هاشمی طراح بسیاری از ساختارهای نظامی کشور بود

آشنایی شما با آیت‌ا... هاشمی به چه زمانی باز می‌گردد؟

آیت‌ا... هاشمی شخصیتی بی نظیر و جامع در تاریخ انقلاب‌اسلامی بودند که از ویژگی‌های ممتازی برخوردار بودند.ایشان در مرحله اول معتمد و امین حضرت امام(ره) و پس از ایشان یار باوفای مقام معظم رهبری در اداره کشور بودند.از سوی دیگر آیت‌ا... هاشمی شخصیتی اندیشمند، مفسر، عالم، مجاهد، مبارز، مدیر و مدبر بودند. هنوز هم برای بنده و بسیاری از مردم درگذشت غیرمنتظره ایشان باور کردنی نیست و بنده هنوز در شوک رحلت ایشان هستم.آشنایی بنده با آیت‌ا... هاشمی به سال1340 و پس از رحلت آیت‌ا... بروجردی باز می‌گردد. در آن مقطع زمانی بنده طلبه جوانی بودم که در حوزه علمیه قم درس می‌خواندم و آیت‌ا... هاشمی نیز در قم طلبگی می‌کردند.در ابتدای سال1340 رژیم شاهنشاهی قصد داشت روحانیون و طلبه‌ها را به سربازی بفرستد. به همین دلیل بسیاری از طلبه‌ها و از جمله آیت‌ا... هاشمی را دستگیر کردند تا به خدمت سربازی بفرستند. این در حالی بود که بسیاری از طلبه‌ها از سربازی فرار کردند اما آیت‌ا... هاشمی تمام دوسال را در پادگان باقی ماندند و عنوان کردند قصد دارند قواعد و اصول نظامی گری را در دوران سربازی فرا بگیرند.آیت‌ا... هاشمی شخصیت جامع الاطرافی بودند. به عنوان مثال ایشان از نظر علمی سرآمد روزگار خود بودند و از این نظر جایگاه ممتازی در حوزه علمیه قم داشتند.متأسفانه شخصیت علمی آیت‌ا... هاشمی کمتر مورد توجه قرار گرفته و نسل جدید با این جنبه از شخصیت ایشان زیاد آشنا نیست.این در حالی است که ایشان یک مجتهد مسلم و از شاگردان ممتاز حضرت امام(ره)،علامه طباطبایی وآیت‌ا... محقق داماد بودند.از سوی دیگر ایشان با شهید باهنر و شهید مفتح هم دوره و هم بحث بودند. آیت‌ا... هاشمی در عین اینکه از نظر علمی دارای جایگاه ممتازی بودند اما در مبارزات سیاسی نیز حضور فعال و تعیین کننده‌ای داشتند و در این راه سختی‌ها و شکنجه‌های زیادی دیدند و در مقاطع مختلف توسط رژیم شاهنشاهی دستگیر شدند.

چرا شخصیت علمی آیت‌ا... هاشمی تحت لوای شخصیت سیاسی و تاریخی ایشان قرار گرفته و کمتر مورد توجه قرار گرفته است؟

بنده بارها این نکته را به ایشان گوشزد می‌کردم. یک بار به آیت‌ا... هاشمی گفتم چرا شما نیز مانند برخی از بزرگان جلسات درس و بحث در زمینه فقه و فلسفه در تهران برگزار نمی‌کنید؟ایشان در پاسخ به من عنوان کردند:« بسیار علاقه دارم این کار را انجام بدهم اما به دلیل مشغله و گرفتاری‌هایی که دارم فرصت برگزاری کلاس درس را ندارم».البته ایشان در این مورد حق داشتند. به هر حال آیت‌ا... هاشمی از ابتدای انقلاب در مناصب مختلف و مهمی حضور داشتند. مناصبی مانند ریاست مجلس،ریاست جمهوری،فرماندهی جنگ،امام جمعه تهران وریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام بسیار وقت گیر و طاقت فرسا بود و ایشان به واقع فرصت کافی برای برگزاری کلاس درس نداشتند.بنده در مجلس دوم که آیت‌ا... هاشمی ریاست آن را برعهده داشتند به عنوان نماینده حضور داشتم. یک بار به خاطر می‌آورم که نایب رئیس مجلس به بنده گفت:«آقای هاشمی در طول شبانه روز فقط چهار ساعت می‌خوابند و در حدود بیست ساعت در طول شبانه روز در مدیریت مجلس و کشور فعالیت می‌کنند».این در حالی بود که کشور در آن مقطع زمانی درگیر جنگ تحمیلی هم شده بود و آیت‌ا... هاشمی علاوه براینکه ریاست مجلس را برعهده داشتند به دستور حضرت امام(ره)فرماندهی جنگ را نیز برعهده داشتند.از سوی دیگر آیت‌ا... هاشمی در شرایطی مسئولیت مجلس، جنگ و ریاست جمهوری را برعهده گرفتند که کشور با مشکلات بسیار زیادی مواجه شده بود. با وجود این بسیاری از مشکلات و بحران‌های مهم تاریخ انقلاب به دست آیت‌ا... هاشمی و تدبیر ایشان حل شدند.بدون شک مهم ترین مشکلی که آیت‌ا... هاشمی حل کردند مسأله جایگزینی حضرت امام(ره) پس از درگذشت ایشان بود. در این مقطع زمانی بسیاری از بزرگان نظام برای جایگزینی حضرت امام(ره) دچار نگرانی و ناامیدی شده بودند اما آیت‌ا... هاشمی با تدبیری که نشان دادند صالح ترین افراد یعنی آیت‌ا... خامنه‌ای را به عنوان شخصیتی امین و معتمد به خبرگان رهبری معرفی کردند و اعضای خبرگان نیز آیت‌ا... خامنه‌ای را به رهبری نظام سیاسی انتخاب کردند.

