اقامت در هتلهای برند
آرمان - شهناز دیواندری: هتلها در صنعت گردشگری یكی از مهمترین مشاغل خدماتی محسوب میشوند كه وجود آنها بخشی انكارناپذیر در این صنعت است، گرچه در كشورهای مختلف با توجه به نوع كاربردی كه دارند، متفاوت ساخته میشوند. گاهی شركتهایی كه صاحب هتلهای مشهوری در سراسر دنیا هستند تمایل پیدا میكنند تا برای گسترش تجارت گردشگری و هتلداری خود در سایر كشورها نیز اقدام به ایجاد شعب جدید كنند. در این راستا شركت ایزیهتل انگلیس با شركتهای سازنده و طراح ایرانی بر سر گشایش ۵۰۰ اتاق از این هتل در ایران به توافق رسیدهاند.
هتلهای زنجیرهای ایزی توسط استلیوس هوجی یانو، موسس شرکت هواپیمایی ایزیجت، در سال 2004 تاسیس شده است و اکنون در انگلیس و شش کشور اروپایی و امارات فعالیت میکند. ایجاد شعب جدید هتلهای زنجیرهای مشهور در ایران میتواند یكی از گزینههای گسترش صنعت گردشگری باشد. صنعت توریسم در كشورهای درحالتوسعه اهمیت شایانی دارد. تاسیس شعب جدید هتلهای اروپایی در ایران اشتغالزایی و نیز جذب توریست را بهدنبال میآورد. هتلها و نیز طراحی و كاربرد تفریحی یا تخصصی آنها میتواند بهتنهایی یكی از دلایل جذب گردشگر باشد.
تاریخچه هتل در ایران
واژه هتل برگرفته از یک اصطلاح فرانسوی بهمعنای میزبان است و در تعریف کلی عبارت است از نوعی مکان مسکونی اجارهای که معمولا برای مدت کوتاه به افراد اجاره داده میشود. هتلها از امکانات اقامتی و گردشگری شهرها بهحساب میآیند و بیشتر مورداستفاده مسافران و گردشگران خارجی قرار میگیرند. این اقامتگاهها دارای تعداد زیادی اتاق هستند که گاه به چند صد اتاق هم میرسد. ضمن اینکه برخی هتلها برای جذب مسافر بیشتر خود را به امکانات جانبی همچون رستوران، استخر، شنا، کافیشاپ و سالن اجتماعات مجهز کردهاند. در سال ۱۳۰۶خورشیدی کافهای به نام نادری توسط یک مهاجر روسی به نام خاچیک مادیکیانس در خیابان نادری تهران دایر شد و این شخص برای اولین بار در تهران بهکار شیرینپزی پرداخت و چندی بعد در جوار کافه نادری، هتلی به همان نـام تاسیس کرد. برای نخستینبار در تهران در رستوران این هتل بود که غذاهای فرنگی نظیر بیفتک و بیف استروگانف و غیره به ایرانیان معرفی شد. همچنین کافه گلاسه، بستنی فرنگی، انواع قهوههای ترک و فرانسه و انواع نانهای قالبی برای اولین بار بهوسیله موسس این هتل به مشتریان عرضه شد. در جوار تاسیس هتل، رستورانهای متعددی نیز در تهران، رشت، بندر انزلی، بابلسر و دیگر شهرهای ایران به وسیله ایرانیان و خارجیان دایر شد.
نقش هتلها در صنعت گردشگری
با توجه به تاکیدی که بر رونق اقتصاد غیرنفتی از سوی دولت وجود دارد و همچنین رونق رو به رشد صنعت گردشگری ایران با افزایش ورود گردشگران خارجی، سرمایهگذاران خارجی از مدتها قبلتر از حصول توافق هستهای درحال رصد بازارهای ایران بودهاند. در این میان صاحبان برندهای معتبر هتلسازی و هتلداری با نظر به برنامههای توسعه گردشگری که ساخت هتلهای چهارستاره و پنجستاره در راس آنها قرار دارد، در میان داوطلبان سرمایهگذاری در ایران، پیشتاز هستند. صنعت گردشگری تلفیقی از فعالیتها، خدمات و زیرساختهای مختلف است که از مهمترین آنها مراکز اقامتی و هتلهاست. اهمیت هتلداری و جایگاه ویژه آن در صنعت گردشگری و نقش آن در جذب گردشگر بر همگان روشن است. امروزه دیگر هتلداری فعالیتی صرفا تجاری نیست، بلکه فعالیتی اقتصادی فرهنگی و یک صنعت است. اهداف توسعه گردشگری و ارتقای کمی و کیفی فعالیتهای گردشگری در ارتباط ناگسستنی با این صنعت قرار دارد.
