آرمان - روغن كنجد بيش از ۲۵۰۰ سال است كه در آشپزي مورد استفاده قرار ميگيرد. اين روغن منبع غني چربي اشباع نشده، ويتامين ها، آنتي اكسيدان ها و مواد معدني است. در اين مطلب به خواص اين روغن ميپردازيم. اسيدهاي چرب اشباع نشده مانند امگا ۳، ۶ و ۹ براي رشد لازماند و نقش مهميدر درمان بيماري هاي مزمن مانند ناراحتيها قلبي عروقي، ديابت، فشار خون بالا و آرتريت دارند. ويتامين E موجود در آن از بيماري آلزايمر و آب مرواريد جلوگيري ميكند. روغن كنجد تحريكپذيري غشاء مخاطي را كم ميكند. اين روغن براي درمان سرفه، يبوست، آرتريت و پوست خشك توصيه ميشود. روغن كنجد خاصيت ضدقارچي و ضدباكتريايي دارد و غرغره كردن آن، باكتري ها را ازجمله باكتري هاي سرماخوردگي از بين ميبرد. ماساژ با روغن كنجد انعطافپذيري مفصل ها را زياد ميكند.
روغن كنجد و سلامت پوست و مو
روغن كنجد يك محافظ طبيعي در برابر اشعه فرابنفش به حساب ميآيد و پوست را در برابر كلر موجود در آب استخر محافظت ميكند. ترك هاي پوستي، اگزما، بريدگي ها و جراحت هاي سطحي را درمان ميكند و پوست صورت بهويژه اطراف بيني را سفت ميكند و مانع بزرگ شدن منفذهاي پوستي صورت ميشود. در واقع روغن كنجد موجب شفافيت پوست ميشود. روغن كنجد از بروز آكنه جلوگيري ميكند و مانع شوره سر و سفيد شدن موها ميشود. ويتامين E موجود در اين روغن به رشد مو سرعت ميبخشد. مصرف موضعي اين روغن نيز پوست را نرم و لطيف ميكند. اين روغن در درمان لك سوختگي بدن نيز كاربرد دارد.
روغن كنجد و سلامت سيستم عصبي
مصرف مرتب روغن كنجد اضطراب را كاهش ميدهد، گردش خون را تقويت ميكند، مانع اختلالات عصبي ميشود و سيستم دفاعي بدن را تقويت ميكند. مصرف روغن كنجد، نشاط آور است، هوشياري ايجاد ميكند، به رفع عصبانيت كمك ميكند، دردهاي مزمن و گرفتگي عضلات را كاهش ميدهد و براي افرادي كه از كم خوني و سرگيجه رنج ميبرند مفيد است.
زياده روي در مصرف ممنوع
خواص ذكر شده درباره روغن كنجد بدين معنا نيست كه شما آزاديد هر چقدر كه ميخواهيد از روغن كنجد در طي يك روز استفاده نماييد. به خاطر داشته باشيد كه كالري همه روغن ها يكسان است و هر يك قاشق چايخوري آن حدود 45 كيلو كالري انرژي دارد پس مراقب باشيد تا با مصرف بيرويه آن دچار اضافه وزن و در پي آن مشكلات و بيماري هاي مختلف نشويد.
افزايش طول عمر و تعويق روند پيري
روغن كنجد داراي مقدار زيادي گاما توكوفرول است كه فعاليت آنتي اكسيداني اش زياد است و داراي مقدار كمتري دلتا و آلفا توكوفرول است. اين خاصيت آنتي اكسيداني مقاومت روغن را در برابر حرارت افزايش ميدهد. آنتي اكسيدان روند پيري را به تعويق مياندازد و سبب افزايش طول عمر ميشود. مطالعات بر روي موش ها نشان داده است كه sesamin و ليگنان هاي موجود در دانه كنجد ميتواند عامل محركي براي آسكوربيك اسيد سنتتاز در كليه و قلب موش ها باشد و مصرف منظم دانه كنجد در انسان ها سبب افزايش غلظت گاما توكوفرول و تغييرات نسبت توكوفرول ها در پلاسما ميشود.
روغن كنجد، فشار خون را پايين ميآورد، كلسترول مفيد را افزايش و كلسترول مضر را كاهش ميدهد و به حفظ فشار طبيعي خون كمك ميكند. ارتباط بين افزايش چربي هاي خون و بيمارياي قلبي عروقي به خوبي آشكار است. بزرگترين عامل خطر جهت پيشرفت بيماري هاي قلبي عروقي سطح بالاي چربي هاي خون (بويژه LDL و كلسترول تام) ميباشد. وجود راديكال هاي آزاد نيز سبب افزايش پراكسيداسيون چربي ها ميشود كه به عنوان يك عامل توكسيتيك (سمي) جهت سيستم عروقي محسوب ميشود. بسياري از متخصصان تغذيه بر اين باورند كه روغن دانه كنجد اثر كاهنده كلسترول خون، كاهنده قند خون و خاصيت آنتي اكسيداني دارد. در مطالعات حيواني اين اثرات كاملاً ديده شده است ولي در مطالعاتي كه در گذشته بر روي انسان ها انجام شده است، مشخص شده است كه مصرف 25 تا 40 گرم دانه كنجد نتوانسته چنين اثراتي را ايجاد نمايد. روغن كنجد عمدتاً مصرف خوراكي دارد كه به عنوان روغن پخت و پز، بيشتر در كشورهاي چين، ژاپن و كره مصرف ميشود. وجود آنتي اكسيدان و چربي هاي اشباع نشده PUFA و دو نگهدارنده طبيعي sesamol sesamin و ليگنان در روغن كنجد (نه دانه كنجد) سبب كنترل فشارخون و بيماري هاي قلبي عروقي ميشود. اگر روغن كنجد در دماي 180 درجه سانتي گراد به مدت 20 دقيقه حرارت داده شود سطح sesamol آن افزايش مييابد. اما اگر در دماي 200 درجه سانتيگراد به مدت 20 حرارت داده شود سطوح sesamol آن كاهش مييابد. لذا پختن در دماي بالاي 200 درجه سانتيگراد سبب از دست دادن برخي از ليگنان ها ميشود ولي sesamin كه يك منبع فيتواستروژن محسوب ميشود نسبتا به حرارت مقاوم است. ليگنان ها سبب مهار سنتز و جذب كلسترول در موش ها ميشود. مصرف 10 گرم روغن كنجد جهت سلامتي قلب و عروق ميتواند مفيد واقع شود. روغن كنجد يكي از منابع خوب مواد غير قابل صابوني شدن كه شامل استرول ها، ترپن ها، تري پن الكل ها، توكوفرول ها و ليگنان ها هستند ميباشد.