چرا آیت‌ا... هاشمی از بین این همه رجال تاریخی به میرزا تقی خان امیر کبیر علاقه داشتند؟

امیر کبیر از روح آزادمنشی و بزرگ منشی برخوردار بود و به همین دلیل مردم به ایشان علاقه داشتند. به نظر من شخصیت و روزگار آیت‌ا... هاشمی از بسیاری از جهات به میرزا‌تقی خان امیر کبیر شباهت داشت و به همین دلیل به ایشان علاقه مند بودند.نکته دیگر اینکه پس از جنگ تحمیلی کشور در وضعیت ناگواری قرار داشت و جنگ برای ما خرابی‌ها و نابسامانی‌های زیادی به بار آورده بود. در این مقطع زمانی نیز آیت‌ا... هاشمی طلایه دار سازندگی و آبادی کشور شدند و تلاش کردند خرابی‌های جنگ را بازسازی کنند و کشور را دوباره در مسیر پیشرفت و ترقی هدایت کنند. به همین دلیل نیز ایشان به «سردار سازندگی» معروف شدند که در واقع لقبی برازنده ایشان بود.در نتیجه یکی از دلایل تشابه آیت‌ا... هاشمی با امیر کبیر علاقه و میل هر دو این شخصیت‌های تاریخی برای آبادی و سربلندی ایران بوده است.

آیت‌ا... هاشمی نقش مهمی در پایان جنگ تحمیلی داشتند. با این وجود در طول حیات ایشان برخی از این مسائل ناگفته ماند.نقش ایشان در خاتمه دادن به جنگ تحمیلی به چه میزان تأثیرگذار بود؟

بنده در آن مقطع زمانی به عنوان نماینده در مجلس حضور داشتم و آیت‌ا... هاشمی ریاست مجلس را برعهده داشتند. بنده به خوبی به خاطر می‌آورم که در آن مقطع زمانی همه بزرگان کشور نسبت به این مسأله نگران بودند که حضرت امام(ره) چگونه می‌خواهد مردم را برای اعلام پایان جنگ متقاعد کند.در این بین آیت‌ا... هاشمی معتقد بودند که حضرت امام(ره) خود به خوبی به این مسأله آگاهی دارند که به شیوه‌ای با مردم سخن بگویند و واقعیت ماجرا را برای مردم بازگو کنند.البته در این زمینه آیت‌ا... خامنه‌ای نیز با آیت‌ا... هاشمی هم عقیده بودند و بر این مسأله تاکید می‌کردند.در این مقطع زمانی برخی با پایان جنگ به صورت جدی مخالف بودند و در حال تلاش بودند که حضرت امام(ره) را برای حمله به خاک عراق متقاعد کنند.این عده براین باور بودند که راه بیت المقدس از راه کربلا می‌گذرد و با تصرف خاک عراق می‌توان آماده حرکت به سمت بیت المقدس شد.در این مقطع زمانی آیت‌ا... هاشمی طی جلسات متعدد وضعیت تسلیحات و توانایی کشور و همچنین شرایط دشمن وچشم انداز آینده جنگ را برای حضرت امام(ره) تشریح و تبیین کردند.حضرت امام(ره) نیز با درایتی که داشتند استدلال‌های‌آیت‌ا... هاشمی و همراهان ایشان را پذیرفتند و قطعنامه598 را پذیرفتند.نکته قابل تأمل اینکه آیت‌ا... هاشمی که به دلیل فرماندهی جنگ با وضعیت نظامی ایران آشنایی کامل داشت دردوران ریاست جمهوری خود بسیاری از کمبود‌های نظامی ایران را برطرف کرد و دستور ساخت و طراحی بسیاری از سلاح‌های مهم و استراتژیک امروزی کشور را صادر کرد. در نتیجه بسیاری از ساختار‌های نظامی کشور در دوران ریاست جمهوری آیت‌ا... هاشمی و با دستور مستقیم ایشان شکل گرفت و ایشان در طراحی توانایی نظامی ایران نقش بسیار برجسته‌ای ایفا کردند. به همین دلیل است که در شرایط کنونی ایران از نظر توانایی‌های نظامی قدرت اول منطقه و یکی از قدرتمندترین کشورهای جهان است.مسأله مهم دیگری که پس از جنگ رخ داد نقش آیت‌ا...‌هاشمی در مدیریت عملیات مرصاد بود که منافقین پس از پذیرش قطعنامه به ایران حمله کرده بودند.در این مقطع زمانی آیت‌ا... هاشمی شخصا وارد کرمانشاه شدند و به مدت یک هفته مدیریت عملیات را با فرماندهان سپاه پاسداران و ارتش برعهده داشتند و از نزدیک بر همه مسائل نظارت می‌کردند. با این وجود ما مشاهده می‌کردیم که در هفته دفاع مقدس صدا وسیما هیچ عکس و سخنی از آیت‌ا... هاشمی به عنوان فرمانده جنگ نشان نمی‌دهد و هیچ خبری از ایشان منتشر نمی‌شود. بنده در اینجا قصد دارم از صداوسیما به خاطر این گونه رفتارها گلایه کنم. البته در یک سال اخیر عملکرد صدا وسیما در این زمینه تاحدود زیادی بهتر شده بود و این سازمان در مراسم تشییع آیت‌ا... هاشمی عملکرد قابل قبولی از خود نشان داد.

