آینده مبهم اقلیم کردستان عراق

تشدید اختلافات درونی در اقلیم

حضور ارتش عراق و استقرار آن در مناطق مورد مناقشه باعث شد تا اختلافات درونی در اقلیم کردستان عراق سر باز کرده و طرفداران جریان بارزانی ضمن حمله به خانواده طالبانی و اتحادیه میهنی از عنوان خیانت‌کار برای آنها استفاده کرده و آنها را مقصر جلوه دهند. البته از سوی دیگر جریان تغییر و جریان‌های جدید شکل‌یافته هم ضمن مخالفت با بارزانی وارد میدان شدند. در حالی که سه‌شنبه دوم آبان‌ماه پارلمان اقلیم کردستان عراق زمان برگزاری انتخابات پارلمان را هشت ماه دیگر عقب انداخته بود و از شورای ملی نیز خواسته شده بود، زمان ریاست بارزانی بر حکومت اقلیم را دوباره چند ماه دیگر تمدید کند، فضای متشنج سیاسی اقلیم باعث شد تا بارزانی از مسئولیت خود به‌صورت رسمی کناره‌گیری کند. البته باید به این نکته هم توجه داشت که هفته قبل جریان تغییر با همراهی چند چهره‌ شاخص سیاسی این منطقه از جمله برهم صالح، با انتشار بیانیه‌ای خواستار کناره گیری بارزانی از قدرت شده و درخواست داده بودند که هرچه سریع‌تر باید حکومت انتقالی در این منطقه تشکیل شود. بالاخره فشارهای مخالفان و همچنین اوضاع نامناسب اقلیم کردستان عراق باعث شد تا روز یکشنبه هفتم آبان‌ماه مسعود بارزانی در نامه‌ای به پارلمان اقلیم کردستان عراق به‌صورت رسمی از قدرت کناره‌گیری کند. وی البته شامگاه یکشنبه نیز پیامی ویدئوئی را منتشر کرد و در آن ضمن اشاره به وضعیت اقلیم کردستان عراق و همچنین برگزاری همه‌پرسی، از عدم همراهی کشورهای اروپایی و آمریکا با این اقدام اقلیم کردستان عراق به‌شدت انتقاد کرد.

انتقاد از عدم همراهی آمریکا

مسعود بارزانی مدعی شد: همه‌پرسی اقلیم کردستان عراق به‌خاطر ایجاد راهکارهای مسالمت‌آمیز برای حل مشکلاتمان بود. بغداد از همه‌پرسی برای حمله به اقلیم کردستان بهره برد. وی افزود: آنچه در شب پانزدهم ماه جاری در کرکوک رخ داد، خیانت بزرگی ضد پیشمرگه بود. ما انتظار داشتیم که جامعه بین‌المللی و بغداد به جانفشانی‌های پیشمرگه ارج نهد. بارزانی اعلام کرد: سوال مهم این است که آیا واشنگتن مایل به مجازات کردستان است؟ ما انتظار نداشتیم که آمریکا در قبال حمله ضد ما ساکت بنشیند. وی در این گفت‌و‌گو به‌صورت صریح و با به‌کاربردن کلمه خیانت، به‌صورت ضمنی رقبای سیاسی خود را به خیانت متهم کرد. همزمان با انتشار این ویدئو بود که جلسه پارلمان اقلیم کردستان عراق نیز از سوی عده‌ای مورد حمله قرار گرفت. پارلمان اقلیم کردستان عراق که در جلسه بعدازظهر یکشنبه موافقت خود را با کناره‌گیری بارزانی اعلام کرده بود، مورد حمله عده‌ای قرار گرفت و حتی نمایندگان مخالف بارزانی نیز از سوی حمله‌کنندگان مورد ضرب و شتم قرار گرفته و برای چند ساعتی در درون ساختمان پارلمان محاصره شدند. البته این برخوردها تنها به پارلمان اقلیم کردستان عراق محدود نشد و شامگاه یکشنبه رسانه‌های منتقد مسعود بارزانی مورد حمله قرار گرفته و در منطقه زاخو نیز به دفاتر دو حزب اتحادیه میهنی و تغییر حمله شده و ساختمان‌های آنها به آتش کشیده شد.

احتمال ظهور جریان سوم

هرچند که مسئولان اقلیم از یکشنبه‌شب در تلاش هستند تا ضمن دعوت از مردم، فضا را آرام کنند، ولی مواجهه طرفداران دو جریان اصلی موافقان و مخالفان مسعود بارزانی در اقلیم کردستان عراق به فضای عمومی جامعه نیز کشیده شده است و به همین دلیل پیش‌بینی می‌شود که زمان زیادی لازم است تا این آرامش بار دیگر حاکم شود. نماینده اقلیم کردستان عراق در کشورمان در گفت‌و‌گو با مهر و در پاسخ به سوالی در خصوص پیش‌بینی انتخابات آتی اقلیم کردستان عراق گفت: با توجه به تحولات اخیر، امکان تغییر در نقشه سیاسی اقلیم کردستان بسیار زیاد است. در انتخابات آتی هم شاهد ریزش آرای مسعود بارزانی و هم آرای اتحادیه میهنی خواهیم بود و شاید یک جریان جدید سیاسی بتواند قدرت را به دست بگیرد. ناظم دباغ با اشاره به شرایط پیش رو به‌ویژه در انتخابات آینده، عنوان کرد: هیچ‌یک از احزاب سنتی کرد نمی‌توانند در انتخابات پیش‌رو، اکثریت آرا را به دست بیاورند. با کناره‌گیری رسمی بارزانی از قدرت بار دیگر بی‌ثباتی سیاسی به اقلیم کردستان عراق بازگشته و هرچند که مخالفان بارزانی تاکید دارند که قدرت رئیس اقلیم باید تقسیم شده و نوع اداره حکومت محلی تغییر کند، ولی به نظر می‌رسد رویدادهای اخیر و لشکرکشی خیابانی، تحولات جدیدی را در این منطقه به دنبال خواهد داشت.