارزیابی افسردگی کسب کنند.از جمله منابع خوب برای روی میتوان به صدف چروک و نرمتنان صدفدار دیگر، گوشت گاو بدون چربی، ماست، غلات کامل، و لوبیاها اشاره کرد.