یکی از خصوصیات بارز آیت‌ا... هاشمی صبر در مقابل سختی‌ها و هجمه‌هایی بود که برعلیه ایشان صورت می‌گرفت.دلیل این مسأله چه بود؟چرا ایشان در شرایطی که می‌توانستند از خود دفاع کنند و پاسخ منتقدان را بدهند از این کار خودداری می‌کردند؟

آیت‌ا... هاشمی در این زمینه دارای یک جایگاه خاص هستند و کمتر کسی را می‌توان پیدا کرد که از نظر صبر و تحمل و گذشت مانند ایشان باشد.بنده در طول دولت‌های نهم و دهم با آیت‌ا... هاشمی در ارتباط بودم و از نزدیک با دغدغه‌های ایشان نسبت به توهین‌هایی که نسبت به ایشان و خانواده ایشان صورت می‌گرفت آگاهی دارم. حتی در طول مجلس نهم که برخی از نابخردان سیاسی انواع و اقسام توهین‌ها، تهمت‌ها و فحاشی‌ها را علیه آیت‌ا... هاشمی انجام می‌دادند ایشان هیچ گونه مقابله به مثل نمی‌کرد و برای انسجام و وحدت کشور از پاسخ گویی خودداری می‌کرد. بنده چندین بار به ایشان عنوان کردم که چرا در مقابل این هجمه‌ها واکنش نشان نمی‌دهید و بدگویان را رسوا نمی‌کنید. آیت‌ا... هاشمی در پاسخ به بنده و دیگر دوستان که چنین درخواستی داشتند عنوان می‌کردند:«بنده برای حفظ نظام و انقلاب صبر می‌کنم و چاره هم به جز صبر ندارم».آیت‌ا... هاشمی اولین فردی بودند که خطر احمدی‌نژاد را به بزرگان نظام گوشزد کردند. ایشان در محافل خصوصی عنوان می‌کردند که من از همان ابتدا به این مسأله پی برده بودم که احمدی‌نژاد خرابی‌های زیادی برای کشور به بار خواهد آورد و این نکته را به دفعات به بزرگان و صاحب نظران گوشزد کرده بودم. حتی ایشان عنوان می‌کردند که بنده به برخی از کمیسیون‌های مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز این خطر را گوشزد کرده بودم اما آنها در سال‌های ابتدایی این خطر را جدی نگرفتند. با این وجود پس از چند سال که احمدی‌نژاد ماهیت خود را نشان داد و به نابسامانی‌ها در کشور دامن زد این افراد نیز حق را به بنده دادند و عنوان کردند باید زودتر به حرف شما گوش می‌کردیم. آیت‌ا... هاشمی به اندازه‌ای در فضای سیاسی با تجربه و خبره شده بودند که آینده سیاسی ایران را به راحتی تحلیل و ارزیابی می‌کردند.