طنین اعتدال در جهان نه رقص شمشیرها

آرمان - دکتر حسن روحانی پس از چهارسال بار دیگر در سازمان ملل طنین اعتدال را در مقابل رقص شمشیرهایی که همواره مانع جهانی عاری از خشونتند، به گوش جهانیان رساند. جهانیان خوب مشی اعتدالی رئیس‌جمهوری اسلامی ایران را در چهار سال قبل در همین مکان به یاد دارند و با رأی بسیار بالای 190 رأی در مقابل یک رأی مخالف رژیم صهیونیستی به گفتمان اعتدال منتخب مردم ایران اسلامی رأی دادند و خواستار جهان عاری از خشونت شدندو حتی آن زمان کشورهایی چون آمریکا نیز بدان رأی مثبت دادند. سخنرانی رئیس‌جمهور در مجمع عمومی سالانه سازمان ملل از جنبه‌های گوناگون واجد مفاهیم و پیام‌های متعددی بود. در حالی که پیش از سخنرانی رئیس‌جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل، دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو در تقسیم کاری مشخص ضمن سیاه‌نمایی گسترده علیه ایران اتهام‌های متعددی را با رویکرد اینکه ایران کشور ناامن‌کننده و صادرکننده خشونت و تروریسم است، بیان کردند، رئیس‌جمهور در سخنرانی دقیق و حساب‌شده خود ضمن ترسیم چهر‌ه‌ای صلح‌طلب از ایران قاطعانه خط قرمز‌های ایران را در حوزه مسائل دفاعی و هسته‌ای ترسیم کرد. از سخنان ترامپ و نتانیاهو به‌خوبی مشخص بود که آنها از یکی از مهم‌ترین دستاورد‌های برجام که خارج کردن موضوع ایران از حالت امنیتی است به‌شدت ناراحت هستند و تاکید چندباره آنها روی نقش ناامن‌کننده ایران در منطقه و جهان اهمیت این مساله را برای آنها نشان می‌دهد. در این حالت روحانی می‌توانست با انتخاب متنی بسیار تند و هجومی به‌نوعی پاسخی کوبنده به آنها بدهد، اما آیا این‌گونه پاسخ دادن به نوعی افتادن در دام طرف مقابل و تکمیل کردن ضلع سوم این مثلث نبود؟ روحانی با شناخت دقیق از متن آنچه در حال جریان است، سعی کرد ضمن انتخاب سخنانی با رویکرد ایجابی -که بخش عمده سخنان وی را تشکیل می‌داد- درباره سابقه ایران در کمک به مظلومان، از یهودیان عهد باستان تا فلسطینیان امروزین و تشریح فلسفه کمک ایران به مظلومان منطقه، از جمله مردم یمن و سوریه، مانند همیشه انتخابات را رویکرد حل مسائل منطقه معرفی کرد و در ضمن با به‌کاربردن عبارت‌هایی همچون «سخنان جاهلانه و زشت و مبتنی بر اطلاعات غلط» برای سخنان ترامپ پاسخ قاطعی به ادعاهای رئیس‌جمهور آمریکا داد.

این وجه از سخنان رئیس جمهور اگرچه حجم کمی از این سخنان را تشکیل می‌داد اما چون بر مقدمه و زمینه‌ای از سخنان ایجابی و ترسیم چهره‌ای معقول و صلح‌طلب از ایران قرار گرفته بود به خوبی از سوی مخاطب شنیده و دیده شد. روحانی در این سخنرانی ضمن اینکه بر تمایل و سیاست ایران بر تعامل با جهان تاکید کرد پافشاری ایران بر حقوق و اصول اصلی خود را نیز یادآور شد و به‌ویژه در کنفرانس خبری بعد از این سخنرانی نیز تصریح کرد که ما به رشد اقتصادی خود حتی بدون برجام نیز ادامه خواهیم داد. پیامی واضح به غرب که ایران اگر چه اهل تعامل است اما برای رشد وتوسعه فقط به شما متکی نیست و پتانسیل‌های بسیاری برای توسعه دارد. همان‌طور که مقام معظم رهبری در دیدار اخیر با رئیس و اعضای مجلس خیرگان رهبری تاکید داشتند:« من نمی‌گویم با دنیا قطع رابطه کنیم و از اول انقلاب تاکنون همواره بر ارتباطات گسترده با دنیا تاکید داشته‌ام اما می‌گویم پای قدرتمند خود را با عصای بیگانه عوض نکنید.» رفتار معقول و پاسخ هوشمندانه دکتر روحانی قطعا سبب خواهد شد تا بار دیگر همان‌گونه که نگارنده در سال 92 در صفحه نخست روزنامه «آرمان» طی یادداشتی نگاشت: «اعتدال روحانی را جهانی کنیم»، بار دیگر شاهد اجماعی جهانی در راستای طنین‌اندازی اعتدال در مقابل رقص شمشیرها باشیم و همان‌گونه که رئیس‌جمهوری در بخش پایانی سخنانش در مجمع عمومی سازمان ملل تاکید داشتند ما می‌توانیم با باور به تصمیم چهار سال قبل خود در این مجمع عمومی، برای ایجاد جهانی عاری از خشونت و افراط، گفتمان تحمیل، یکجانبه‌گرایی، ارعاب و جنگ را به منطق گفت‌وگو، هم‌افزایی و صلح تبدیل کنیم؛ تا صدای اعتدال تنها صدای غالب در جهان باشد.