آرمان - بر اساس گزارشهای مرکز آمار ایران، از 615هزار شغلی که طی سال1395 در کشور ایجاد شد، حدود 70درصد مشاغل را زنان تصاحب کردهاند. نرخبیکاری جوانان 15تا24ساله 2/29درصد بود که بهتفکیک جنسیت برای مردان 4/25 و برای زنانجوان 2/44درصد گزارش شده است. آمارها نشان میدهد طی یکسال 94تا95 زنان نقش عمدهای در ورود به بازار کار داشتهاند. زنان در جامعهایران حضور موثری در دانشگاههایکشور دارند، طوری که حدود 70درصد متقاضیانتحصیل در دانشگاهها را به خود اختصاص میدهند. بنابراین هرسال شاهد افزایشحضور زنان در بازارکار کشور هستیم. از سوی دیگر بازارکار ایران نیاز به تحرک در زمینه تولید دارد و تا زمانی که رونقتولید رخ ندهد، همواره شاهد ماندن عدهای پشت درهای بازارکار هستیم. در این شرایط هیچتوجیهی برای خانهماندن زنانتحصیلکرده وجود ندارد. زنان در جامعهامروز در مقایسه با گذشته تحصیلکردهتر و تواناتر هستند. در این شرایط از سازمانهای دولتی و تصمیمگیران جامعه انتظار میرود در زمینه جذب نیرویزن بهویژه در پستهایمدیریتی حساستر عمل کنند. متاسفانه در آزمونهای استخدامی و مواقع جذب نیرو، مردان در اولویتهای استخدام سازمانها بوده و تاکنون هیچاقدام موثری برای افزایشجذب نیرویزن انجام نشده است. زنانتحصیلکرده از قابلیتهای فراوانی برخوردارند، اما تنها ۳۵درصد از آنها وارد بازارکار میشوند و از اینمیزان فقط ۱۵درصد در دستگاههایدولتی مشغول هستند.
پرورش دختران برای سمتهای مدیریتی
در کشور برای تحصیل و کسبمهارت زنان سرمایهگذاری میشود، اما تاکنون این اقدامات با نتیجهمناسب همراه نبوده است. امروزه سهمدختران در ورودی دانشگاهها از پسران بیشتر است. با این تفاسیر باید برای حضور زنان در جامعه و بهکارگیری مهارتهای کسبشده ازسوی تصمیمگیران اقدامات اساسی انجام شود. در ماههای اخیر هم یکی از مطالبات فراکسیونزنان مجلس از وزیران برای کسب رأی اعتماد حضور بیشازپیش زنان در سمتهایمدیریتی بود. برای مثال، اعضای فراکسیونزنان مجلس قبل از انتخاب وزیر آموزشوپرورش خواستار انتخاب وزیر زن از طرف رئیسجمهور شدند، چون 70درصد از کارکنان آموزشوپرورش را زنان تشکیل میدهند، اما این خواسته محقق نشد. فراکسیونزنان همچنان خواستار بهکارگیری زنان در سمتهای معاون و روسای مناطق از وزیر آموزشوپرورش است. البته بهکارگیری و اعتماد به زنان در پستهایمدیریتی نیازمند پرورش دخترانتوانا و کارآزموده است. باید بتوان براساس تجربیات و سنوات زنان را در پستهایمدیریتی جذب کرد. هماکنون میتوان برای هریک از وزارتخانهها واحدی تحتعنوان معاونت امور زنان تشکیل داد تا به این شکل از زنان توانمند برای جذب در پستهای مدیریتی استفاده شود.
دیدگاههای جنسیتی در انتصابها کنار برود
در ایران جمعیت زنانتحصیلکرده بالاست، اما آنها درحین انتخاب رئیس و افراد تاثیرگذار در ادارات گزینه انتخاب تصمیمگیران نیستند. در بسیاری از ادارات شاهد دیدگاه مردسالار در جذبنیرو و انتخابمدیران هستیم. در برخیمواقع انتخاب مدیر زن با کارشکنیها و اغماضهایفراوان روبهرو میشود. این طرز تفکر در انتخاب مدیر زن غیرمنصفانه است. امید است با ازبینبردن دیدگاههای مردسالار و بیتوجه به دیدگاههایجنسیتی بتوان برای پیشرویکارها اقدامات مناسب انجام داد.
