لزوم نگاه نوین به مدیریت شهری

آرمان - طی سال‌های اخیر همزمان با رشد سرسام آور بحران‌های شهری نگاه‌ها به مسائل شهر و چگونگی اداره آن به ویژه کلانشهرها بسیار جدی شده است. بر این اساس باید اذعان داشت که مدیر شهر صرفا یک مهندس معمار و یا عمران نیست، بلکه شهر یک موجود زنده است، به همین دلیل باید این موجود زنده را با ادبیات نوین جهانی اداره کرد. از این رو لازم است که نگاه مدیران در شهر به مسائل شهری عمیق‌تر شود و نوآوری در همه حوزه‌های مدیریت شهری به ویژه حوزه بازیافت وجود داشته باشد. از سویی نگاه مدیریت شهری نباید به مسائل هزینه‌ای باشد. به طور مثال در زمینه بازیافت مقصود تنها ساماندهی زباله نیست، بلکه بهره‌بری صحیح از آن است. زیرا امروز از زباله به عنوان یک طلای کثیف نام برده می‌شود. بدین ترتیب، مدیریت شهری برای اداره مطلوب شهر باید چند مساله را در دستور کار قرار دهد؛ نخست، شهرداری باید در حوزه اجتماعی حضور جدی داشته باشد و نسبت به نحوه تعامل و برخورد با آسیب‌های اجتماعی به درستی آگاه باشد. مدیریت شهری باید تلاش کند که آسیب‌های اجتماعی از طریق سازمان‌های مردم‌نهاد مورد پیگیری قرار گیرد. دوم؛ امروز مسائل فرهنگی از موضوعات جدی حوزه شهری است. قطعا اقدامات متعارف و معمولی که در دستگاه‌های سنتی و فرهنگی انجام می‌گیرد در حوزه فرهنگی مدیریت شهری نباید شکل بگیرد، بلکه باید زندگی شهری، تعامل شهری، روابط اجتماعی و نشاط اجتماعی از اولویت‌هایی باشد که در بستر فرهنگی تولید و توزیع خواهد شد. سوم؛ امروز نگاه مدیریت شهری به معماری و ساخت و ساز و مبلمان شهری نباید یک نگاه صرف مهندسی و هندسی باشد. قطعا باید نگاه فرهنگی و هنری به معماری شهری و آیتم‌های موثر در خیابان‌ها به گونه‌ای باشد که بتوان در جامعه نشاط تولید کرده و آرامش را افزایش داده و در نتیجه مدرنیته و سنت را با ارزش‌های فرهنگی ادغام کرد. چهارم؛ امروز باید در مدیریت شهری این نگاه که با ایجاد درآمدهای ناپایدار مانند فروش هوا می‌توان شهر را اداره کرد، تغییر کند. در واقع نگاه مدیر شهری باید به ایجاد درآمد برای اداره شهر مولد باشد و تولید و سرمایه را در دستور کار خود قرار دهد. مدیریت شهر به جای فروش هوا آیتم‌های متعددی دارد. در واقع با تعاملات و همکاری اجتماعی و تزریق حس وظیفه شناسی به مردم در نتیجه افزایش همبستگی در جامعه می‌توان ثروت ایجاد کرد. در این صورت هزینه‌ها کاهش یافته و از سویی با رفتارسازی و فرهنگسازی این مهم که هر فرد در برابر شهر خود مسئول است، بخشی از کار توسط مردم انجام خواهد گرفت. بخشی از کار هم از محل درآمدهای پایداری که در شهر ایجاد شده است، سامان پیدا کند. پنجم؛ امروز مدیریت شهری با استفاده از روش‌های الکترونیک و دنیای مدرن باید کاهش تردد شهری را در دستور کار قرار دهد تا مدیریت حمل و نقل از این طریق سامان یابد. بسیاری از خدمات زمانبر را باید بتوان از طریق شبکه دولت الکترونیک در فضای مدیریت شهری انجام داد تا جایی که این مهم علاوه بر کاهش هزینه، آرامش جامعه را به دنبال داشته باشد. ششم؛ امروز شهرها به ویژه کلانشهرها به حضور مدیرانی جوان و مولد در حوزه سرمایه و تولید نیروی انسانی نیاز دارند تا آنجا که این مهم نه تنها در حیطه مدیریت شهری بلکه در مدیریت اجرای کشور فاصله جدی میان مدیریت اجرایی کشور و نسل‌های آتی ایجاد کرده است، در نتیجه عدم جوان باوری سبب ایجاد جو بسیار خطرناکی برای آینده اداری کشور شده است. کلام آخر اینکه نگاه فرهنگی و اجتماعی و استفاده از رفتارهای نوین مدیریتی باید از ویژگی‌های مدیریت شهری در این دوره باشد که با بهره‌گیری از این نگاه بتواند چالش‌های گذشته به ویژه فساد را رفع کند. زیرا عملکرد مدیریت شهری در سال‌های اخیر ساختار مدیریت شهری را دچار انجماد و انقباض هولناکی کرده و رفتارهای ناسالمی در روابط کارکنان شهری و مردم به وجود آورده است، به همین دلیل باید سلامت، درستی و شفافیت در مدیریت شهری افزایش یابد، مدیریت شهری باید کاهش هزینه‌ها همراه با افزایش بهره‌ وری را در دستور کار خود قرار دهد تا در نهایت بتوان آرامش و امنیت را برای جامعه به ارمغان آورد.