ازدواج کودکان جنایت است

قانونگذاری بر اساس هنجار‌ها

قانون تا زمانی می‌تواند ارزشمند باشد و تداوم پیدا کند که برگرفته از هنجارها و ارزش‌های جامعه‌شناختی باشد. در بسیاری موارد بدون توجه به مسائل و مباحث جامعه‌شناختی قوانین تدوین و تصویب می‌شوند، درحالی که این کار اشتباه محض است. لزوم تغییر در قوانین امری جدی است. امروزه باید نمایندگان مجلس، به‌ویژه فراکسیون زنان، به مساله کودک‌همسری توجه جدی داشته باشند. قوانین باید به‌نوعی حمایت‌کننده کودکان باشند. چه لزومی دارد دختری که در فکر بازی‌های کودکانه است، به‌دلیل قانون غلط وارد زندگی مشترک شود؟ جنایت فقط جنایت فیزیکی نیست. گاهی اوقات جنایت‌هایی اتفاق می‌افتد که روح افراد را نشانه می‌گیرد. ازدواج در کودکی با افسردگی، خودکشی، انزوای اجتماعی و تنهایی بعد از طلاق همراه است. بر همین اساس الزام در تغییر و بازنگری برخی قوانین ضروری است و باید تا دیر نشده، برخی کودکان را دریابیم. این درحالی است که نگرش‌ها جلوتر از قوانین حرکت می‌کنند و ما اگر می‌خواهیم خانواده و جامعه سالمی داشته باشیم، باید سعی کنیم قوانین برگرفته از ارزش‌های جامعه‌شناختی و خانوادگی باشد که امروزه در واقعیت جامعه وجود دارد. بنابراین قوانین مربوط به سن ازدواج صددرصد نیازمند بازنگری است.

توازی کودک‌همسری و تجرد قطعی

ما در جامعه امروز تاخیر در ازدواج داریم. دخترانی در سنین بالا وجود دارند که ازدواج نکرده‌اند. همچنین دخترانی هم هستند که در سن تجرد قطعی نیستند، اما ازدواج نمی‌کنند. همزمان با پدیده کودک‌همسری نیز روبه‌رو هستیم. هم‌اکنون این دو پدیده در جامعه به موازات هم حرکت می‌کنند که هرکدام می‌توانند علت‌های زیادی داشته باشند. درباره کودک‌همسری باید بگویم یک دلیل آن بلوغ زودرس است، آن‌چنان که فضای مجازی، متغیرها و محرک‌های محیطی انسان عصر امروز را احاطه کرده و می‌تواند باعث بلوغ و بحران‌جنسی شود. از سوی دیگر، هنوز نظام پدرسالاری در بسیاری از روستاها و شهرستان‌ها وجود دارد و یکه‌تاز میدان است و دختران در سنین پایین مجبور به ازدواج می‌شوند. همچنین گاهی اوقات بحران‌های خانوادگی نیز زمینه‌ساز بروز این مساله هستند و کودکان در سنین پایین ازدواج می‌کنند. در واقع ازدواج دختران در سنین پایین یک‌جور فرار از محیط تنش‌زای خانوادگی است، درحالی که با ورود به زندگی مشترک نه‌تنها آرامش به دست نمی‌آید، بلکه مشکلات مضاعف می‌شوند.

مسئولان آسیب کودک‌همسری

نهاد خانواده اولین و اصلی‌ترین نهاد در شکل‌گیری کودک‌همسری است. والدینی که به‌دلیل نیاز اقتصادی، ارزش پدرسالاری و خشونت خانوادگی ،یا در یک کلمه، بحران خانوادگی به پدیده کودک‌همسری دامن می‌زنند با آینده کودکان بازی می‌کنند. پدری که هر روز مشروب می‌خورد یا مواد مخدر مصرف می‌کند و به‌صورت کلی شرایط را برای آسیب‌زدن به نهاد خانواده فراهم می‌کند، احتمال دارد که بی‌‌‌توجه به سن‌وسال دختران خود آنها را مجبور به ازدواج کند. از سوی دیگر، نهاد آموزش‌وپرورش نیز نتوانسته آن‌طور که باید و شاید، برای تعلیم‌وتربیت در نظام اسلامی به مسئولیت‌ها و تعهدات خود عمل کند و در کنار آن رسانه هم به‌عنوان نهاد تاثیرگذار چندان موفق عمل نکرده‌اند. اگر امروز شاهد کودک‌آزاری و کودک‌همسری هستیم، به این دلیل است که همگرایی در رفع چنین مساله اجتماعی در جامعه وجود ندارد، چرا که برخی قوانین ما برگرفته از واقعیت‌های اجتماعی نیست و مشکل دارد. از سوی دیگر، در کنار قانون، اخلاق هم مطرح است. باید افرادی که در مجلس به تصویب قوانین می‌پردازند، به مساله اخلاق توجه کنند. وقتی کودک آمادگی و مهارت ورود به زندگی مشترک را ندارد، نباید قانونی برای ازدواج او درنظر بگیریم. اخلاق نباید به انحطاط کشیده شود و ضرورت دارد افراد جامعه به‌گونه‌ای رفتار کنند که زمینه آسیب‌رساندن به دیگران فراهم شود. از این رو نهادهای بسیاری در بروز کودک‌همسری سهم دارند که باید با بازنگری در عملکرد خود مانع بروز پدیده کودک‌همسری شوند، چرا که این معضل اجتماعی با تبعات فردی و اجتماعی بسیاری همراه است و علاوه بر اینکه زندگی افراد را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد، مشکلات اجتماعی نیز ایجاد می‌کند.