زنان ذوبشده در جو مردسالار
با بررسی جذبنیرو در ادارات باید گفت که زنان در جو مردسالار موجود ذوب شده و باید با اقدامات فرهنگی این باور نادرست را تصحیح کرد. اینکه چرا مسئولان و دستاندرکاران اجازه فعالیت به زنان را نمیدهند، باید بررسی شود. تعداد زیادی مسئول و مدیر مرد داریم. در اینمیان برخی از آنها در پستهایمحوله چندانموفق عمل نکردهاند. ازسوی دیگر مجموعه سازمانها و وزارتخانهها چندانتمایلی به بیان قابلیتهای یک زنموفق ندارند. هدف این است که ازطریق اقداماتفرهنگی در رسانهها بتوان به تغییر فرهنگ جامعه پرداخت و از زنان برای پستهایکلیدی استفاده کرد. بیشک اگر این اقدام فرهنگی در پستهایکلیدی انجام شود، در سطوح دیگر هم اشاعه مییابد. هماکنون تغییر دیدگاهها در پذیرش مدیر زن و اعتماد به زنان بیش از گذشته شده است. برایمثال، هماکنون مدیرعامل ایرانایر یک زن است. همچنین سیدحسن قاضیزاده هاشمی، وزیربهداشت در یکی از معاونتها، مدیر زن منصوب کرده است. فراکسیونزنان بهکارگیری زنان در پستهایمدیریتی سازمانها را رصد میکند. بسیاری از وزیران به وعدههای خود عمل کرده و زنان را در پستهای مدیریتی منصوب کردهاند.
توجه به قابلیتهای زنان با صرف زمان
حذف دیدگاههایجنسیتی در عملکرد افراد نیازمند صرف زمان طولانی است. زنان نیز برای احیای این فرهنگ باید بهشکل مناسب وارد عمل شده و با ارتقای تواناییهای خود اقدامات مناسب انجام دهند. باید بتوان با حمایت از زنان نسبت به احقاق حق آنها اقداماتمناسب انجام داد. زنان میتوانند با مطرحکردن درخواستهایشان از دولت دوازدهم مطالبهگر باشند. درواقع این اقدام به جذبنیرو و بهکارگیری مدیر زن در سازمانهای مختلف میانجامد. بیشک آینده کشور بستگی به باور به تواناییهای زنان و بهکارگیری آنها در پستهایمدیریتی دارد. برای ارتقای توانایی و باور به قابلیتهای زنان همراهی رئیسجمهوری، مجلس و انگیزهزنان را شاهد هستیم؛ با این تفاسیر نسل آینده بیش از پیش میتواند در انجام وظایفمحوله موفق عمل کند. برایمثال در مجلسنهم شاهد فعالیت 9زن بودیم و حالا در مجلسدهم شاهد حضور 17نماینده زن هستیم. همچنین فراکسیونزنان مجلس مدتی است تدوین طرحی برای افزایش حضور زنان در مجلس را پیگیری میکند، به این شکل که بتوانیم تبعیض مثبتی برای زنان و حضور در کسوت نمایندگی مجلس در نظر بگیریم. این طرح که با توجه به تجارب کشورهای دیگر در این زمینه تهیه شده، به درخواست فراکسیونزنان مجلس در حال بررسی و مطالعه در مرکز پژوهشهای مجلس است تا نحوه درنظرگرفتن سهمیه مربوط به کرسیهای زنان در مجلس بهشکل مناسب تعیین شود. با این تفاسیر در دورههای آینده به تعداد زنان در سمتهای وزیر، نماینده مجلس، شهردار، اعضای شورای شهر و... افزوده میشود. بیشک با اقدامات فرهنگی انجامشده جامعه آینده ایران در مقایسه با امروز متفاوتتر میشود. در این میان زنان باید با خودباوری و اعتمادبهنفس به تقویت تواناییهای خود پرداخته و به این شکل از امکانات موجود استفاده کنند، چون با روند موجود در ارائه پستهای مدیریتی به زنان پاکدست و توانا در جامعه نیاز است.