آمریکا و سرانجام برجام

آرمان ملی آنلاین - اظهارات اخیر رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در برجام و مذاکرات ایران و کشورهای 4+1 نشان می‌دهد که آمریکا از بازگشت به برجام و رسیدن به یک توافق جامع با ایران صرفنظر کرده است. با توجه به اینکه جمهوری اسلامی ایران در طول مذاکرات اخیر با کشورهای 1+4 در وین به یک نقطه تفاهم پایداری با این کشورها یعنی انگلیس، فرانسه، آلمان، روسیه و چین دست یافت اما متأسفانه ورود آمریکا به روند مذاکرات موجب بن‌بست این مذاکرات در وین شده است. شرایط به گونه‌ای است که آمریکا پس از رخدادهای داخلی اخیر ایران با این تصور که ایران در موضع ضعف قرار دارد، تلاش می‌کند تا امتیازات بیشتری از ایران بگیرد و اگر مذاکرات ادامه یابد، به‌طور طبیعی مسائلی از قبیل توان دفاعی ایران و نفوذ ایران در منطقه در مدار بحث قرار خواهد گرفت. هدف آمریکا این است که ایران را در موضع دفاعی قرار دهد تا بتواند در رابطه با مسائل منطقه نقطه نظرات خود را بر ایران تحمیل کند. درطول ماه‌های اخیر سه کشور اروپایی به تیم مذاکره کننده ایرانی وعده داده بودند که تمام تلاش خود را برای لغو تحریم‌های اعمال شده علیه ایران به‌کار گیرند اما متأسفانه سه کشور اروپایی ثابت کردند که خارج از اراده کاخ سفید نمی‌توانند تصمیم مستقلی اتخاذ کنند. لذا برجام اکنون به حاشیه رانده شده اما همچنان کورسویی در انتهای تونل به چشم می‌خورد. از آنجا که جمهوری اسلامی ایران برای تقابل با زیاده خواهی‌های آمریکا و غرب برگ‌های برنده زیادی دارد، لذا می‌تواند در آینده از این برگ‌ها برای کاهش فشارهای آمریکا و غرب استفاده کند. به‌کارگیری سانتریفیوژهای نسل جدید افزایش سطح غنی‌سازی و کاهش سطح همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای می‌تواند ایران را در موضع برتری قرار دهد. در هفته‌های آینده به‌طور طبیعی ایران همچنان تعامل خود رابا آژانس ادامه خواهد داد اما اگر سه کشور اروپایی و آمریکا بخواهند امتیازات بیشتری از ایران بگیرند، ایران درنهایت شطرنج مذاکرات را برهم خواهد زد. با توجه به اینکه اکنون آمریکا یک مرحله حساسی را پشت‌سر می‌گذارد وانتخابات میان دوره‌ای کنگره آمریکا تعیین کننده خواهد بود، لذا پیروزی احتمالی نامزدهای حزب دموکرات در انتخابات میان دوره‌ای کنگره آمریکا در روند مذاکرات احتمالی آینده ایران و کشورهای 1+4 موثر خواهد بود. اگر دموکرات‌ها اکثریت را در کنگره به‌دست آورند، دست تیم جو بایدن برای ادامه روند مذاکرات در چارچوب برجام بازخواهد بود. اما اگر جمهوریخواهان به پیروزی برسند، قطعا بازگشت آمریکا به برجام و لغو تحریم‌ها محتمل به نظر نخواهد رسید. مساله دیگر اینکه آمریکا در طول حوادث اخیر ایران نقشی تخریبی ایفا کرد و در تشویق برخی عوامل داخلی در ایران برای انجام خشونت‌های غیرقابل توجیه نشان داد که آمریکا مسیر تقابل با ایران را در پیش گرفته اما با توجه به توانمندی و قدرت ایستادگی ایران در برابر فشارهای خارجی آمریکا در این خصوص نیز با ناکامی مواجه شد.