انواع هتلها
هتلها بسته به نوع كاربرد و مكانی كه در آن واقع شدهاند انواع مختلفی دارند. برای نمونه، هتلهای تجاری اغلب در شهرهای بزرگ و در منطقههای تجاری ساخته میشوند و بهطورمعمول از امکانات بالایی برخوردارند و سطح کیفی خوبی دارند، هتلهای فرودگاهی درواقع برای کارکنان فرودگاه و مسافران آن طراحی میشوند، هتلسوئیت نوعی از اقامتگاههای مسافری است که در آن فرد استقلال بیشتری دارد، چنانکه هر سوئیت شامل حداقل یک اتاقخواب و یک اتاق نشیمن برای حضور میهمانان است، هتل اقامتطولانی، خود، نوعی هتل سوئیت است و تفاوت اصلی آن در وجود آشپزخانه است که برای مسافران این نوع از هتلها امکان اقامت طولانیتری را فراهم میکند، هتلآپارتمان برای اقامتهای بسیار طولانی مسافران در نظر گرفته شدهاند و اجارههایی به مدت چندماه و حتی تا یکسال در آنها امری عادی است، و هتلبوتیک نوعی خاص از هتل است که در آن نحوه طراحی فضا بسیار دارای اهمیت است و به بناهای کلاسیک یا معماری در حوزههای طبیعی خاص با رویکرد حفظ محیط، توجه خاصی میشود. همچنین هتلهای تفریحی یکی از کلاسیکترین انواع هتلهاست که برای گردشگران مناطقی زیبا مثل جزیرهها، جنگلهای زیبا، کوهستانهایی با هوای دلانگیز، سواحل و غیره طراحی میشوند. هتلهای تاریخی بافتی قدیمی دارند و معمولا در درون بناهای تاریخی همچون قصرها، کاروانسراها، قلعهها و بناهای تاریخی ساخته میشوند تا مسافران زمانی را در گذشتهای کمی دورتر به سر برند. هتل مرکز کنفرانس برای مدعوین به جلسات و همایشهای بزرگ طراحی شده است. این نوع هتلها دارای امکانات تفریحی خوبی هستند و معمولا شرکتهای بزرگ یا دانشگاهها متقاضیان اصلی آن میباشند. هتل مرکز گردهمایی نیز مانند هتل کنفرانس است، اما در مقیاس بسیار بزرگتر ساخته شده است. این نوع از هتلها میتوانند مرکزی برای برگزاری بزرگترین همایشها و معتبرترین آنها باشند. وجود سیستمهای پیشرفته صوتی و تصویری و گاه وجود سیستمهای امنیتی بالا از ویژگیهای این نوع از هتلهاست.
مفهوم تعداد ستارهها در درجهبندی هتل
تعداد ستارههای هتلها نشانهای برای نوع و تنوع خدمات هر یک از آنها به حساب میآید و در سیستم شناسایی بینالمللی هم این ستارهها هستند که مدنظر قرار میگیرن، بهطوری که گفته میشود هتلهای پنجستاره از نظر سیستم خدمترسانی بهتر از هتلهای چهارستاره بوده و هتلهای چهارستاره هم بهمراتب بهتر از هتلهای دو یا سهستاره هستند. ستاره و درجه هتلها بر اساس کیفیت خدمات، تجهیزات مناسب، آموزش پرسنلی، رعایت موازین بهداشتی، فضاها و امکانات ساختمانی و تاسیساتی و همچنین غذا تعیین میشود. بدیهی است هر نقصانی در بخشهای یادشده در هتل میتواند در تقلیل درجه هتل موثر باشد. با این حال شاهدیم که در برخی مواقع کیفیت و خدمات ارائهشده از سوی هتلها با درجه و ستاره آنها تناسب ندارد که این خود حاکی از نصب نشانههای قلابی بر سردر هتلهاست.
مشکلی به نام ظرفیت خالی هتلها
رئیس كمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی البرز در گفتوگو با «آرمان» میگوید: ایران در زمینه گردشگری میتواند بسیار بهتر عمل كند. متاسفانه در ایران بسترهای مناسب برای گردشگری وجود ندارد. مشكل هتلهای ایران نبود اتاق نیست، بلكه ظرفیت خالی هتلهاست. در حال حاضر هتلها در ایران با صددرصد ظرفیت كار نمیكنند و تنها با 30درصد ظرفیت خود در حال فعالیت هستند. ساختن هتل بهتنهایی هنر نیست. بسترسازی و مدیریت هتل از شرایط اساسی ساخت هتلهای جدید است كه باید مورد توجه قرار بگیرد. مهین بوالحسنی ادامه میدهد: در كشورهایی مانند مالزی، تایلند و تركیه كه 90درصد درآمد آنها از محل جذب توریست است، در مواقعی كه وضعیت كاری هتلها با ركود روبهرو میشود، دولت برای آنها یارانه در نظر میگیرد. او اظهار میكند: ایران كمبود هتل ندارد. ساخت هتل جدید دیگری از نوع انگلیسی دلیل جذب گردشگر در ایران نخواهد بود. شاید در ابتدای امر از این طرح استقبال شود، اما رفتهرفته مشتریان آنها كاهش پیدا میكند. در صورتی ساخت هتلها در ایران اشتغال پایدار ایجاد میكند كه درآمد هتلها پاسخگوی هزینهها باشد و نیز به سوددهی برسد. در صورتی كه از مشتریان آنها كاسته شود، اشتغال پایدار رخ نخواهد داد. باید از پایه به مساله گردشگری پرداخت و بستر لازم را مهیا كرد.
